Undzer Worṭ · 1947-11-21 · 45/83 (21.11.1947) · p. [Seite]

< j . Ä/V ,;■v. Deutsche Bibliothek , Frankfurt/Main פרייז 50 פעניג א מים איז דער סינר באל פון ווירערשטאנר קעגן אלע שטורעם־ \ ווינטן — פלאנץ אימים אין יער V ■ חחטגחוז. Nr. 45(89) IJNDZER WORT ״•«Ä Arojigtgcba durchn R. K. tun di bafrajte Jidn in Frankn zic Bamberg OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION OF ״OUR MOMENT1* ח׳ כסלו תש״ח פרייטיק, 21 נאוועמבער 1947 2*טער י$רנ«נג סוב־־פאברסי־ע אפצעפטירט סאודעם.!Jp גרוים־בריטאניע וועט נישט באנוצן וומטא . v ====LJ: v ===;> רעכט — פארשלאג פון משה טשערטאנ טשערטאק בריטי אנגעהדבן רוימען ארץ ישראל אנגעגומק — ירשלים אן אינטערנאציאנאלע שטאט לייק סאקםעם. (יוג. פרעם) די סוב־קאמימיע פון דער א״י*קאבזיםיע האט בזיטוואך אנגע, נוטען רעם םאוויעם.,אטעריקאנישן חלוקה־פלאן פאר א״י. וואשינגטאן (דענא־רויטער) אין דער אונא-טיילוננסקאטיסיע איז מאנטיק גער,וטען צו אן אנטגילטיקן הםכ& צווישן ראטנפארבאנד און פ ש א. פעסטשטעלנדיק רעם 1*מן. אויגוסט 1948 אלם רעם שפעטסטן טערמין, ווען די בריפזן זאלן רויטען א״י. שע מאכט־ארגאנען וועלן דערטיילן די גויטיקע אינ* טארמאציעס. נוי־יארק (דענא־רויטער) די טיילוגגס־קאמ׳־סיע פון דער פולפארזאמלוגג האט מיטוואך אוונט בא-- שלאסן איבערצוגעבן די פאחואלטונג" פון ירושלים צום אפוטריפסים־ראט. די סאוויעט. דעלענאעיע, וועלכע איז ביז א צט געווען קענן דעם דאזיקן בא* / שלום, האט אויר צוגעשטימט צום דאזיקן פלאן. עם איז באשלאסן געווארן צו דערקלערן ירושלים און די אומגעבונג פאר אן .אינטערנאציאנאלע זאנע. לאנדאן(יוג. פרעם) א הויכער רענירונגם־באממ־ טער האט מיטוואר דערקלערט, אז נרויסבריטאנ׳ע וועט זיר ניט בא:וצן מייט וועטא־רעכט קעגן ד ער א׳י־לייזונג, וואס די אונא וועט ברענגען אין דער א״י״פראנע. לאנראן. ־'(רענא־רוימער) דער ירישלימער קאי רעספאנדענט-פון־ לאי.יד,1.ער "טיימם" האט געמאל* דן, אז די עוואק;אציע פון די בריטישע טרופן פון א״י האט זיר שוין אנגעהויבן. 5 חדשים וועט דויערן ביז די רו-מוגג וועט זיין אין פול ן גאנג. רעזאלוציע בנוגע פארטעגנם פון דער א״י־ רעגירונב משה טשערטאק, פארטרעטער פון דער יידישער אגענץ ביי דער א׳יי־-קאמיסיע האט אויסנעפירט ביי דער טיילוננס׳קאמיסיע, אז אין זייער טיילונגס־ באריכט וואס וו עט פארנעליינט ווערן דער פולפאר־ זאמלונג זאל ארייננעגומען וועד! אויר א פונקט, לויט וועלכן די מאנדאט־מאכט זאל אויפנעמען פארהאנדלונגען מיט דער פארויסנעזעענער אונא- קאמיסיע בנוגע די פארמעגנס פון דער א״י־רעגי־ רונג. ליין מיטגליד פון דער קאמיסיע האט דעם דאזיקן פארשלאג נישט אפאנירט. דער בריטישער דעלע* נאט האט ניט אנגעגוסען קיין שום שטעלונג. 5. וו עט גרויסבריטאניע נישט שבעדן דער אר׳ בעט פון די-־נרינדונגם־קאמיסיעם? 6. וועט נרויסבריטאניע■ פארלייכטערן די אד* בעט פון דער אונא־קאמיסיע טיט דעה, וואם זי וועט ז יי דערטיילן די נויטווענדיקע א נפארמא־ ציעם? 7. וועט גרויסבריטאניע איבערנעבן די פאר־ וואלטונגם פונקציעם שטופנווייז? 8. וו עט גרויסבריטאניע זיין גרייט נישט צו סא־ בא ט י רן די איינוואנדערונגס־באשטימונגען? אויף פראגע 1. האט קאדאנאן נעענטפעדס; אז אווי לא:ג, ווי דער טערמין איז גאר נישט פעסט־ נעשטעלט, קען ער אויף דער דאזיקער פךאגע נישט ענטפערן. אויף די פראנן 5.4.3.2. און 8 האט ער געענטפערט מיט יא, בתנאי, אז ר׳ בדי- טישע רענירונג וועט קענען האבן א גענוגנרע קאג־ טראל אין די געביטן, ווו עם וועלז זיר נאד נע- פינען ברי ט יש ע טרופן, בכדי צו קענען זיכערן די רוימוגג. אויף פראגע 6. האט ער געעגטפערט, אז ווען אלעס וועט אזוי געשען ווי איר האב פארוים־ נעזען אין מיין דערקלערוע, קען מעגלער זיין דער פאל, אז צו דער צייט וועלן מיד שוין גישט באזיצן קיין שום פארוואלטונגם־פונקציעס, וואם מיר זאלן דארפן איבערגעבן. דעם פראוויזארישן רעגירונגס־ ראט און די ווירטשאפטלעכע ארנאנעז וועלן מיר אבער איןקיין שום פאל ניט שטערן ביים איבער־ געמען זייערע פוגקציעם. אויף פראגע 7. האט ער נע- ענטפערט, אז אויף ז יבער קען ער די פראגע גישט אנטשיידן, ס׳איז אבער ווארשייגלער, אז די בריטי־ איר צוזאג, זיר פארהאלטן רואיק. דער לעצטער אעדיף אירער איז נעווען א גקמה־אקט פאר ז י׳ ער דערשיסן 5 יידישע־יוגגטלעבע. 2. די נייע בריטישע אינוועסטיציעם אין די א״י- דיקע אייל־ראפיגעריעס זייגען עדות, אז די ידיעות לויט וועלכע די ענגלענדער רעכענען אויף^א כאאם אין לאנד זייגען גישט ריכטיק. 3. פאר א קארעספאנרענט פון "יוג. פרעסס" איז מיטגעטיילטגעווארן מצד זייער איינפלוסרייכע קוועלן, אז די מיינונגס־פארשיידנהייטן צווישן די פירנדיקע פערזענל״־־קייטן פון דער אראבישער וועלט האבן' צונישט געמאכט דעם קא^רדיגירטן לאנראן (דענא). די 4 וויצע אויסערן־מיניסטארן, וואם גרייטן צוידעם סדר־היום פאר דער אויסעחי מיניסטארן־קאנפערענץ, וואס וועט ז יד אנהויבן דעם 25־טן נאוועמבער, וועלן פארלייגן 2 באזונדע־ רע טאג־ארדענונגען. די פארשטייער פון עגגלאגד, אמעריקע און פראנקרייד האבן זיר נעאייניקט אוי- פן פאלגענדן סדר היום : luiiiiiiiiiii ווו 1111)111) וו; וו>וחווווווווווו<וווווווווווחווווו»)1וחווו1)1ו1)1וווווו/(1ו1)1ו»וווווווווו«1)1וווו»וו»ו פראנצדזישע רעגירונג עוריסגעיטדעטז פאריז. (יוג. פרעם) רעד פראנצויזישער מיג.- פרעזידענט האט געמאלדן דעם פרעזידענט ווינסעט אוריאל די דעמיסיע פון זיין קאבינעט. 2 חדשים נאר דער פולשטענדיקער דוימונג פון א״י דודר די בריטן זאל אריינטרעטן אין קראפט די אומאפהענניקייט פון ביידע מלונות. די א נא- קאמיסיע בהסכם מיט'גרויסבריטאניע זאלן פעפט־ שטעלן די דאטע, ווען דער בריטישער מאנדאט זאל אויסנעלאשן ווערן, דאס מוז אבער געשען ביזן 1־טן אויגוסט 1948. די דאטע מוז דער זיכער־ הייטס־ראט באשטעטיקן. דער בריטישער פארטרעטער. קאדאגאן האט דערקלערט, אז נרויסבריטאניע אי ז גרייט צו רוי־ מען א״י ביזז 1־טן אויטסט 1948. באמאנענדיק, ביי ירעד דורכפירונג פון דער חלוקה וועט זי מיט אירע חילות נישט באהילפיק זיין. אזוי לאע, ווי עם וועלז זיר נאר געפינען בריטישע טרופן אין א״י, וועלן זיי זארנן פארן אפהיטן געזעע און אר־ דענונג. במשר פון איבערנאננם־פעריאר האט נרויסבריטאניע נישט בדעה ווייטער צו פירן די ציוויל־פארוואלטוגג אין אי י. דער גוואטעמאלישער דעלענאט דר. גארציא נראנאדאס האט נעשטעלט קאדאגאנען 8 פראג ן און געמלעד: 1. וועט נרויסבריטאגיע יאננעמען דעם טערמין פארן אויפלייזן פון מאנדאט? 2. א ז נרויסבריטאניע גרייט נישט צו שטערן די אויפגאבן פון דער אונא־קאמיסיע? 3. וועט נרויסבריטאניע נישט פרווון צו שטערן די שאפונג פון א פראוויזארישן. רעגירונגס־ראט? 4. וועט גרויסבריטאניע נישט פרווון צו שטערן דאס רעקרוטירן און באוואפעגען אן אראביש און יידיש מיליטער? ירושלים (דענא־רויטעזץ) לערר 250 "אומלעגא־ לע" עולים האבן זונטיק נעלאנדעט צו צפון פון חיפה און האבן זיר צעשפרייט אין דער ארומיקער געגנט. מען נעמט אן, אז די דאזיקע עולים זיינען אויסגעשטיגן פון די 2 שיפן, וואס האבן זיר לויט יידישע באריכטן דערנענטערט צום א״י־ברעג מיט 1000 אומלעגאלע עולים. אין ירושלים איז זוגטיק באשטעטיקט געווארן דער דערפאלגרייכער בלאקאדע־רורכברוד פון דער 50־טאניקער שיף "עליה". די יף איז אנטדעקט געווארן 50 קט. פארן ברעג. ס׳זייגען אנגעהויבן געווארן זוכונגען פון די געלאנרעטע פאסאזשירל. די צווייטע שיף "קדימה", וואס האט געפרוווט דורכברעכן די בלאקאדע איז פארהאלטן געווארן דודר בריטישע פלאטע־איינהייטן. נייע טעראר־אקטן פון דער שטערן־גיופע. ירושלים (יוג. פרעסם) מיטגלידער פון דע." ,,שטערן־גרופע" האבן דא געמאכט אן אעדיף אויף 2 קאיע והי.ער פארווונדנדיק שוועד 4 בריטי* שע סאלראטן, ווייטערע 15 פערזאנען ^יינען לייבט פארווונדעט געווארן. ׳,וואפנשטמ־יצ1טאיד״ אין א״י? ירושלים (יוג. פרעסס) דריי געשעענישן גיבן א¬ יסור צו האפן, אז לכל הפחות אויף א קורצער צייט .יל; אין א״י נישט דורכגעפירט ווערן ק יי ן טע- ראר־אקטן. א ן .עט;.ך : 1. די עקסטרעטיסטישע "שטעח״־גרופע האט אין א דערקלערונג פאר דער פרעפע באקאנט גע* מאכט, אז זי וועט זיר אויף ווייטער,. אין הסכם מיט די אויסערארדנטלעכע סעסיע פונם אטעריקא־ גער קאנגרעס איז דערעפנט נעווארן. דעם אויבן אן פון אלע פראבלעמען האט פרעז. טרומאן אפגענעבן! דער פראגע פון אייראפע־הילף, א פראגע וואס זייט דעם טאג, ווען אויסערן מיג. מארשאל האט פאר- עפענטלעבט זיין באקאגטן הילפס־פלאן שטייט זי ברומו של עולם. דעם פרעזידענטס ראדיקאלע מיטלען, וואם באשטייען אין איינשפארוגגען און באשרעגקוננען פארן אמעריקאנער פאלק, כדי צו קענען דורכפידז דעם הילפם־פלאן, נרייפן פילבאר אן די מאגנם פון די אמעריקאגער בירגער און רופן דערפאר ארויס ביי פיל פון. ז יי גענוג אומצופרידג־ הייט. די נויט אין אייראפע קימערט אבער דעם פרעזידענט מער וויז די אפעטיטן פון די אמערי* קאנער. דרימהאלבן יאר ווי די וועלט שוועבט אין אן אומקלארן און אומזיכערן חלל. דערצו נעפינט זיר אייראפע אין 8 זייער שווערער עקאנאמישער לא־ נע. נוימ׳און דחקות זיינען די באגלייטער פוגם רוב אייראפעער, נאר די ליידן פון דער מלחמה פאלנן אירע עקאנאמישע אויסווירקונגען. געשיכטלער קען אוגדזער איצטיקע תקופה באצייכגט ווערן אלם "קיינעמם צייט", צווישן דער מלחמה, וואם מיה אט פאקטיש פארענדיקט און דעם שלום צו וועלכן ט׳האט נאר ניט באוויזן צו דערגיין. און וואס מער צייט עם פליסט אפ הינטער אונדז, אלץ מער דאכט זיר, אז דער מהלר צו שלום, וואס לינט פאר אונדז, ווערט גרעסער און גרעסער. וואס ווייטער מיר האלטן אין גאבמלחמה׳דיקן פעריאד, אלץ מער באקומט זיר דער איינדרוק, אז מיד געפינען זיר פאר א מלחמה. דער נעכטיקער מלחמה־בונד צווישן די אליאירטע רוקט זיר אלץ מער אפ אין שאטן און צייטנווייז דאכט זיר, אז ניט מער ווי 8 דעריגערונג איז פוגם דאזיקן בוגד פארבליבן, ניט מער ווי די אויסצייכנונגען, מיט וועלכע די אלי- אירטע האבן קעגנזייטיק באשאנקן די קעמפער פון זייערע ארמייען. און דאס נעמייגזאם פארגאסענע בלוט— גלייך ווי ניט געווען. אין אט דעם צווייפאכיקן קריזיס, עקאגאמישן און פאליטישן, געפינען זיר די פעלקער פון איירא* פע. מיט דער גאגצער גרויזאמקייט לייגן זיר אויף זיי די רעזולטאטן פון דער מלחמה. די אומרוען און שטרייקן, וואס קומען איצט פאר אין פראנק- ד״ר און איטאליע באווייזן, אז עס דראט א געפאר די אייראפעאישע לענדער זאלז זיר צוזאמענברעבן אוגטער דער לאסט פונם הערשנדיקן דלות. די טרויעריקע עקאנאמישע לאגע אין די דאזיקע לעג- דער פירט צו דער פארשטארקונג פון די פאשיס* מיש געשטימטע עלעמענטן, קעגן וואם די ארבע- טער יווערן זיר מיט אלע כוחות. אין עננלאגד הויבט מאסלי ווידער אן אויפצוהויבן דעם קאפ אויף, די חורבות און עקאנאמישע .צוטרייסלוננעז, וואס די מלחמה האט נאר זיר געלאזן. . און דאס זעט אויר אמעריקע. זי קען ניט און טאר ניט בלייבן אינריפערענט צום גורל פון איי- ראפע, וו יי ל אמעריקע קעז זיר ניט אפגרענעצן און ווערן א וועלט פאר זיר. אייראפע איז געווען און וועט בלייבן דאס הארץ פון דער ויעלט. איר קולטור אירע סאציאלע איינריכטוגגען, איר גאנצע ציווי- ליזאציע האט אמעריקע און די גאנצע וועלט איבער- גענומען פון אייראפע, וואס איז בהדרנה דורבגענאג־ נען אלע שטאפלען פון אנטוויקלונג. און אויר אין דער צוקונפט קען מען זיר ניט פארשטעלן א ציווי- ליזירטע וועלט אן דער באטייליקוע פון אייראפע. דער אמעריקאנער הילפס־פראגראם איז ניט קיין צדקה־אונטערנעמונג, דאס א ז א קאנסטרוקטיווער פלאן צום אויפבוי פונם וועליט־צענטער, צו וועמענס דערפארועען און דערגרייכועען אלע מוזן אנקומען. עס איז אין די אמעריקאנער אינטערעסן אייראפע צו העלפן פון אירע חורבות אויפצושטיין. און וואס שנעלער די עקאנאמישע לאגע אין אייראפע וועט פארבעסערט .•־וערן, אלץ מערער וועט פארשווינדן ראם געשפענסט פונם קריג, אלץ ניכער וו עט קומען דער געגארטער פרידן. לערד 250 "אומלעגאלע* עולים געלאנדעט כיי חיפה פלאן, דורכצופירן א געמיינזאמע אקציע אין די א״י־אנגעלעגנהייטן. אין דער ערשטער ריי האנדלט זיר עם ארום די דיפערענצן צוו יש ן קעניג אבדוללא און נרויסמופטי. אין דער צייט ווען אבדוללא האט זיר ארויסנעזאנט קאטעגאריש קעגן א פראוויזא* רישער אראבישער רעגירונג און ער האפט איינצו* גלירערן א״י צו טראנסיארדאניען מיט זיין זון אלם וויצע־קעגיג, שטרעבט דער סופטי צו א פולקאם זעלבסשטעגדיקן שטאט. דער ועד הלאומי האט געוו^רנט די יידישע אונטערנרונט־באוועגונגען, אז אין פאל וועז זיי וועלן נישט אפשטעלן זייערע טעראר־אקטן וועלן - אגגענוטען ווערן די שטרענגסטע מאסטיטלען. די לאנדאנער א.יםעק־מיניםטארןי־קאנפערענץ 1. פרידנס־אפמאר מיט עסטרייר, 2) ווירטשאס־ טס־נרוגטזאצן פאר דייטשלאנד, 3) דייטשלאנדס פאליטישע ארגאניזאציע, 4) פיר־מאכטן־אפמאר פאר אנטוואפענוגג און אנטי־מיליטאריזירוגג, 5) גרעגעץ־פראגן, 6) פראצערור פוגם דייטשן שו^ם* אפמאך. דער סאוויעטישער דעלעגאט האט פארגעשלאגן אן אנדערע דיי פראגן: 1) פראצעדור . פון דייטשן שלום־אבמאר, 2) דייטשלאנדס פראוויזארישע פאליטישע ארגא־ ניזאציע, 3) ווירטשאפטס־גרונטזאצן פאר דייטשלאנר און 4) עסטרייכישער פרידנם־אפמאר