Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-11-14 · 44/82 (14.11.1947) · p. Seite 8

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
44/82 (14.11.1947)
Date
1947-11-14
Page
Seite 8 (sequence 8)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
64% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243295--678-7243236
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

פרייטיק, 14 נאוועטבער 1947. אונדזער ווארט זייט 8 ..... eene un •יןן............ו1|||||||||1)1חוןןןןןןןןןחי»ו1|||||||||וווחו1||||||||וו.... Gonorrhö (triper) Bamerkung fun redakcje: culib der farszprejtkajt fun wenerisze krankhajtn farefentlechn mir cwej artiklen ojf der doziker ferne. Mir betn di lezer es nemen in acht un zieh oprufn wegn dem artikl. A triper iz an onsztekndike krankhajt fun di geszlechtleche-organen, welche hot in der folks-szprach noch a sach andere nemen. Di krankhajt antsztejt durch a bacil, welchn men ken gefinen in der materie fun krankn. Fizisze onsztrengungen un iberonsztrengungen kenen niszt arojsrufn kajn infekeje. Triper ken zieh kejnmol niszt farwandlen in a sifilis un ojeh niszt farkert. Men ken ober hobn bejde krankhajten in der zelber cajt. Farwos hobn azoj fll menczn triper? 1. Wajl asach menczn glojbn, az zej zajnen szojn ojsgehejlt, in der cajt wen zej hobn noch di infekeje in zieh un gibn zi iber wajter. 2. Wajl asach mener un frojen unterhaltn geszlechtleche baeijungen, in der cajt wen zej zajnen noch krank un di krankhajt iz noch onszteknd. Z. Wajl zej wem niszt unterzucht fun a dokter un pruwn zieh alejn cu hejln oder gejen cu a znacher. Wi azoj wert men ongesztekt mit a triper? — Kojdem kol durch geszlechtleche baeijungen mit a kranker perzon. Prostitutkes farszprejtn oft di krankhajt baj mener, welche sztekn dan on zejere frojen. Klejne mejdlech wem ojeh ongesztekt durch enger barirung mit friszer ojsszejdung (materie) fun a krankn. Wos zajnen di ernte simonim fun der krankhajt? A por teg noch der infekeje bamerkt zieh a kielen un brenen bajm urinlozn. Bald hojbn on zieh ojscutejln fun di anteindete Organen ajtemdike ojsszejdüngen. Baj frojen bawajzn zieh niszt unter gewise umsztendn kajn simptomen, welche zej woltn gekent bamerkn. Farwos iz der triper geferlech? Baj a man ruft di krankhajt arojs szmeren. Wen zi wert farnachlesikt ken zi baszedikn oft wichtike drizn, di ejwerim kenen geszwoln wem, oder es kenen ojftreten andere zej er niszt ongeneme derszajnungen. Zejer oft famichtet der triper baj a man di meglechkajt cu hobn kinder. Baj frojen iz di krankhajt in onhojb zejer szmerchaft. Oft wejsn zej niszt, az baj zej iz epes nit in ordenung. Ober wen men farnachlesikt zi, farszprejt zi zieh ojf di inerleche geszlechts-orgänen un iz szpeter zejer szwer cu hejln. Dos firt oft cu der nojtwendikajt fun szwere operaejes. Ojeh frojen barojbt der triper oft fun der feikajt cu hobn kinder. Bazunders baj naj geborene kenen di baciln, wen zej dringen, arajn in di ojgn, arojsrufn an anteindung un farurzachn blindkajt fun dem kind. Men darf onwendn asach ojfmerkzamkajt legabe di ojgn fun a kind baj zajn gebürt, kedej ot di un ojeh andere ojgn-krankhajtn cu farhitn. Iz der triper hejlbar? Jo, wen es bahandlt im a derfarener dokter. In aza fal ken der triper ojsgehejlt wem bemeszech fun a por teg. Wen er wert ober in onfang farnachlesikt, oder der ongesztekter falt in di hent fun a znachor, oder pruwt zieh alejn hejln, oder folgt niszt di farordenungen fun zajn dokter, ken die hejlung dojern a!engere cajt un ojserdem kenen blajbn stabile baszedikungen. Wos iz di richtike bahandlung fun a triper? Antszprechnd, lojt di bahandlurigen, welche es zajnen faran, banuct zieh a derfarener dokter mit farszejdene metodn, baj farszejdene kranke. Di kerperleche unterzuchung, wi ojeh di laboratorisze analize fun der ojsszejdung fun der urin, zajnen a tejl fun der bahandlung. Naje medikamentn, bazunders penicilin, hobn di bahandlung sztark farkirct. Ict kenen di merste faln sznel gehejlt wem. Gedenk ober, az wen es wert ongewendet penicilin baj der bahandlung fun a triper, ie dos niszt genug cu hejln dem sifilis, mit \ welchn es iz efszer glajchcajtik forgekumen an onsztekung. Es iz ober genug, kedej cu bazajtikn di simptomen fun a sifilis. Ojs dem grund farlangen di doktojrim fun dem bahandltn, er zol Zieh nochn farendikn fun der bahandlung farflichtn cu a mermonatlecher reglmesiker kontrol-unterzuchung, kedej cu kenen zajn zidher, az es handlt zieh nit in a ״maskirtn“ sffllis. Di bahandlung muz adurchgefirt wem durch a dokter. Gedenk zieh zelbst cu bahandlen iz geferlech un ken firn cu zejer ernste komplikaejes. Iz di krenk gehejlt, wen es hert zieh ojf di ojsszejdung? — NH umbadingt. Di krankhajt ken zieh noch gefinen in di drizn un in di Organen, un ojf dem ojfn kenen noch andere ongeszztekt wem. Hostu a triper — hit di folgnde klolim: 1. Wend zieh tejkef cu a feikn dokter, wen du host-nor dem fardacht, az du bist krank. 2. Ojb du kenst niszt culib materjele sibes zieh derlojbn a wajterdike medicinisze ba- Handlung, dan zog es dem dokter. Er wet dir oder alejn helfn, oder iberszikn cu a farlesleche klinik. 3. Halt zieh op fun geszlechtleche baeijungen azoj lang biz dajn dokter hot dir nisz^ gezogt, az du bist gezunt. In kegnfal sztekstu niszt nor on andere menczn, nor farergerst ojeh dajn ejgenem gezunt-cusztand. 4. Wasz zieh tomit di hent mit zejf un waser nochn barirn di geszlechts-organen, dos Wi azoj ken der doktor festszteln sifilis? In der erszte rej darf zieh der doktor farnteresim mitn gang fun der krenk un mit!i rezultatn fun der durchgefirter medicini- 7ar-analiz. Iz der sifilis hejbar? Jo! — Durch antszprechnder/ bahandlung 1 onfangs-stadjum. Gewejnlech iz nojt wen- :ik zieh cu lozn bahandlen bemeszech fun a or, mindestns 1 moli in der woch. Di merste menczn wem gehejlt szojn in di erszte wochn fun szanker-stadjum. Richtike bahandlung bawajzt cu machn dem sifilis onsztekungsfraj un ken aflle besern an altn fal. Hit zieh op far wenerisze krankhajtn ן Loz zieh glajeh behandlen fun dokter ] wesz, oder bandazn wos zajnen baszmuct geworn fun di ojsszejdungen. 5. Szlof tomid alejn un derlojb nit an andem zieh cu banucn mit dajn ejgenem hantuch un tualet-machszirim un banuc zieh ojeh nit mit fremde. Farbren ale farszmucte bandazn un farband-materjaln. 6. Trink nit kajn alkohol-getranken un banuc nit kajn gewiren in dajn szpajz, wajl zej wirkn negatiw hejn ojf der krankhajt wehejn ojfn gezunt. 7. Farmajd fizisze onsztrengungen. 8. Draj szo farn gejn cum dokter gib niszt op kajn urin. 9. Halt zieh culib dajn ejgenem wojl sztreng on di farordenungen fun dajn dokter. Sifilis Sifilis iz a geferleche krankhajt, welche iz zejer farszprejt. Es iz an andere krankhajt wi triper. Der sifilis antsztejt durch a gor klejnem bacil, welcher ken ' aribergetrogn wem fun ejn mencz cu dem cwejtn. ■׳ Culib wos iz di krankhajt azoj szwer?1 Di sakone fun der doziker krankhajt ligt in dem, wos zi iz onsztekndik: zi wert oft aribergetrogn fun der muter ojfn kind, wos zi brengt mit zieh wen men farnachlesikt zi un derbrengt cu frigeburtn, tojtgeburtn, harc un arterje-lajdn, szlagonfaln, blindkajt, tojbkajt, meszugas, paralizn un a sach andere krankhajtn. Ojf sifilis zajnen warszgjnlech mer menczn krank, wi ojf jeder anderer onsztekndiker krankhajt. Wi azoj bakumt men sifilis? — Sifilis bakumt men dan, wen zajne baciln dringen arajn in dem gegebenem kerper. In di merste faln bakumt men di krankhajt durch geszlechtlechn farker mit a perzon, wos hot szojn di krankhajt. Manches mol wert di krankhajt aribergetrogn durch a kusz. Oft bakumen di krankhajt mener fun prostitutkes un trogn zej iber oft ojf zejere frojen. A szwangere froj, wos hot sifilis ken di krankhajt mitgebn ir kind. Wos iz der erszter cejchn fun sifilis? In der cajt fun 1 biz 8 wochn nochn arajndringen fun gegbenem bacil in kerper, tret gewejnlech ojf a wund ojfn ort wu der bacil iz arajngekumen in kerper. Dos ruft men ojeh on harter szanker. Manches mol iz der azoj klejn, oder er gefint zieh in aza bahaltnort (bazunders baj frojen), az men bamerkt im nit. Nochn oplojf fun ejnike wochn, hejlt zieh der szanker ojs un es blajbt a cejchn. In der cwiszncajt dringen arajn di baciln in dem blut-sztrom un wem durch im araingetrogn in ale tejln fun kerper, wu zej hojbn on durchflrn zejer szedleche tetikajt. Wen di ongesztekte perzon hojbt niszt on di bahandlung noch in stadjum fun szanker, dojert on dos hejln fll!enger. Der szanker wi ojeh andere wundn zajnen zejer onsztekndik. Mit dem farszwindn fun dem szanker iz noch di krankhajt niszt ojsgehejlt, wajl di baciln gefinen zieh noch in kerper. Wen der kranker wert niszt kurirt bacajtns, tret gewejnlech arojs, a por wochn noch dem szanker, an ojsszlag ojf der hojt un wundn in mojl un haldz. Di drizn wem geszwoln, ofte kop-szmeren, temperatur, oder wejtikn fun di bejner. Di hör un bremen hojbn on arojsfaln. Manche mol zajnen di simptomen szwache un kenen farszwindn ojeh beszaas der bahandlung, ober di baciln blajbn in kerper. In fal fun oplejgn di geherike kuraeje szedikt di krankhajt di blutgefesn, nerwn, mojech, leber, bejner, ojgn, hör oder ruft arojs farszejdene andere kerperkrankhajtn. Di krankhajt ken ojeh nochn oplojf fun jorn farurzachn harc-szwachkajtn, paraliz oder meszugas. Wos far a bahandlung wet der doktor onwendn? — Di antwiklung fun penicilin hot geszafn di meglechkajt fun a szneler un derfolgrejeher bahandlung. Wos szneler es wert durchgefirt di bahandlung mit penicilin, ale zicherer un szneler iz der rezultat. Dos bahandlen mit arsenik un mizmut!z ojeh wirkzam, ober farlangt a!engere bahandlungscajt. Ken zieh der kranker alejn bahandlen? — Kejnmol niszt. Nor a kwalifleirter dokter ken bahandlen dem sifilis. Fartroj niszt dajn gezund di grojsartike reklames fun patentmedicin-gezelszaftn, oder znaehers. Zej zuchn nor dajn gelt. Wi azoj ken men hobn di zicherhajt, az men «׳,et ojsgehejlt wem? — Es iz zejer wichtik cu richtn zieh lojt di farordenungen fun dokter, nochn farendikn di bahandlung. Der dokter farlangt umbadingt, az a por jor nochn farendikn di bahandlung zoln reglmesik durchgefirt wem kontrol-unterz ach ungen. Farges es niszt! Bahandlung farhindert di farszprejtung fun sifilis! Bahandlung hejlt sifilis! Wen du host a sifilis darfstu zieh richtn lojt di folgnde klolim: 1. Her niszt ojf mit der bahandlung biz der dokter wet dir niszt gebn di derlojbenisz dercu. 2. Du torfst niszt hobn kajn geszlechtlechn farker oder gebn wemen a kusz biz dajn dokter hot dir niszt farzichert, az du megst es. 3. Du muzt culib sanitäre sibes farbrenen dem farband-materjal (bandazn), welche zajnen ge wen in barirung mit di farwundete erter. Wajz tejkef dem dokter wen du bamerkst dem ojftretn fun ofene wundn, ״flekn“, szanker oder fun andere simptomen. 4. Nem in acht dajn algemejnen gezunt. Du muzt hobn a sach ru un lebn ojf der diete. 5. Ojb du kenst zieh niszt derlojbn ojf a wajtere priwatß bahandlung, zog es dajn dokter, efszer wet er dir kenen helfn, oder er wet dir mit dajn haskome ibergebn cu der bahandlung fun a farleslecher klinik. nun.......iiuiimm...1111111.111111.huhu Fun ״Makabi“ Bamberg-lager — ״Hakoach“ Bamberg-sztot 1:0 Szabes dem 8. now. iz in Bamberg forgekumen a frajntszafts-f armastung ewiszn di ojbndermonte manszaftn. Do« szpil .hojbt zieh on mit a sztarker stäke fun bamberger Makabi. Es1 iz cu zen, az di lagermunszaft Alt zieh ojfn szpilfeld wi in der hejm, zej szpiln ruik, solid un mit guter technik. Ejnike gut ojsgefirte atakes hobn niszt derfirt cu kajn derfolg, wos iz cu fardanken dem giutn tojerman fun Hakoach Adler. Makabi atakirt ober wajter un es gelingt zej ojeh in der 35-ter minut cu szisn a tojer durch Winder. Hakoach bamit zieh ojscuglajchn ober der tojer-, man fun Makabi iz ojf der hojch fun zajn ojfgabe. Biz der hafsoke blajbt der rezultat 1:0 far Makabi. Noch der hafsoke farsztarkt Hakoach dos tempo un bamit zieh, tejlmol brutal, dem rezultat cu andern. Di fartejdikung fun Makabi iz ober ojsgecejchnt un der rezultat blajbt biz cum ende 1:0 letojwas ״Makabi" Bamberg-lager. Ojsgecejchnt hobn zieh fun Makabi: di gance manszaft on ojsnam, der tojerman Sugar i,z gewen ojsgecejehnt. Fun Hakoach: der tojerman Adler un der szturem. R-h. Ansbach (Bleidorn) — Bamberg (lager) 1:1 (1:0) Szabes dem 1. IX. 3 az. n. m. iz in Ansbach forgekumen di ende majsterszafts-szpil fun Kl. A. Szojn fun onhojb lozt zieh merkn, az es kumt for a farmestung ewiszn cwej glajehe kojehes. Bamberg wajzt a szeine technisze szpil un atakirt sztark dos tojer fun di balebatim, Ndr a dank dem gutn tojerman fun di ansbacher wem ale tojern likwidirt. Endlech Bakantmachung Mir machn bakant, az szabes dem 15. XI. 1947 13 azejger kumt for in Bamberg di, final-szpil ewiszn di manszaftn ״Hapoel“ Bayreuth un ,,Makabi" Münchberg culib dem, wos bejde majsterszaftn hobn farendikt di majsterszafts-szpiln mit a glajcher col punktn un der doziker mecz darf decidem, welche fun zej es darf wajter kemfn wegn arajngejn in der lige. In fal fun a remi-rezultat wert di szpil-cajt farlengert, lojt duforszriftn. Kegional-farband fun jidisze sport-klubn Rajon Franken tiii fycozütei - du es dafa feesten a{cec! gelingt dem eltestn szpiler fun Bamberg (Lebovits) zieh durchcurajsn un szist in der 25. minut dem ersztn tojer far Bamberg. Di balebatim farlirn niszt dem mut un atakirn wajter dos tojer fun di gest. Adank der szejner szpil funm rechtn fligl Sztajnfeld wem ale ernste momentn likwidirt. Mitn rezultat fun 1:0 faren dikt zieh di erszte halbcajt. Noch der hafsoke nemen di balebatim iber di iniciatiw un atakirn sztark dos tojer fun di bamberger. Der bamberger tojerman Szugar macht cuniszt ale onsztrengungen fun kegner. Noch a gewiser cajt szist der halblinker fligl fun Ansbach, Krawiecki, dem ersztn tojer far zajn manszaft Dos szpiln wert harter, di ansbacher hitn sztark zejer tojer un hern niszt ojf cu atakirn. Di bamberger pruwn ibememen di iniejatiw. Zej nucn ober niszt ojs di farszejdene momentn. Di lecte 2 ,minutn wem zejer geferlech far di gest: a szpiler fun di ansbacher rajst zieh durch un firt dem bal bizn tojer fun di bajnberger.r Wider sztert di gute fartejdikung funm bamberger tojerman cu endem dem rezultat, wos blajbt 1:1. Fun di bamberger hobn zieh ojsgecejchnt kimat ale szpiler, fun di ansbacher — der tojerman un Bondy. Der szids-richter niszt zejer objektiw. W. Bytorski. ריווטשע און מאיר אייזיקאוויטש צום געבורט פון אייער ט ע כ ט ע ר ל ווינטשן מיר אייך א הארציקן מזא טוב און 8 גרינג ■עדערציאונג. שלמה ווערבין און פרוי. דער פאמיאיע ג א ט מ א ן צום געבורט פון זייער ז ו ג ע א ע ווינטשן מיר 8 הארציקן מזא טוב און 8 גרינגע דערציאונג. פאט. לופטיגן. אונדזער שוועסטער און שוועגערין 8 ט א 8 ם . (אין טשיקאגא) ווינטשן מיר 8 הארציקן מזא טוב און 8 נריננע דערציאונג. פאלא און אברהם אשעראוויטש (מארקטרעדוויץ) ארגאי נשואת ידידינו היקר מר ישראא יהודה ר י ים ע ר עם בה״א פייגה פ י י ג אנו מביעים אהם ברכותינ והאבביות ואואי יזכו אחיות בזמן הקרוב ביןבוני א" י ברוח התורה. חיים קרוט ורעיתו. דער פאמיאיע גאטמאן צום געבורט פון ז ייעד ט ע כ ט ע ר א ווינטשן מיד א הארציקן מזא טוב און 8 גריננע דערציאונג. פאט. אקסט. (פאקינג) דער פאמיאיע גינגאאד צום געבורט פון זייער ז ונעלע וו י נטש ן מיד 8 הארציקן מזא טוב און 8 נריעע דערציאונג. פאט. לופטיק ״UNDZER WORT“ - OUR WORD־׳ The Bamberg Edition oi ״Urner Moment" Regensburg Aulhorized by Headguarters European Command, Civil Affairs Division AG 383.7 GEG — AGO oi 12. 5. 1947 Responsible Editors: Leopold Endzweig, Bejnusz Tenen• bäum Editor in Chief: Mosze Jungstein Prinied by ״Fränkischer Tag“ Bamberg Redakcje un Admmistrac'je Bamberg, Hainsli. 8/11 Telefonen: 1257, 265, 266 e Niszt tarlangte manuskripln wem niszt umgekert. Prajz fun anonsn! Gratulacjes - 1 szure (8 werter( RM 7.—. *uchungen - I szure RM 3.—, Meldungen - 1 szure RM 5.—. » Ale rnanuskriptn muzn geszribn wem d^jtleche ojt ejn zajl fun papir. e Farn termin un Inhalt fun arajngeszikte anonsn iz di redakcje niszt farantworllech. 27727569882704

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.