Undzer Worṭ · 1947-10-24 · 41/79 (24.10.1947) · p. [Seite]

פרייז 50 פעניג / מיר זיייבען דערגאנגען צו ä תקופה, אין וועלכער אונדזער אהמף איז דער שווערסטער. נאך א מער שווערערער, ווי אין דער גאנצער געשיכטע פון אוב־ דזערע געראנגלען פאר אונדזער קיום ביז הייגט. אונחער קאמף גייט איצט כודם־כל וועגן רעכט אויף עליה פאר אונדזערע ברידער וועגן די רעכט, אז ארץ ישראל זאל דינען פאר א ודים פאר די געראטעוועטע יידן, און מיר קעמפן מיטן באוווסטזיין פון אוגדזער גערעכטער זאך. י (אליהו גולומב) WOCHN• 8ZBIFT Arojsgegebn durchn R• K. tun di bafrajte Jidn in Franko sie Bamberg OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION OF ״OUR MOMENT יי fl י׳ מרחשון תש״ח. פרייטיק, 24 אקטאבער 1947 2,מער יארגאנג פאלימיטע אדפטרי״סלוכב אץ.פראכסרייד דע־גאלס פארטיי געזיגט ביי די געמיינדע־וואק—די רעגירונג דעמיסיאנירט—גייע רעגירונג געבילדעט גאל. די "גיוס קראניקל" איז דעד זעלבער מייגונג. אין 8 דערקלערוגג פון דער פראגצויזישער קא־ מוגיסטישער פארטיי ווערט געזאגט: "די קאמוניסטישע און סאציאליסטישע פארטייען פארטרעטן צוזאמען מער ווי די העלפט פון דעד וויילערשאפט. ווען זיי זאלן זיין פאראייניקט, וואלטן ז יי אדום זיר געקענט גרופירן 8לע רעפובלגקאנער און צוזאמען שפילן א וויכטיקע ראלע אין דער פראגצויזישער פאליטיק". רעד נענעראל־סעלןרעטאר פון פראנצויזישן גע- ווערקשאפטס־בוגד, לעאן זשוא, האט באצייכגט דעם געג. דע־נאל אלם ",דיקטאטארן־לערלינג" און האט דערקלערט, אז די אפגעהאלטענע וואלז זיינען נאך נישט אגטשיידגד, היות די רעזולטאטן קעגען נאר געעגדערט ווער^דורך די וואלן אין די קלענערע גע- מייגדעם, וואס וועלן פארקומען דעם קינפטיקן זוג- טית. ווייטער האט זשוא פאראויסגעזאגט א קא* מוגיסטיש ־ סאציאליסטישע קאאליציע "קעגן דער רעאקציע,, ביי די קינפטיקע וואלן, אזוי ווי ביי א געפאר פון א רעאקציע אין פראנקרייר איז תמיד געקומען צו א קאאליציע פון די ליגקע פארטייען, פאריז (דעגא) נאד דעם, ווי זונטיק זייגען אפגעהאלטן געווארן די געטיינרע־וואלן אין פראנקרייך האבן די פרנצויזישע מיניסטארן מיטוואך אין אוונט דעמיסיאגירט, כדי צו געבן דעם פרעמיער א געלעגנהייט צו פארמירן א נייעם קאבינעט אזוי ווי ם*איז געווונטשן. דער פרעמיער אליין האט ניט דעמיסיאנירט. די רעגירונג האט מיטוואך 23.00 א זייגער אפגעהאלטן א ספעציעלע זיצונג. ס*איז געבילדעט געווארן א נייע רעגירונג אין פאלגנדן באשטאנד y ■' r זאמענארבעטן מיט אנדערע פארטייען. מעז וואלט די לאגע געקעגט באצייכענען אלס באאומרואיקנד, אבער ער האפט, אז אלע פראגצויזן, וואם האבן א גוטן ווילן, וועלן ארויסווייזן געזונטן מעגטשן־־ פארשטאגד. דער לייטנדער מיטגליד פון דער מ. ר. פ., גיי, האט דערקלערט, אז ער גלויבט גישט, אז די וואל־ רעזולטאטן זאלן באאייגפלוסן די פארלאמעגטארי* שע ל אגע. פיער דע-גאל, דעם גענעראלם ברודער און צו- קוגפטיקער בירגערמייסטער פון פאריז, האט רעד- קלערט, אז דער הויפט־ץיל פון דע־גאלן באשטייט אין רעד. "רעסטאווראציע פון דער פראנצויזישער מלוכה,/ דער "דיילי טעלעגראף,, באצייכנט די וואלן אלם כוחות*םארמעםטוגג צווישן די קאמוגיסטן און דע- געשאפן 3 אונטער־קאמיסיעם ווייצמאן r חלוקה וועט ברענגען ייידיש־אראבי־שע צחאמענארבעט אן ערנסטער פראבלעם, ווייל די יידישע אגעגץ פאר- טרעט נישט בלויז די א״י״יידן נאד די יידן פון דער גאגצער וועלט,/ עס זייגען אנגענומען די פארשלאגן צו שאפן פאלגגדע 3 אוגטער־־קאמיסיעם: 9 1. פשרה, 2. שטורירן דעם מיירהייטס־באריכט (חלוקה־פלאן) און 3. שטודירן די אראבישע דע- זאלוציעם. אלם מיטגלידער פון דער פשרה־־קאטיסיע זייגען אויסגעוויילט געווארן די פארשטייער פון אויב- טראליע, סיאם, איסלאגד, סאלוואדאר און האלאגר. די אוגטער־קאמיסיע זאל ארבעטן אלם פאדמיט- לער צווישן פארשטייער פון אראבישן קאטיטעט און דער יידישער אגעגץ און ביז צום 29־טן את- טאבער צושטעלן איר באריננט דער א״י־קאמיסיע. ג י ו - י א ד ת. (רענא־רויטער) אין זיין דערקלע* רוגג פאר דער א״י־קאמיסיע האט ד״ר חיים ווייצ־־# מאן באצייבגט די חלוקה פון א״י אלם אומפאד- מיידלעכן רעזולטאט פון דער בריטישער מאגדאטס- פארוואלטונג אין א״י. די בעסטע מעגלעכקייט צו מאכן שלום צווישן יידן און אראבער איז, צוערשט זיי צעטיילן און דערנאר פאראייניקן. ווען די בא- שלוסן פון דער א״י־קאמיסיע זאלן דורכגעפירט ווערן, וועלן זיר די יידן און אראבער ז"עד שנעל צוזאמעגקומען, ווייל עם ליגט אין ביידנס איגטע- רעסן. נאכן צוריקציען דאס בריטישע מיליטער פון א״י, זאגט ווייטער ווייצמאן, איז דער חוב פון רעד אוגא צו זארגן, אז יידן זאלן האבן זייערע אייגענע טילי- טערישע כוחות, בכרי צו קענעז זיר אליין פארי טיידיקן. ב" דע צדדים אין א״י זייגען מיד פון די שטעג- (המשר זייט 3) ג י ו-י א דק (דעגא-רויטער). די אוגא - א יי. קאמיסיע אונטערן פארזיץ פון אויסטדאלישן דעלע- גאט ד״ר הערבערט עוואט האט דיגסטיק געפתווט אפצושטימען די 15 רעזאלוציעס, וואס זיינען אד״ג- געטראגן געווארן בגוגע דער א״י־פראגע. די דעזא- לוציעם טיילן זיר לויט 6 באזוגדערע קאטעגאריעס: 1. א פארשלאג, צו ברענגען צו א פשרה צווישן יידן און אראבער. 2. אן אפעל אויסצומיידן ווייטערע שטרייטן אין א״י. 3. א פארשלאג איבערן פליטים, פראבלעם און איבער די יידישע פארשלעפטע. 4. א רעזאלוציע לויט וועלכער דער חלוקה־פלאן ווערט אויפגענומען און עם ווערן פארגעשלאגן פארשיי* דעגע קלייגע ענדערוגנען (שוועדיש - אמעריקאנישע רעזאלוציע, און די צוגאב־פארשלאגן פון קאגאדע און גוואטעמאלע). 5. די גרופע פון די אפאזיציע־־ •רעזאלוציעס קעגן מערהייטס־באריכט (לבנון, סיריע, איראק און סאאוד־אראביע) און 6. קוועסטיאגירן די רעכט פון דער פול־פארזאטלוגג אין דער א,,׳- פראגע (עגיפטן). דער פארזיצנדער האט פארגעשלאגן צו שאפן 3 אונטערקאמיסיעס, וואם זאלן זיר פארנומען, ער- שטנס: טיטן פשרה־פארשלאג פון סאלוואדאר, צוו", טגס, מיט די אייגצלהייטן פון חלוקה־פארשלאג און דריטגם, מיט די א״נצלהייטן פון די אראבישע אפא- זיציע־־פארשלאגן. בגו גע דעם פשרה־פארשלאג האט דער פארטרעטער פון איראק פאדיל יאמאלי גע, שטעלט די פראגע, צווישן וועמען עם זאל אייגנט* לער קומען צו א פשרה? "זאל קומען צו א פשרה צווישן די א״ידיקע יידן און אראבער, האט דערקלערט יאמאלי, וועט עם זיין א קאנסטרוקטיווער און גוצלעכער טאט. וועז עם איז אבער געפלאגט א פשרה צווישן דער יידישער אגעגץ און די א״ידיקע אראבער, דאן אגטשטייט פרעמיער: ראמאדיע (סאציאליסט), וויצע-פדע- מיער: דעלבאס (ראדיקאל־סאציאליסט ),אויסערן: בירא (מ. ר. פ.), אינערן: דעפרויקם (מ. ר. פ.), יוסטיץ: מאריע (ראריקאל־סאציאליסט), פארטיידי, קוגג: טייטגען (מ. ר. פ.), פיגאגסן: שומאן (מ.- ) ר. פ.), ארבעט: מייעד (סאציאליסט), איגדוסטריע און האנדל: לאקאסטע (סאציאליסט), לאגדווידט- שאפט: ראקלארע (אוטאפהענגיקער קאגסערווא־ טיסט), דערציאונג: נייגעלען (סאציאליסט) ווירט- שאפט: מאר (סאציאליסט), מלוכה־סעקרעטאר פאר קאלאניע־פראגן: בעכארד. דער פדעמיער ראמאדיע האט אגגעוויזן, אז ער האט גיט געפרוווט אריינצונעמען אין קאביגעט אנהענגער פון געג. דע - גאל, היות עם האנדלט זיר אויף א קאנצעגטראציע" קאבינעט, וואס האט אלם יסוד דעם צוזאמענשטעל פוגם פארלאמעגט, דעם אייגציקן טרענער פון דער סוווערעגיטעט פון דער נאציע. רעד געוו. פראגצויזישער פרעמיער רייגא האט נאצייכגט די דעמיסיע פון דער רעגירוגג אלם פועל יוצא פון די וואל־רעזולטאטן. לויט זיין מיינונג האט די רעגירוגג אויפן גרוגט פון די וואל־רעזולי טאטן אנערקענט, אז איר אויטאריטעט איז געפאלן, ספעציעל דורבן שטארקן ^שטימען־פ$ן*לוסט פון דער מ. ר. פ.. ן פאריז (דעגא-דויטער). דע - גאלם פאלקם- אוגיע האט ביי די געמייגדע־וואלן אין פדאגקריץ־ באקומען 40,5% פון די אפגעגעבענע שטימען, די קאמוגיסטן לעדר 30, די סאציאליסטן קארגע 20 און די מ. ר. פ. 8,5%. דער געוו. פראנצויזישער פרעמיער ריינא שרייבט צו דע־גאלס וואל־זיג דעם פאקט, אז דער גענעראל וואס איז פראנקרייכס קריגם־־העלר האט נאד א שטאךקן פערזענלעכן איינפלוס אויף די מאסן. די וואל-רעזולטאטן ווייזן בלי־־ספק, האט ריינא געזאגט, אז פראגקרייר איז איצט געטיילט אין צוו״ בלאקן: - דע*גאליםטן און קאמוגיסטן, וואס קעגען נישט צו- ווווווווווווו1וווו!ווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווווו!וווווווווווו!1ו!וווווווווווווו!וווווווו1]1ו!וווו העברי וועלעס אנגעקומען קיין א“ דער געוו. אטעריקאנישער האנדלם - מיגיסטער הענרי וואלעם איז מאגטיק אגגעקומען אויפן פלי- פלא*( אין לוד. פאליציי און דעטעקטיוון האבן בא- וואכט דעם פלי־פלאץ. בעת זיין אגקום האט ער באצייכגט די אונטערשטיצונג פון חלוקה־פלאן מצד פ. ש. א. און ראטנפארבאנד אלם גוטן סימן. בגוגע זיין באזור האט ער דערקלערט, אז דאס מאכט ער אלם אן "ארבעטנדער זשורנאליסט". ער וועט שטודירן די לאנדווירטשאפטלעכע אנטוויקלוגג פון לאגד און האפט צוזאמענצוטרעפן זיר מיט לייטגדע יידן און אראבער. אין אלעם "וואס קען בייטראגן צום שלום", איז ער פאראינטערעסירט. * י פאריז (דעגא־רויטער). די פראנצויזישע ליגע פאר א פריי א״י האט דא דיגסטיק באקאגט נעגעבן, אז א גאנצע ר" פרייוויליקע האבן זיר דערקלערט פאר גרייט צו קעמפן אין אן איגטערגאציאגאלער בריגאדע קעגן די אראבער. דערקלערוגב פון ריכטער לעווענטאל וועגן אינסברוק אין צוזאמענהאנג מים דער פארעפנטלעכמער ידיעה אין דער רעוויזיאניסטישער "אוגדזער וועלט" נר. 711)41, אז ריכטער לעוועגטאל זאל האבן אפגעגעבן א דערקלערוגג וועגן דעם, אז "דער פאר־ פאל אין אינסברוק ווערט דורך די "לינקע" אויסגענוצט פאר א העצע קענן ביתר און הצהר" האבן מיר באקומען צוגעשיקט פאלגנדע מיטטיילונג, פון ריכטער לעווענטאל: ' "איך געפין פאר נויטיק צו דערקלערן, אז איך האב נישט געזען און גישט גערעדט טיט דעם דערמאנטן ה• יאטא ווענן דער דאזיקער פראגע. איך האב קיינמאל וועגן דעם פאל אינסברוק קיין שום דערקלערונג נישט געמאכט. איך קען גישט פארשטיין, ווי אזוי א פארשטייער פון א פארטיי קען זיך דערלויבן איבערצ^י אין מיין נאטען א דערקלערונג, וועלכע איך האב קיינמאל נישט געמאכט". ע 1 ע. לעווענטאל. די געשעענישן אין א״י ירושלים (דענא־רויטער). דער אצ״ל האט אגגעהויבן א גרויסע פראפאגאגדע־אפעגסיווע קעגן א טיילונג פון א״י. אין מערערע ערטער זייגען פאר- געקומען צווישנפאלן. 5 יידישע פאליציסטן ז״נען אויף דער סירישער׳ גרענעץ ארעסטירט געווארן דורר סירישע גרעגעץ* פאסטגם. לויט ב.ב.צ. האט די א״י-רעגירוגג אננע־ הויבן פארהאגדלונגען מיט דער סירישער רעגירונג און געבעטן צו באפרייען די 5 ארעסטירטע. די עגיפטישע ארמיי וועט אנהויבן אירע יאד-מא- געוורעס אויפן האלב - אינדזל סני. א מיליטערישע אפטיילוגג אין באשטאנד פון 7000 מאן האט אפ- געמארשירט אין דער ריכטוגג פון דער א״י״גרעגעץ. מחנה ההרס והשקר. עם איז געווען פאראויפצוזען, אז די דעוויזיא- גיסטן וועלן זיר עקשגותדיק פארטיידיקן. מיד האבן זיר געריכט אויף כלערליי טריקלער מצד די דא- זיקע לייט, וואם ווייסן נישט ק" ן גרעגעץ פון מעגטשלעכקייט און דדר ארץ. מיד ווייסן, אז די שולדיקע אין פארסמען אוגדזערע קיגדער און דעד- ציען ז" פאר אונדזערע שונאים זייגען נאד ז", די פאטעגטירטע העצער. מיד האבן זיר אבער נישט געריכט אז אויפקלערן אן עגין פון בדידעד-מאדד, וועט מען פרווון מיט מעטאדן פון שקר און שמו- ציקער וועלט־שפדאר. שיער גישט מעשה- ק א ט י ן. עם איז געגוג צו געמען די דעווי- זיאניסטישע פרעסע נאכן פאל - אינסברוק און ליי- עגען א שפראר פון דער פעדער פון ש. ק., צ. ק. און ם. ה. עם איז א שפד8ר פון א מחנה, וו אם באמיט זיר אראפצוווארפן די פאראנטווארטלעכק״ט פארן באגאגגעגעם מארד, פון א ספעציעלן העצערישן פאן. מען האם אויר ארויסגענומען פון ארכיוו אן אגודישן בלעם פון קייזער ווילהעלמס צ״טן וועל- כעד שרייט "לא תרצח" צו די,/וואס ווערן געמאד- דעט פון דער מערדער־קליקע. לסוף האט מעז זיר געגומ/^ן צום אויסגעפרוווטן מיטל פון געוויגען צייט: א צוזאמענגעקלעפטע שקר- ריקע דערקלערונג פון ריכטער לעוויגטאל, וועלכער האט תיכף באאויפטראגט צו פארעפגטלעכן, אז ער האט קיינמאל ק״ן שום דערקלערונג גישט אפי געגעבן אין ענין אינסברוק און "מעשה יושטשיג, סקי", וועגן דעם כלומרשטן קרבן פון ארנון מעלו פרידליר, וואם זאל האבן דערמארדעט גע׳ווארן דודר די הגנה־מיטגלידער אין עסטרייר. אויר דער דאזיקער בלאף האט ווידעראמאל באשטעטיקט די איגסצעניזאציע - פעיקייטן פון די ארגון - לייט און זייערע סימפאטיקער. וואם מ״גט די דאזיקע חברה גאר צו טאן חוץ ווארטן אויפן משפט פון קאג- גרעס־גערייכט? % אינסברוק טאר זיר מער גישט איבערחזרן! און די אינספיראטארן האבן גישט קיין.ארט אין דעד ציוניסטישער מחנה! דאס איז דער איינציקער אמת, וואס זיי מוזן פארשטיין און די״אפגענארטע דע- וויזיאגיסטישע מאמן דארפן געפיגען דעם ריכטיקן וועג צוריק צום רייגעם ציוגיסטישן געדאנק. * * * קאמבאטאנטן און געוו. פר$נפו,קעמפער צום געטיינזאמען פראנט. אינם לאגער פון די.אפיטרופסים פון פאלעסטי- גע-אדאבער קומען פאר שטארקע באוועגוגגען. אויף די באראטוגגען, קאגפערענצן און אויסלאגדס־רייזעס ווערט אפן גערעדט וועגן מיליטערישע צוגד״טוג- גען פון די אראבישע א׳י־שכנים, וואם איז אויר געווען צו דערווארטן גאר די אפענע דראאונגען ביים באהאנדלען ראם א״י־פראבלעם. עם איז שוין זאגאר אנגערופן געווארן די ציפער פון 230.000 אויסגעשולטע מיליטער־לייט, וואס זאלז זיין סטא- ציאנירט אויף די גרענעצן. עם האט שוין אפילו דער ענגלישער פארוואלטער גישט געקענט "רואיק" א״ג- זיצן, און האט איגטערפעלירט די אראבישע "גרוי- סע" מלונות, פראטעסטירנדיק קעגן די באוועגוג- געז פון מופטי הידוע. וואס עם זאל דארט גישט האבן פארנעקומען, זאלן די ציפערן פון די צוגעגרייטע מיליטערישע כוחות זיין ריכט^קע ארעד גישט, איינס איז ז י בעד: עם ווערט פון די דאזיקע לייט צונעגרייט אן אגגריף אויפן "דישן ישוב אין ^א״י. די עפענדישע רעאק- ציע געשטיצט פון דעד ענגלישער "סאציאליסטי, שער" רעגירוגג האט אגגעגומען א דראענדע שמע- לוגג לגבי אונדזערע פאזיציעם: דעריבער מוז וו א כ ז א מ ק יי ט זיין דעד הויפט־מאטיוו פון אוגדזער פאליטיק, אונדזער אויפמערקזאט* קייט מוז ווערן נאר מער געשפאנט, כדי צו פאר- שטארקן די ווירקונג פון אונדזער ווידערשטאגד. דאם גלייכגילטיקע אפפטרן אלע באפארשט״ענדע סכנות, האט זייער ט יי עד געקאסט אונדזער פאלק און עם אי ז גענוג, אז עם ז אל אונדז האבן אנגע־ לערגט אויף להבא. ל"דעד, ווייניקע ביי אוגדז האבן פארשטאנען דעם באגריף ״ז יי שטענדיק גרייט!" — און דאס איז געווען אונדזער אומגליק. די ווייניקע אונדזערע פארטיזאגער, פרייהייטס־קעמפער און פראגט־העלדן, האבן סיר צו פארדאנקען דאס, וואס (המ׳סר זייט 3)