Undzer Worṭ · 1947-12-05 · 47/85 (05.12.1947) · p. Seite 2

פר״טיק, 5 דעצעמבער 1947 אונדזער ווארט זייט 2 די צפת׳ער פאך־שולע, אין וועלכער 65 תלמידים אין עלטער פון 16 ביז 18 יאר, לערנען פ״ן־מעכאניק. די שולע איז געגריגדעט געווארן מיט 3 יאר צו־ ריק ביי דער באטייליקונג פון דער הסתדרות־־העוב־ דים, התאחדות בני הישוב און דעם "דישן געזעל* שאפטלעכן עסקן פון עגיפטן, ה׳ יהושע גרין. דאס אלץ, צוזאמען מיט דעם במעט שוין דורב־ געפירטן פלאן צו פארבינדן צפת מיט דעם נעץ פון דער א״י-דיקעד עלעקטריציטעט געזעלשאפט, ביל־ דעט דעם ערשטן עטאפ אין ווידעראויפבוי פון דער שטאט. גלייכצ״טיק ווערט אויר אלץ מער אויסגע־ נוצט ראם גאטירלעכע רייכטום פון צפת. איר נע- זוגטער בארג־קלימאט און איר פרעכטיקע לאגד־ שאפט. א דיי האטעלן און סאנאטאריעם (צווישן וועלכע דער בית בוסל פון דער הסתדרות־קראגקן־ קאסע, איז געגרינדעט געווארן נאף אין' יאד 1943 אין קאאפעראציע מיטן קרן קימת לישראל) בא־ צייכענען שוין היינט דעם צוקונפטיקן כאראקטער פון- צפת אאס וויכטיקן צענטער פון טוריסטיק און הייאונג. נעפונען וואסער אין נגב אויף א פארזאמאונג פון קרן־־היסוד אין חיפה ן האט אברהם הארצפעאד מיטגעטייאט, אז מען האט אעצטנס אנטדעקט אין ננב גרויסע וואסער־אוצרות, וואס וועאן דערמעגאעבן צו קואטוווירן נאד גרויסע שטחים אאנד. נעבן דער פרימוס־פאבריק געפינט זיך דאס בית- מאאכה "כנען" דער צענטער פון צפת׳ער קוגסט־ האנטווערק. מיר געפיגען דא פארשיידענע ארטיב- טיש־אויסגעארבעטע קאייניקייטן פון אאטעגאעבן נעברויך, ווי שרייב־געצ״ג, טעאער, אש־בעכער, א. א וו. ווען אסר יידישע פאמיאיעס אין אמעריקע און בכאא אין גאות וואאטן אויפגעשטעאט אויף די טישן פון זייערע שטיבעה באטש איין מארעא פון דער שיינער יידישער קונסט־פראדוקציע פון צפת, וואאט דורר רעם פארשטארקט געווארן א ווירט- שאפטאעכע 5־$זיציע אין אעבן פונם ישוב. 2 ווייטערדיקע אנטשטאאטן — א פאבריק פון באייפעדער און א מעכאנישער ווערקשטאט פון אוי- טאמאטישע פיאפעדערן— דארפן אויר אין ניכן אנהויבן זייער ארבעט. אויף דער סאמער גרענעץ פון דער שטאט בויט די געזעאשאפט א הויז פאר נ יי ע עואים און א ר- בעטער, אין א פאר וואבן ארום וועאן די ערשטע דירות איבערנעגעבן ווערן זייערע איינוווינער ._ גישט ווייט פון די נייע הייזער געפינט זיר אן אגדער־ צענטער פון ארבעט און פון יוגגן אעבן: צפת שטייט אויף "תחית חמתי□“ אונרזער עקספארט אוץ אימפארט אין לעצטן נומער פון סטאטיסטישן ביואעטין איז פארעפנטלעכט געווארן א באריכט פון דעם א״י־דיקן אימפארט און עקספארט אין דער ערש־ טער העלפט פון 1947. אין דער צייט האט א״י ארייננעבראכט סחורות פאר 44.4 מיליאן פונט. דערפון רויען גאפט פאר 7.1 מיליאן פונט. לויטן קוואנטום האט זיר דער אימפארט פארגרעסערט מיט 35 פראצענט קעגן. פאראיארן. די פארגרעסערונג איז חל אויף פאל־ גנדע ארטיקלען: שפייז, געטראגקן און טאבאק 41 פראצענט,רוי־שטאפן — 5 פראצענט, פארטיקע סחורות— 72 פראצענט. די לאגע פון פאמעראנצן־עקספארפז. אויטן פלאן וו אס דער ראט פאר פאמעראנצן־ עקספארט האט אויסגעארבעט דארף פון א״י אוועק־ געשיקט ווערן ביז מיטן דעצעמבער אן ערך 30% פון גאנצן עקספארט, ד.ה. איבער 3 מיאיאן קעסט- אעך. איצט ווייזט זיך ארוים, אז עס וועאן פעאן שיפן און מ׳האט מורא, אז מ׳וועט קענען שיקן נאר 2 מיליאן קעסטאעך. דאס קען באאיינפאומו דעם גאנצן פאמעראנצן־ עקספארט. אויב די פאמעראנצן וועאן באצייטגס נישט^אגקומען. קיין ענגלאנד קען א גרויסער טייא פאמעראנצן פארבאייבן אין אאנד. אין די קרייזן פון די פרדסים־באזיצער איז באשאאסן געווארן צו שי- קן א ספעציעאן איינפאוסרייכן פארטרעטער קיין עננאאגר, וועאכער זאא זארנן צוצושטעאן די שיפן צום טערמין. פון דער צווייטער זייט באמיט מען זיר צו פאר- שטארקן דעם עקספארט פון פאמעראנצן אין אגרע- רע אענדער, כדי מ׳זאא קענען אה י ן שיקן די קוואג־ טומס, וו אס קענען פארבאייבן, אויב עס וועט אנו- אירט וו ער ן א טייל פון דער עגגאישער באשטעאונג, אזוי ווי עם האט פאסירט פאראיארן. אויף דער אעצטער זיצונג פון פארבאנד פון די פררסים־באזיצער איז דעריבער באשלאקןן נעווארן צו שיקן א דעאענאציע אין פארשיידענע אייראפע־ אישע אענדער, וועאבע זאא שטודירן די באדינגוגגען און פירן פארהאנדאוגגען וועגן $פנעמען א" י-ריקע ציטרום־פרוכטן. עם זעט זיר פאר א מעגאעכקייט צו פארנרעסערן דעם עקספארט פון פאמעראנצן קיין פויאן, טשעכאסאאוואקיי און אנדערע אענדער. דער אמת וועגן אראבישן.."אחדות" דער אטענטאט אויף דער דרוקעריי, אין וועא- בער עס דרוקט זיר דאם אראבישע וואכגבאאט "נירא אא־ארד" ("די שטימע פון דער ערד") האט דערוועקט פיא זארג אין די קרייזן פון דער אראבי־ שער אפאזיציע אין ארץ ישראא. דאס דאזיקע וואכנבלאט איז באקאנט פון זיין אפאזיציע צום מופטי, און ווערט געשטיצט דורר א ח מעד כיאמי פאשא, א מיטנאיד פון אראבישן אויבער־ראט. "נירא אא־ארד" האט נישט איין מאא באשואדיקט די באאמטע פונם אראבישן קאמיטעט אין פארשוועגדן געאטער און מאכן קאפיטאלן. דאס האט שטארק נעשאדט דעם מופטיס חבריא. נאר מיט עטאעכע חדשים צוריק איז געמאבט געווארן א פרווו צו פארניכטן די דרוקעריי פון דער< מאגטן וואכנבאאט. עטאעכע מאל האט מען אויר געפתווט אויסצופירן אטענטאטן אויפן אעבן פון רעדאקטאר. איצט, נאר דער געשעעניש, פרוווט דער ארגאן פון מופטי, "אא־וואכרא", אגצונעמען אן אנשטענדיקע פויזע, ארויסטרעטגדיק קעגן טע- י־אר און פאר פר" ה יי ט פון ווארט. "דער אראבישער פראנט" אין יפו האט פאר- עפנטאעכט א דערקאערונג, אין וועאכער ער טאדאט דעם אטענטאט און באצייכנט, אז דער אנפאא אין איצטיקן מאמעמנט איז בכוח צוגישט צו מאבן די אראבישע סאאידאריטעט. ווי מען ז עט שטייט די אזוי רעקאאמירטע אראבישער אחדות אין א״י אויף הינערשע פיסאער און עם פעאן נישט קיין סיכסוכים ביי אוגדזערע שכנים. דער א״י־דיקער עקספארט האט דערנרייכט אין דער ערשטער העאפט פון 1947 15.3 מיאיאן פונט. דערפון נאפט־פראדוקטן פאר 6.9 מיאיאן. דער עק- ספארט בכאא איז געוואקסן קעגן פאראיארן מיט 2.5 מיאיאן פונט, און פון די נאפט־פראדוקטן מיט 2.6 מיאיאן. עס קומט אוים, אז נישט רעכנדיק דעם גאפט איז דער עקספארט געפאאן מיט 0.1 מיאיאן פונט. דער עקספארט פון בדיאיאנטן איז געפאאן פון 5.4 מיאיאן פונט אין דער ערשטער העאפט פון 1946, צו 1.1 מיאיאן פונט אי; דער ערשטער העאפט פון 1947. דער עקספארט פון שפייז, געטראנקען און טאבאק איז געשטיגן פון 4.4 מיאיאן אין דער ערש- טער העאפט פון 1946 אויף 7.4 מיאיאן אין דער ערשטער העאפט פון 1947, ד. ה. אויף 3 מיאיאן פונט. קודם־כא איז געשטינן דער עקספארט פון פאמעראנצן. דער עקספארט פון רוי־שטאפן איז נעשטיגן פון 4.9 מיליאן פוני■ אויף 6.8 מ־לי$ן פונט. איז גענוג בדי צו באנרייפן די פאאיטישע און סטראטענישע וויכטיקייט פון צפת פארן גאנצן ישוב — בפרט אין צוזאמענהאנג טיט דער גרינדוגג פון דער יידישער מדינה, אין וועלכער צפת שפיאט די וויכטיקע ראלע פון א נרענעץ פארפאסטן. דאם אלץ האבן פארשטאנען די צענטדאלע אינס* טאנצן פוגם ישוב בשעת זיי האבן נענריגדעט — מיט 2 י$ר צוריק — די "געזעלשאפט פאר אנט־ וויקלונג פון צפת". דער קרן קימת לישראל, דער קרן היסוד און די הסתדרות העובדים האבן געליינט דעם פוגדאמענט פון דער נעזעלשאפט און האבן צוזאמען נעשאפן אירע פיגאנציעלע יסודות. שפע- טעד זיינען צוגעטרעטן אגדערע געזעלשאפטלעבע און פריוואטע איגסטיטוציעס. י מיר שטייען פאר א נרויסער, מאדערנער געביידע, אין וועלכער עם געפיגען זיר די נייע אינדוסטריע־ לע אנשטאלטן פון צפת. אט איז א בריימער זאל מיט 8 וועב־שטולן (נאד 3 זענען שוין אין וועג), וועלכע פראדוצירן שוין איצט אדום 250 מעטער ווייסע לייווגט א מאג. אין שכנות מיט דער טעקסטיל־פאבריק ווערן איצט נעמאכט די לעצטע צוגרייטונגען פאר דער דערעפנונג פון א פאבריק פון פרימוס;, וואס וועט באשעפטיקן 80 קוואליפיצירטע ארבעטער און ארויסלאזן 400 פרימוסן א טאג אויף עקספארט. מיט 50 יאר צוריק האבן אין דער שטאט נע- לעבט 12 טויזנט יידן און נאר 2 טויזנט אראבער. הייגט וווינען דא גישט־מער ווי 1800 יידישע נפשות צווישן 12 טויזגט אראבער. ראם אח דער טרויערי« קער בילאנס פון די לעצטע ׳ארן. פיט די דאזיקע ווערטער האט ה, משה פאר- הארצער, דער פארזיצגדער פון צפת׳ער ועד־הקהי* לה, אריינגעפירט א גרופע זשורגאליסטן אין א דיי פראבלעמען, וועלכע זענען נוגע צפת און איר נע- גנט, און וועלכע בילדן היינט• אן אביעקט פון אן עגערגישער אקציע מצד די העבסטע נאציאנאלע איגסטאגצן פוגם ישוב. א דיי סיבות האבן גורם געווען די ירידה פון דער יידישער באפעלקערונג אין צפת. הוננער און עפי־ דעמיעס האבן שטארק רעדוצירט די יידישע בא- פעלקערונג בעת דער ערשטער וועלט־מלחסה. אין דער זעלביקער צייט האבן אויפגעהערט אריינצו־ פליסן די געלטער פון "חלוקה". דאס אפשגיידן דעם צפון״גליל, בשן און חורן פון א״י — דאס נא- טירלעכע היגטער״לאנד פון צפת, האט געבראכט צו א ווייטערדיקער עקאנאמישער ירידה. די ארא־ בישע אוסרוען האבן נעקאסט פרישע קרבנות, און האבן נאר מער פארגרעסערט די אויסוואנדערונג.' א בליק אויף דער נעאגראפישער סאפע פוגם לאגד און אויף דער שטאט און איר בארניקער סביבה, קרן היסוד חפט צו ברעננק גרויסע קרבנות לעכן דעם אויפגעם פון אונדזערע ברידער וועלכע שמאכטן אין׳ פליטים־לאגערן, און רעם אויסברייט, ווי אויר די זיכערהייט פון די פאזיציעס, וועלכע סיר האבן אויסנעבויט אין לאגד. אנווייזגדיק, אז "די דאזיקע אויפגאבן פארלאננען די נרעסטע אגשטרענגונגען , פאדערט אויף דער קרן־היסוד די יידן אין דער גארער וועלט צו שטיין אויף רער הויר פון רעד אויפנאבע, וואס שטייט פאר אונדזער דור. קאנפערענץ פון אלע ארבעטער־&ארטייען סונגען, דז״בער״ען, מארדן, פארברעכנם און שאג- טאזש— און, אויב נויטיק, זאל מעז באזייטיקן די יעגיקע, ו!־$ס שטיצן אונטער אזעלכע פארברעכע־ רישע מעשים. די פא רט יי ע ן האבן זיר געשטעלט צום דינסט פון די נאציאנאלע קערפערשאפטן און פאדערן אויף אלע, וואס זיינען נעטר" רעם ישוב, צו קאנצענט־ רירן זייערע כוחות, בדי צו רערגרייבן שלום, דים- ציפלין און אחדות אין א״י. וואלן'פון אספת,הנבחרים אינגינן. די פלענארע זיצונג פון ועד־לאומי, וואס האט זיר נעשלאסן דינסטיק בייגאכט, האט איבערנע־ שיקט באנריסוננען צו סאוויעט־רוסלאנד לכבוד רעם 30־טן יארטאג פון דער רוסישער רעוואלוציע און אויר א דערמוטיקנדיקן דאנק די יידישע פאר- טרעטער אין לייק סאקסעס. דער פלענום האט באשלאסן צו באפומעכטיקן די עקזעקוטיווע פון וער לאומי דורבצופירן וואלן צו רער אספת־הנבחרים אזוי גיר ווי מעגלער. די 8 ארבעטער־פארטייען פון א״י־ספא״י: אחדות־עבודה; פועלי מזרחי ,העובר הציוני, השו¬ מר הצעיר, העובד הדתי, עליה חדשה און פועלי אגודת ישראל — זייגען זיר צונויפנעקומען אויף אן עקסטרע באראטונג צו באטראכטן די ערנסטע אי- נערלעכע און אויסערלעכע לאגע פון ישוב, וואס ווערט אלץ מער באדראט מצד ז"נע אפענע און באהאלטענע שונאים. די פארטייען האבן זיר נעווענדעט צו אלע שיכטן פון ישוב און צו די גאציאנאלע אינסטיטוציעם מיט א דריגגענדיקן רוף דורכצופירן אן אלגעמייגע מאביליזאציע פון מענטשן און מאטעריעלע רע- סורסן פאר שוץ און זיכערה״ט. די פארטייען פא- דערן אויף תיכף אנצוהויבן א רעגיסטראציע פון גאנצן ישוב; אויפצוצוויננען נאציאגאלע דיסציפלין אויף דער גאנצער יירישער באפעלקערונג, צו בא- קעמפן אלע פחמן אוגטערצורייסן די אויטאריטעט פון די אגפירנדיקע אינסטאנצן און אנצונעמען מיט־ לעז קעגן כלער^יי טעראר־־אקציעס, געלט־אויספרע־ מען פראוועט איצט מער חתונות... ניסטעריום, וואס פארמאגט 4 דאקטוירים און 1 פארמאציסט. "די פיר דאקטוירים באדינען אבער נאר רעם קעניגלעכן הויף, און נישט די באפעל־ קערונג. די באפעלקערונג קומט אוים אן דאקטוירים. המלך היושב... אויף רער דערעפגונג פון דער לעצטער סעסיע פון דעם עבר־הרדנדיקן פארלאמענט איז מלר אבדו- ללא געזעסן אויף א ג״עם פאטעל, וואס איז מיט פאר טעג צוריק אנגעקומען פון ירושלים ק״ן רבת- עמון. דער פאטעל, א קונסט־ווערק, וואס האט אפ- געקאסט 150 פונט, האט דער קעניג אבדוללא בא- קומען א מתנה פון רעם ענגלישן בייראט. רער דאזיקער פאטעל א ז גישט מער און נישט ווייגיקער נעמאכט געווארן תדר א יידישן קינסט־ לער אין ירושלים. רער דאזיקער פאטעל סימבאלי- זירט פולשטעגדיק די זעלבסטשטענדיקייט פון רער עבר־הירדן־מלוכה: ענגלישע באאמטע האבן אוועקגעזעצט דעם אראביש; עמיר אויף א "דישן פאטעל. — קעניג אבדוללא פון עבר הירדן האט דער- קלערט, אז עבר הירדן וועט ווייטער בלייבן נייטראל אין א״י־דיקן סבסוד, און אז זיין מיליטער וואס ווערט געשולט דורר די ענגלעגרער, וועט קעמפן בלויז, כדי צו "שיצן די גערעכטיקייט און הומאני- טעט אזוי לאנג ווי די יידן וו על ן נישט אננרייפן די אראבער". דער קעניג האט אפנעל״קגט, אז ער גרייט זיר אויף אן אינוואזיע קיין א״י,כדי צו גריגדן דארט ז״ן רעגירונג אין מאמענט ווען די עננלעג־ רער וועלן ארויסגיין. לויט די ציפערן, וואס עס האט פארעפגטלעכט די העברעאישע צייטוגג "הארץ", האבן איצט אין לאגד, סיי יידן און סיי אראבער, מער חתונה. און די צאל טויט־פאלן, ס" ב" יידן און ס" ביי ארא־ בער, איז איצט א סר קלענער ווי עם איז נעווען פריער. דאס איז איצט די טעגדעגץ זייט רעם יאר 1942. אבער הויפטזעכלער איז כדאי צו אונטער- שטרייכן וועגן דער פארקלעגערוגג פון די טויט- פאלן צווישן קיגדער. צווישן דער יידישער באפעל־ קערוגג ז ״נע ן געשטארבן אין יאר 1946 — 31 קע* דער פו! יעדן טויזגט, אין דער צייט וואס אין יאר 1942 זייגען געשטארב! 58 קינדער פון יעדן טויזנט. ביי רער אראבישער באפעלקערונג איז די צאל טויט־פאלן צווישן קיגדער געווען אין יאר 1946 — 91 פון טויזנט, און אין יאר 1942 — 140 פער טויזנט. דאס האבן די אראבער צו פארדאנקען די יידן, וועלכע האבן עקאגאמיש פארבעסערט די לעבנם־ באדינגונגען אין"לאנד און האב! אויר געמאכט געזונטער דעם קלימאט. עס איז כדאי צו דערמא* נעז, אז נאכן ערשטן וועלט־קריג פלעגן ב" די ארץ ישראלדיקע אראבער אויסשטארבן 200 קינדער פון טויזגט. און א פאר אנדערע ציפערן פון די שבנותדיקע לענדער: אין עגיפטן ז״נען אין יאר 1939 נע- שטארבן 168 קינדער פון טויזנט, אין עבר־הירדן — 200, אין איראק — 227 און אין תימן (יעמען) שטארבן פון יעדע טויזנט קינדער — 900. די תימנער רעגיויונג האט א נעזונטה״טס-מי- דער קרן־היסוד האט ארויסגעגעבן אן אויפרוף צו די יידן אין דער גארער וועלט, אז ז" זאלן פארגרעסערן ז״ער פינאגציעלע הילף פארן פאגד, בכדי צו שטארקן רעם פינאגציעלן אינסטרומענט פון דער ציוגיסטישער באוועגונג. "אין די קריטישע טעג פון אונדזער באוועגוגג און אונדזער ווערק״ — זאנט דער אויפרוף^לערמאגען מיר רעם פאלק ישראל זיין חוב צו פארשטארקז דעם קרן־היסוד. ריזיקע אויפגאבן שטייען פאר אונדז. די שעה פון אגטשיידוגג איז נאענט. אבער סיר האבן נאד א *אנגן וועג פאר זיר. דער ישוב שטייט פעסט, א ז פול מיט בטחון און איז נר״ט אויף אלץ. מיט בלוט, שווייס און גרויסע קרבנות האט זיר רער ישוב אויפגעבויט. דאס גאנצע פאלק האט נע- האלפן, אבער די פריערדיקע הילף איז איצטער נישט נענוג. אין דער איצטיקער גורלדיקער שעה זענען בויטיק נרויסע קרבגות, וואם נאד ז" וועלן קענען דערמעג־ ווווווווווווווווווווווווווווווווו!וווווווווווווווווווווווווו!ווווו!ווווווווווווו!וווווווו!וווווווווווווווווווווווחוו!ח 20 נייע לערער פון א״י קיין אייראפע. אויף רער זיצוגג פון ראט פאר העברעאישער דער- ציאונג אין גלות האט ה׳ אליהו דאבקין דערקלערט, אז רער ערשטער עטאפ פון דער אקציע צו ארגא־ ניזירן די דערציאוגג אין די לאגערן וועט זיר ענדיקן היינטיקן חודש מיטן שיקן די דריטע גרופע פון 20 לערער אי! די לאנערן פון דייטשלאנד, עסטרייר און איטאליע. דערמיט וו עט די צאל לערער וואס א״י האט נע- שיקט אין די לאגערן באטרעפן 75. ראם איז אבער ווייט גישט נענוג. דאם פראב־ לעם פון דער "דיש־נאציאנאלער דערציאונג איז א ' גורל - פראגע אויר פאר די יידישע קהילות, וו$ס זייגען איבערגעבליבן אין אייראפע און אין אגדערע לענדער. ה, דאבקין האט איבערנעגעבן פרטים וו ענן מצב פון דער "דישער דערציאוגג אין פ8רש״דענע לעני דער. אויף רער זיצוגג האט אויר אפגעגעבן א באריכט ה׳ נחום לעווין, לייטער פון דער קולטור־אפטיילונג פון ועד הלאומי, וועלבער איז די טעג צוריקגעקוסען פון דייטשלאנד. נאד א לענגערער דעבאטע אין באשלאסן געווא־ רן צו פראקלאמירן א ווייטערדיקע סאביליזאציע פון 50 פעאיקע לערער. צו ארגאגיזירן א זאמלונג פון ביכער און לער־מכשירים פאר די שולן אין די לא* נערן. צו שטודירן די מעגלעכקייט אויפצושטעלן סעמיגאר! פארצוברייטן לערער פארן גלות. אזעלכע סעמינארן זאלן אגטשט״ן אין ארץ ישראל און אין אויסלאנד. צו רעם צוועק איז אויסנעוויילט געווארן א קאמיטעט פון די ה״ה ארגון, אביגל און ד״ר עג־ נעל. נאלדע מאירסאן אין ציפערן. גאלדע מאירסאן איז אפגעפלויגן מיט אן "אוי- רון״*עראפלאן ק״ן ציפערן, ווו זי וועט פארבלייבן ביזן סוף פון דער וו א ר, בכדי צ1 באקענען זיר מיט די בארערפעניש! פון די פליטים. גאלדע מאיד- סאן וועט אויר אויספארשן רעם מצב אין שייכות מיט דער השתדלות פון דער יידישער אגעגץ צו ברענגעז ק" ן א׳י גאר יתוטים, יוגנטלעכע, זקנים און קראנקע קיין א״י. .,!תוצרת הארץ" צוו" פאבריקן וואס פראדוצירן פיש־־קאנסערוון האבן ארויסנעלאזט אויפן מארק פושקעס מיט קאג- סערווירטע קארפן, נאבדעם ווי די פרווון האבן זיר 'גלעגצגד איינגעגעבן. ביידע אונטערגעמוננען וועד ן פינאנסירט ט "לוו" ז דורך "הסתדרות״־קאפיטאל.