Undzer Worṭ · 1947-11-07 · 43/81 (7.11.1947) · p. [Seite]

פו־י-יז ווי פעניג Deutsche Bibliothek :heh | Frankfurt■'! איבער די ימים האבן זיך אוועקגעלאזן רי פאן־טרעגער פון די יידישע צרות. די וועלן ני שם דערלאזן, אז די טויערן פון א״י זאלן געשלאסן ווערן, זיי וועלן -נישט דערלאזן רעם וועלט־געוויסן זיך צו בארואיקן, זיי וועלן שטערן דאם אויספירן דעם וויים־בוך. דעי יידישער פליט נייט אין פראנט פולם ־געראננל. ב. קאצענעלנסאן. Nr. 43 (81) LIMDZER WORT »•"י"•; Arojsgegebn durchn R.. K. tun di batrajtt Jidn in Frankn sie Bamberg " Ji : OlIR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION OF ״OUR MOMENT«* כ״ד חשון תש״ח פרייטיק 7, נאוועמבער 1947 2־טער •ארנ8ננ פארטלאנו צל-צלא-דק א“י־ל^זוב אמעריקע: ענגלאנד זאל פארבלייבן אין א״י ביזן חרכפירן די טיילונג — ראטנפארבאנה דער איבער־ גאנגם־פעריאד אונטער פאהואלטונג פון זיכערהייטס־ראט, ענגלאנד זאל באלד פארלאזז דאס לאנד. דעד ווירטשאפטס־עלספעדט פון דעד ייד. אגענ״ן דוד האראוויץ האט דערללערט, אז אין פארגעלייגטן פאנד פון צאל־אפצאלן וועלן די יידן בייטראגן מער ווי די אראב״ער מחמת זייער גרעסערן אימפארט. י בנוגע דער געמייגזאמער וואלוטע פון דער "די- שער און אראבישער מלוכה האט האראוויץ דעד- קלערט, אז די יידן זייגען מסכים דערצו, ווען זיי וועלן אבער האבן א פולשטענדילע לאנטראלע אי- בער דעת קרעדיט און פינאגץ־פאלטיל. האראוויץ האט באטאנט, אז די ייד. אגענץ האט אויסגעאר" בעט ווייטגייענדע פלענער פאר א״י, איינשליסנדיל אויר א גרויסע עליה ליין א״י. די יידישע מלוכה נויטיקט זיר דערפאר אין א געזונטער ווירטשאפט בכדי צו קענען רעכענען אויף הלוואות. די ייד. אגענץ נויטיקט זיר אין געוויסע גאראג־ טיעס, אז די פארנעשלאגענע געמיינזאמע ווידט- שאפטס־פארוואלטונג פון ביידע מלוכוו? וועט זיכערן א גלייכן צונאנג צו די וועלט־מארלן. בריטישער קאבינעט באהאנדלט א״י*פראבלעם ל א נ ד א ן. (דענא־רויטער) דעד בריטשער לא־ בינעט וועט עגדע וואר באהאנדלען די א״י־פראגע. מען דערווארטעט, אז ענגלאנד וועט זיר האלטן ב" איר דעציזיע ארויסצוציען איר מיליטער פון א״י אזוי שנעל ווי מעגלער, אויב די ם. שטאטן און ראטג־ פארבאנד וועלן נישט קומען צו ליין הסכם וועגן דעד דורכפירונג פון דעד טיילונג ארער ביידע 2לע- נער זאלן נישט קריגן די נויטלע 2/3 מערהייט אין ייעד פולפאחאמלונג. לייזוגג פון אלע מיליטערשע און האלב־מיליטערישע ארגאניזאציעם, וואם זיינען באשטימט פון דעד ל,א- רעאגשער רענירונג גאכן ארויסציען דאס אלופאציע־ מיליטער פון לארעא. די דעלעגאטן פון אולראאינע און יוגאסלאוויע האבן זיר געווענדעט לענן אמערילא־ נישן פארשלאג און דעד סאוויעטישער דעלעגאט נראמיקא האט שארף אננעגריפן די אמערילאנישע פאליטיל אין לארעא. אין דעד סאציאלער לאמיסיע האט עגיפטן, אי- ראל און לבנון פארגעלייגט א געמיינזאמע דעזא- לוציע, וואם פאדערט צו דופן אן אינטעדנאציאנא- לע לאנפערענץ, כדי צוצואיילן די לייזונג פונם"פלי־ טים־פראבלעם און די פראגע פון די פארשלעפטע פערזאנען דודר דעד איגטערנאציאנאלער פליטים- ארגאניזאציע. די אונטעד-לאמיסיע אויסצוארבעטן אייגצלהייטן פאר דעד שאפוגג פון א צווישן־לאמיסיע איז געלומען צו א הסכם איבערן אמערילאנישן פארשלאג וועגן דעד בילדונג פון א "קליינער פול־פארזאמלוגג". אין א וויכטילן פונלט איז דעד אמערילאנישער פאר- שלאג נעענדערט געווארן און נעמלער, אז די צווישן־־ לאמיסיע וועט לעגען דורכפירן פארשוגגען אויף די ערטער פון שטרייט־פאלן נאד ראן, ווען 2/3 מיט־ גלידער פון אונא וו על ן דערמיט מסכים זיין, און נישט ווי אמערילע האט פאתעלייגט מיט אן' איינפאכער מערהייט. "עקזאדום״־מעפילים אין די ווינטער־לאגערן ל י ב ע ל. (דענא־רויטער) זונטיק האט מען אג־ נעהויבן איבערצופירן די עלזאדוס־מעפ״לים פון"די לאגערן פאפעגדורף און אם־ס״טאו אין פעסטע וויג־ טער־לאגערן. ביז פרייטיל זאלן זיר אלע מעפילים געפיגען אין די נייע לאגערן" די טראגספארט־צוגן באשטייען פון נארמאלע, גישט פארלראטעוועטע וואגאנעס און האב! אויר ניט ליין באוואכונג. די פון רוסלאנר פארגעשלאגענער לאמיסיע פון;יכערהייטס־ראט־זאל דורכפירן די טיילוגג אין א״י. שפעטסטנס 6 חדשים נאכן שאפן די פארלויפיקע רעגירונגען זאלן אונטער רעד אויפזיכט פון דעד קאמיסיע נעשאפן ווערן וואלן פאר דעד לאנסטי- טואגטע, וועלכע זאל אויסארבעטן רי לאנסטיטו־ ציעס. גלייכצייטיל מיט פארלויפילע רעגירוננען זאל נעשאפן ווערן אין ביידע מלוכות א באוואפנטע מי- ליץ, וואס זאל אפילו שטיין אונטער דער נאציא־ נאלער לייטונג, זייער טעטילייט זאל אבער שטיין אונטער דעד השגחה פון דעד זיכעדהייטס-דאט-לא- מיסיע. דעד אמערילאנער דעלעגאט — הערשעל דזשאנ־ סאן האט נאר רעד סאוויעטישער דערללערונג פעסט- געשטעלט א געוויסן הסכם צווישן אמערילאגישן און סאוויעטישן פארשלאג, באטאנענדיל אבער, אז די ארדענונג אין א״י במשר פון איבערגאנגס־פעריאד לען" נישט אויפגעהאלטן ווערן אן דעד בריטישער הילף. משה טשערטאל האט געפרעגט דעם סאוויעטישן דעלעגאט, פארוואם דעד איבערגאגגס־פעריאד זאל זיין אזוי לאנג, וואם ז אל געשען, במשר פון דעד "אייקעד צ" ט מיט דעד א״נוואגדערונג, און אויב אלע אירע מיטגלידער פון זיכערהייטס־ראט ארעד בלויז איינילע זאלן זיין פארטרעטן אין דעד לאמי- סיע. די פראגן זיינען געבליבן אן ענטפער דעד יידישער צד האט פאר דעד א״י־לאמ. אויס־ געדרילט די מורא, אז א ווירטשאפטלעכע" איינהייט פון א נעטיילט א״י ווי זי ווערט פארגעזען דורד דעד פארשונגס־לאמיסיע וועט מענלער פירן דערצו, אז די יידן וועלן מוזן פינאנסירן א טייל פונם אראבישן בודזשעט, ל יי ל ־ ס א ל ס ע ם. (דעגא־רויטער) אויף דעד פרייטילרילער פלענאר־סעסיע פון דעד אוגא האבן די ם. שטאטן אפגעווארפן די "ארויספאדערנדע"און אומבאגרינדעטע באהויפטונגען" פון די מלוכות פון דעד סאוויעטישער איינפלוס־ספערע, לויט וועלכע א- מערילע שיצט "לריגס־פארברעכער און פאדרע- טעד". די רעלאמענדאציע פון דעד יורידישער לא- מיסיע וו עגן אויסליפערן פערזאנען, וועלכע עם ווערן פארגעווארפן לריגם־פארברעכגס איז אנגענו־ מען געווארן מיט 42 לענן 7 שטימען ביי 6"אפגע- האלטענע. דעד אמערילאנישער דעלעגאט האט״דער־ ללערט, אז די פ. שטאטן וועלן לייגעם נישט אויס- ליפערן פון ריין פאליטישע סיבות. א לעגן־רעזאלוציע וואס יוגאסלאוויע האט אריינ־ געטראגן איז אפגעווארפן נעווארן מיט 40 לעגן 7 שטימען ביי 6 אפגעהאלטענע. אויף דעד שבתרילער זיצונג א ז מיט 41 שטימען ביי 4 אפגעהאלטענע אנגענומען געווארן אן אינדי־ שע רעזאלוציע לויט וועלכער דרום־אפרילע זאל צו דעד לומענדער פול־פארזאמלונג פארלייגן א"מאג- ראט־אפמאר פאר דרום־מערב־אפרילע. אויף דעד זעלבער זיצונג איז באשלאסן געווארןצו שאפזא מאידאט־אפמאר פארן פאציפישן אינדזל נאאורו, ווו עס געפינען זיר רייכע פאספאט־גרובנס. מאנטיל האט די פול־פארזאמלונג אפגעווארפן די פארשלאגן, וו אס ס׳האט אנגענומען די מאנדאט- לאמיסיע, לויט וועלכע די לאלאניאל־מאכטן זאלן פארליינן דעד לאמיסיע באריכטן וועגן פאליטי־ שן פארשריט פון די נישט־־ זעלבסטשטענדילע פעל לעד און אז די דאזילע אנטוויללונג זאל תדר דעד אונא פארגליכן ווערן מיט דעד אנטוויללונג פון די מוטער־לענדער. אויף איר דינסטילדילער זיצונג פון דער פאליטי־ שער לאמיסיע האט דעד אמערילאנער דעלעגאט דזשאן פאסטער דאלעם פארגעלייגט די רעווידירטע אנמערילאנישע רעזאלוציע וועגן דעד אומאפהענגי־ לייט פון לארעא, ווו עם ווערט געפאדערט"די אויפ־ נ י ו* י א דל. (דענא־אינס) דעד אמערילאני־, שער דעלעגאטהערשלדזשאנסאןהאטפארגעשלאגן, אז ביז יולי 1948 זאל פארענדילט ווערן די טיילונג פון א״י אין א יידשער און אראבישער מלוכה. צום דאזילן טערמין זאל גלייכצייטיל פארענדילט וועד! ד בריטישע לאנטראל איבערן לאגד. זיי *שלאגן פאר ווייטער: 1. שילן ליין א״י א לאמיסיע פון 3 מיטגלידער, וו אס זאל שטיין אוגטער דעד אויפזיכט פון דעד פול־פארזאמלונג בכדי איבערצווואכן די חלולה פון לאגד. 2. ווי באלד דעד אמערילאנישער פלאן וועט אג? גענומען ווערן פון דעד פול־פארזאמלוגג מיט 2/3 מערהייט, הויבט אן גרויסבריאניע אפ¬ ,. צוציען איר מיליטער פון א״י. 3. במשר פון איבערגאנגס־פעריאד בלייבט גרוים־ בריטאניע אויפן יסוד פון פעללער־בוגד־מאג־ דאט פאראגטווארטלער פאר רעד ארדענונג אין לאגד. 1 4. גלייר נאכן דערהאלטן די אומאפהעגגילייט נעמט א״בער די יידישע און אראבישע דעגי- דונג די פאראגטווארטונג פאר ז ייעד אייגענער זיכערה״ט. אין פאל ווען די אראבישע מלוכות וועלן גישט צוזאמענארבעטן ביים דורכפיח דעם טיילוננס־פלאן דארף די אונא־לאמיסיע צוטרעטן צו שאפן די "די- שע מלוכה. די אראבער וו על ןזייער אומאפהעגגילייט דערהאלטן דאן, ווען ז" וועלז זיין גרייט צו צוזא־ מענגעארבעט. אן אראבישן אנגריף אויף דעד יידשער מלוכה האלט ער פאר נישט ווארשיינלער. דער אמערילאנישער פארשלאג אגטהאלט נארגישט וו עגן רער יידישער איינוואנדערוגג, וו "ל ביז איצט איז נאר די דאזילע פראגע גישט באחאנדלט געווארן פון דעד אונטער־לאמיסיע. רוסלאנד פאדערט פערענדיקן 1עם בריטישן מאגדאט ביז 1 יאנואר 1948 ג י ו ־ י א ר ל. (דענא־רויטער) אויף דער מאנטיל־־ דילער זיצ״ונג פון דעד א׳י־־לאמיסיע פון דעתפול- פארזאמלוגג האט רוטלאגד געפארערט אפצושטעלן דעם בריטישן מאנדאט אין א״י ביזן 1־טן יאגואר 1948. במשר פון איבערגאנגס־פעריאד, וואם זאל נ יש ט געדויערן מער ווי א יאר, זאל א יי שטיין אוג- טערן לאנטראל פון וועלט־ןיכערהייטס־ראט. ווייטער האט צאראפלין געפאדערט, אז אלע מיטגליד־־מלו־ כות פון וועלט זיכערהייטס-ראט ז אל ן שילן ליין א?די זייערע פארשטייער אויסער דעם, זאלן די פאראיי־ נילטע נאציעם זיכערן דאס שאפ] פון פארלוי־ פילע רעגירונגען פאר דעד "ד׳ שער און אראבישער מלוכה. פאר דעד דאזילער דערקלערונג האט צאראפקין אפגעווארפן רעם אמעדילאנישן פלאן, לויט וועלכן ׳די בריטישע טרופן זאלן אזוי קאנג פארבלייבן אין א״י, ביז עס וועלן געשאפן ווערן די אפגעטיילטע יידישע און אראבישע מלוב ת. די בריטישע מדופן זאלן שפעטסטנם 3—4 מ^נאטן נאכן 1 יאנואר צורילג״עצויגן ווערן, דערללערט וויי־ ט״ער צאראפלין. דעד אמערילאנישער חלולה־פלאן לאזט א יבער שיינבאר די גאנצע פאראנטווארטונג במשר פון רער איבערנאננם־צייט פאר גרויסברי־ טאניע. נאכן' דורכפאל פון דעד פארוואלטונג פון עגגלאנד אין א״י און נאד דעד בריטישער דערללע- דונג. אז זי וועט נישט דורכפירן אן אנטשיידונג, וואס איז נישט אננעמבאר גלייכצייטיל פאר יידן און אראבער, לען רוסלאנד צו דעם דאזילן פלאן גישט מסכים זיין. ביי די דאזילע באדינגונגען, אלזא, ווען רי ווארט־ פירער פון די פאדאיינילטע נאציעם ווילן אויפריב־ טיל צואיילן די לייזונג פון דעד א׳'י־פרא..ע און ווען ענגלאנדס שולד אין דעדפירן צום היינטילן מצב שווימט ארויס ווי בוימל אויפן וואסער, לעז מען אג־ נעמען, אז גרויס־בריטאגיע וועט גישט וואגן לענג־ צושטעלן זיר דעם באשלום פון דעד א נא וועגן איר פארבלייבן אדער פארלאזן אי׳י. איינמאל וועט זי מוזן האנדלען אזוי ווי עם לוינט פאר דעד וועלט. י. ר. . די פארגאנגענע וואר האבן אמערילע און ראטג־ פארבאנד ווידער געלאזט העדן זייערע .שטימעס אין דעד א״י־לאמיסייע פון די פאראיינילטע גאציעס. שטיצנדיל זיר אויף די יסודותדילע דערללערונגען, וואסי זייערע פארשטייער האבן געמאכט וועגן א״י דעם פארגאנגענעם חודש, האבן ז" איצט פארגע־ לייגט לאנלדעטיזידט^ און אויספירלעכע פארשלאגן צו דעד לייזוגג פון ד^ר פראגע. ביידע פארשלאנן זייגען באזירט אויפן חלולה־פלאן פון דעד פאס שונגס־לאמיסיע און ביירגס הויפט ציל איז צוצו־ א״לן די ט״לונגס־פראצערור און פארלירצן דעם איבערגאנגם־פעריאד. אומאפהענגיל דערפון, אין וועלכער מאם וועד פון אוגדז ס׳איז אומצופרידן ארעד צופרידן פון דעד ליי" זונג, ולאס חלולה איז איר יסוד, איז דאר ווארשייג* לער, אז דעד עגין וועט אויף דעד איצטילער פלע־ גאר־סעסיע דערליידילט ווערן — און ווי דער גע* נעראל־סעלרעטאר פון דעד אונא טריגווע - לי האט דערללערט, דארף די סעסיע נאר דעם חודש פארי ענדילט ווערן. דעד איצטילער אמערילאגישער און סאוויעטישער פארשלאג האבן דעם ציל נישט צו דערלאזן פארציען אויף ווייטערע 2 יאר דאס אי" בערגיין צו זעלבסטשטעגדילייט פון די צוו" בא* זונדערע מלוכות און דאם בא וו" ז ט. אז ז" בא* האגדלען דאם פראבלעם ווירללער מיט דעד גאג* צער דרינגלעכלייט. עגגלאנד ווידער, וואס האט במשר פון איר תריי* סיל יארילער הערשאפט אין א״י אויף ליין מינוט גשט אפגעלאזן איר וואכ(אם אויג פון אלעס, וואם געשעט אין און אדום לאנד, באהאנדלענדיל יעדע סיטואציע פונם שטאנדפונלט ווי וועט זיר בעסער לויגען פאר דער אימפעריע, וו יל זיר איצט נאר גישט אפרולן אן א ז״ט און ארויסניין פונם גאנצן עסל בשן ועין. כל זמן ביידע צדדים וועלן גישט זיין צופרידן מיט דעד לייזונג — טעגה׳ט זי — וועט זי זיר נישט מישן אין גאנצן ענין. זי לאוו* רירט, מיינענדיל אזוי אדום, אז דעד מאנדאט זאל נאר פאר זיין לילווידאציע אראפווארפן עפעס א פאליטישן ריוח. און אט די נ״עסטע פארשלאגן פון אמערילע און ראטנפארבאנר זיינען א תשובה אויף ענגלאנדס תמעוואטע שטעלוגג. לויטן אמערילאנישן פארשלאג, וואם זעט פאר אן איבערגאננס־פעריאד ביז יולי 1948, דארף ענ- גלאנד ביז דעם איבערגעבן די זעלבסטשטענדי" לייט צו ביידע לענדער בלייבן די פארוואלטערין אין לאנד. אמערילע ווייס, אז אויב אין א״י דראט הייגט א געפאר פון אומרוען, האט ענגלאנד נישט ווייניל ב״געטראנן דערצו. אויב ענגלאנד איז א״נ* געגאגגען מפל״ר צו זיגין לעבנם פון אירע סאל־ דאטן — טענה׳ט אמערילע — ווען דאם איז גע- ווען פאר איר נינסטיל, טא זאל זי ראם אויר טאן ווען דאס פאדערט דעד אינטערעס פון די פאר- אייגילטע נאציעם, דעד אינטערעס פון דעד וועלט. אויב זי האט בשעתו אויםגעשטעלט טרופן נישט אריינצולאז״ן ליין א״י די אנטלאפענע יידן פונם נא- צי־גהינום", טא זאל זי איצט נישט זשאלעווען אי - נילע צעגדליל טויזנט סאלדאטן וואס זאלן באשיצן די לעבנם פון די יידן, "וואם האב״ן ראר איבערגע־ לעבט און וו יל ן זיר אין זייער לאנד א״גאררענען. ״האסט זיר ליב שליטלען — האב ליב דאס שלי- טעלע צו פירן״ — זאגט א רוסיש פאלק^־ווערטל. פונם סאוויעטישן פארשלאג דאלעגן, וואם ז עט פאר, אז די ענגלענדער זאלן פארלאזן דאס לאנדביז נ״-יאד 1948 און במשר פון אן איין אריקז אי- בערגאננס^פעריאר זאל מיטן לאגד פארוואלטן אן אונא לאמיסיע, איז משמע עפ עם אנדערש. דאם דארף הי״יסן: דרייסיל יאר האט איד שלימזלדיל נע- מאנדאטעוועט — אויף ווייטער זיינען מיד אייר מוחל, מיד וועלן זיר אן אייר אונדזער שטעטל בא־ שטיין. דעד ט״וול האט זיינם געטאן, דעד טייוול קען שיוין נ יי ן. און ללא ד, אז ווען מען זאל פטור וועד ן פונם דאזילן עמוד הענן, וואס האט שטענ־ דיל פארנעפלט די אטמאספערע צווישן די יידן און אראבער, וואלט פארשטאפט געווארן א לוואל פון פיל ב״ז בלוט. י י אין דעד לאנגער לייט סיבות, וואס האבן נעפירט צו דעד מפלה פון דעד לייבאר פארטיי ב" די אינ- צווישן אפגעהאלטעגע געמיינדע׳־וואלן אין ענגלאנד איז אויר פאראן א רינגעלע פון דעד א״י פאליטיל. אויף די פאלשע מעטאדן פון באהאנרלען דעם ענין האט די אפאזיציע בשעתו אגנעוויזן. ....IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII.ן...IIIIIII מזרח קאנטרא מערב ביי די אונא־אפשעימונגמן