Undzer Worṭ · 1947-10-17 · 40/78 (17.10.1947) · p. Seite 2

פר״טיק, 17. אקטאבער 1947 אר״נרעכענדיק ציטרוס־־פרוכטז). דערפון באטרעפט דער יידישער אנטייל בלויז 8 מיליאן מיט 300 טויזנט פונט. די יידישע ווירטשאפטן פראדוצירן 8 העלפט פון די ציטרום־פרוכטן. אין זייער רשות געפינט זיר ביי 8 העלפט שטח פון באנאנען־בוימער. ביי 8 דריטל פון פלוימען־בוימער, 36 פראצענט ב8־־ רגעס, 33 פראצענט עפל, דאקעגן איז ז ייעד ני- דעריק רער פראצענט יידיש^ פלאגצונגען פון מאג־ דלען,פייגן, איילביירטן, טייטלען און מילנרוימען. דער פאקט, 8ז אין 1946 זיינען אריינגעבראכט געווארן פון אויסלאגד רויע פרוכטן אויף 8 סומע פון 800 טויזנט פונט — באווייזט, 8ז ס׳איז דא 8 גרויסער פלאץ אויף צו אנטמיקלען דעם צוו"נ. צוזאמען טיט מאנדלען, ניס, געטריקנטע פרוכטן האט דער איט- פארט אויסגעמאכט 8 מיליאן טיט 700 טויזנט פונט. ה׳ ווערלינסקי, דירעקטאר פון "תנובה,/ האט אננעצייכגט די אגטוויקלונגס - איגיעם פון דער פרוכטז־־מירטשאפט אין די לעצטע יארן, און האט אוגטערגעשטראכן. די נויטוועגדיקייט פון פדובטן- עקספארט, מייל ס׳איז ד8 8ן איבערפלוס פון גע־ מיסעסארטן פרוכטן אין באשטימטע סעזאנערישוין 82ד דער מלחמה זיינען געמאכטגעווארן פתמן צו עקספארטירן באנאנעם .אגהויב מלחמה האט, דער ראטן־״פארבאנד נעקויפט אין ארץ ישראא הונדער־ טער טאגען. באנאנעס, און ער האט אויך שפעטער געוואלט אימפארטירן. די רעגירונג וויא אבער בשום אופן״נישט געבן קיין־דערלויבעגיש צו עקספארטירן באנאגעם. -עס זיינען אויר געמאכט געווארן פרווון צו עקספארטירן פלוימען און וויינטרויבן" קיין ענג־ א8גד. סער ארטור וואוקאפ געשטארבן פון לאנראן איז אגנעקומען 8 ידיעה, 8ז אין עאטער פון 73 '8ד איז פאוצאוננ נעשטארבן דער געוועזענער הויך־קאמ סאר אין ארץ ישראא, סער 8רטור וואוקאפ. "׳ סער 8רטור וואוקאפ איז אויף דעם אויבנדער־ מאנטן 8טט באשטימט נעווארן אין 1929. אין 1938 האט ער זיר אפנעזאנט פון זיין אמט "צואיב נע- ז ונטה יי טס טעמים". דער פעריאד פון זיין אמטירן אין ארץ ישראא אז נעווען א יי נער פון די פרוכט־ ב8רםטע אין דער געשיכטע פון דער בריטישער הערשאפט אין א8נר. 8 ד8נק זייגע אגשטרענגובגען און זיין פאזיטיווער באציונג צום אויפבוי־ווערק פון ישוב, איז דעראויבט געווארן אויפצושטעאן דער תא- אביבער פארט. אים האבן מיר אויר צו פ8רד8גקען רעם נרויסן צושטראם פון דער יידישער עאיה אין די יארן 1934, 1935 און 1936. , המשביר" די קויף און פארקויף־צענטראלע פון "הסתדרות" ״המשביר המרכזי״, האס ״אין 1946 געמאכט 48, אוטזאץ פון,4.252.000 פונט, מאס. עס מ8כט אוים 8 שטייגערוגג טיט 900 טויזגט פונט קעגן פאראיאד4 דער "המשביר" פירט אן 8קציע צו דערווערבן פ8רטרעטונגען פון פארעןיידענע אויסאענדישע ה8נ- דאם־פירמעס, הויפטזעכאער פון ענגא8נד, אמעריקע, דעגעמארק, שוועדן, אינדיע און גיי־זעלאנד. אונרזער ווארט נאך די וואדוטע־כאנרענעצונגען אין א״י דער^זיטנאיד פון ועד האאוט׳, ה׳ מ. שאטנער, האט אויף 8 פרעסע־קאנפערענץ רעפערירט וועגן די" שוועריקייטן מאס קענען אנטשטיין צואיב די וואלוטע־באנרענעצונגען. ער האט אבער אונטער־ געשטראכן, 8ז אין דער ארץ ישראא־רענירונג איז רא 8 נרויסער אינטערעם צו פארבר״טערן די לאגד־ ווירטשאפטלעכע פראדוקציע. די רעגירוגג באמיט זיר צו פארגרעסערן רעם אימפארט-פון כעמישע באמיסטוגגען, וועאכע זייגען נויט״ק פאר דער א8נר- ווירטשאפט. אויר וועד ן געפירט פארהאנדאונגען ווענן א נרויסער האוואה פאר דער יידישער לאנת ווירטשאפט, ברי מעגאער צו מאכן א פארגרעסע־ רוגג פון דער פראדוקציע. די פראגע ווענן באנרע- געצן רעם אימפארט פון אאנדווירטשאפטאעכע אר- טיקאען פון די שכנישע אראבישע אענדער, וועאכע בויקאטירן אאע ציוניסטישע סחורות, וועט בקרוב באהאנדאט מערן דורר די אינסטאנצן פון ישוב. ה׳ שאטנער האט אננעוויזן, אז אין ישוב איז דא א נעמיסער רעזערוו פון סחורות, און עם איז נישטא קיין שום סיבה צו א שטיינערוגג פון די פרייזן, מאס מיר באמערקן די אעצטע צייט .די דאזיקע פרייזן־שטייגערונג איז עאוא אוגדז צוריק אריינצוווארפן אין רעם כישוף־ראד פון ז הוספות פאר ארבעטם־לוין. ה׳ שאטנער האט אויר דערקאערט, אז דער רא- לארן־אפמאר צווישן דער רעגירוננ און דער "די- שער אגענץ באייבט ווייטער אין קראפט. דער ועד האאוט׳ באמיט זיר טיט אאע מעגאעכקייטן, ,אז די פראדוקציע זאא פארגרעסערט ווערן, סיי אויפן געביט״פון אאנדווירטשאפט, סיי אויפן נעביט פון דער אינדוסטריע. מצד די פראדוצעגטן איז־דא 8 גרויס פארשטענדעניש פאר דע״ר אאנע. אויסשטעלונג פון ארץ־ישראל־פרוכטן אין תל־אביב קומט פאר אן אויסשטעאוגנ פון ארץ־ישראל־פירות, וועאכע ווערט שטארק באזוכט. אין צוזאמענהאנג מיט רעד אויסשטעאוננ איז פארגעקומען א פרעסע־קאנפערענץ, אויף וועאכער ה," גור, פון דער באוואאדונגם אפטייאוננ פון דער ארץ־ישראא - רעגירונג, האט איבערגעגעבן פרטים וועגן פרוכטן־צוכט אין אאנד. ער האט אוגטערגע־ שטראכן, אז דער יידישער פרובטן־צוכט מאכט דערוו״ל אוים״,8 קאייגעם טייא פון אלגעמייגעם פרוכטן־צוכט אין אאגד און קאנצענטרירט דיר אויף באשטימטע צוויינן. בסך־הבא איז דאס לאנהפא־ פאאגצט מיט-פרוכט־בוימער אויף א שטח פון 8 מיאיאן דונאם, און ציטמס־בוימער — 265 טויזנט דונאם. דער ווערט פון די׳עירות וואס וואקסן אין אאנד איז 5 טיט 8 פערטא טיאיאן פונט (נישט וועיטערדיקע אגטוויקלונג פון נגב ווערן פאבריקן פון בערשטאער. אין כפר דרום ווערט אינסטאאירט 8 מאטאר צום ברונעם, וועאכער וועט געבן די מעגאעכקייט צו באוואסערן די ארומיקע פעאדער. אין פונקט רביבים איז שוין געאאזט געווארן אין •גאגג די פאבריק פון פיש- און עופות־קאנסערוון. רא וועט אויר אויפג־עשטעאט ווערן א מאדערנע "קרעטשמע", וועאבע וועט באדינען די נרויסע צאא טוריסטן און געסט. אין פונקט חצריסעועט נעעפנט וו ער ן בשותפות טיט "סואא־בונה" א שטיינהאקעריי פאר בוי־ש^יי־ נער. די רעגירונג האט באשטיימט א סובסידיע פון צען טויזנט פונט פאר א שואע אין דרום פון גנב. אויף אינוועסטיציעס אין דער געננט פון באר- שבע האט די רענירונג באשטימט א סומע פון 7 טויזנט פונט, וואס וועאן פארנוצט ווערן אויף רעפא- רירן וועגן און בריקן און רייניקן ברינעמער אויפן גאנצן געביט פון נגב, און הויפטזעכאער אין די פארווארפענע ערטער. די פראנע פון דער אנטוויק^ונג פון די -אנרווירט- שאפטאעכע פונקטן אין נגב, א ז איצט נעווארן מער אקטוע^ דורר רעם וואם ס׳איז צונעפירט נעווארן וואסער. אין רוב ווירטשאפטן איז מען איצט בא- שעפטיקט טיט ענערנישע הכנות צום נאענטן?אנד* ווירטשאפטאעכן,סעזאן און מ׳שטעאט צוזאמען בוי- פ^ענער. אין בארי ווערט איצט געענדיקט דאס אויסגאייכן פון צוו" שטחים וואס פארנעמען העכער טויזנט רו- נאם, און זייגען פריער געווען צעפיצאט און צעשניטן דורר זומפיקע טייכיצעך. מען עגדיקט דאם אוים־ שטע^ן פון ערשטן הויז און בקרוב וועט נעענדיקט ווערן דער א^נעמיינער פי^אן פון פונקט, און עם וועט זיר אנהויבן די בוי־ארבעט. מ׳האפט, אז אין קומעג־ דיקן ירקות־סעזאן וועט מען אראפנעטען דאס ער- שטע גערעטעניש. עס ווערט פיצאנירט אויפצושטעאן 8 פאבריק פון שטריק, וועיצכע וועיצן געמאכט ווערן פון ארטיקע פיצאנצונגען. דער ערשטער גע^ונגעגער פרווו איז שוין נעמאכט געווארן. אין אנדערע צוו" פונקטן ווע^ן אויפנעשטע^ט דער ודיצמאן־אינסטיטוט רער נייער אנטרעקונג וואם די האווארד־אוניווער־ סיטעט האט אנטדעקט, ווע^כע ניט די מעגיצעכק״ט ווייר צו מאכן ברונעם־וואסער און צו פארוואנדאען גישט־פארווענדבאר אפגרונט־וואסער צו טרינקבאר וואסער, טיט וועיצכן מען וו עט אויר קענען ב^וואסערן פעאדער. די דערמאנטע אוניווערסיטעט האט איר אנטדעקוגג געשטעלט צו רער דיספאזיציע פון וו״צ־ מאן־אינסטיטוט אין רחובות, און א^ז די גאענטסטע חדשים וועט מען מאכן פראקטישע פרווו/פון רער דאזיקער אנטדעקוגג טיט 1600 גאיצאן וואסער. אויב די פרווון וועאן געאיגגען, וועט אין רחובות אויפגע־ שטעיצט וועד ן אן איגסטיטוט ווייר צו מאן וואסער, וואס וועט באשטימען .די פארם ^ויט וועיצכער די אנטרעקונג וועט פארווענדעט ווערן פארן פראקטישן נעברויר. י אויפן שטח פון אינסטיטוט וועאן אויפגעשטעיצט ווערן דירות פאר 40 וויסגשאפטס־יצ״ט, וועיצכע ז"- גען אננאזש^רט געווארן פון אויסיצאנד צו ארבעטן פארן דאזיקז איגסטיטוט. אמערקאנער פרעסע צום א״י־פראבלעם אין ביירוט איז מיטגעטיי^ט געווארן פון אפיציע- לע מלוכה־קוועלן, אז 10.000 סירישע און 1500 לי- באנעזישע מדופן זיינען גרופירט לענג־אויס רער נרענעץ, אבער א ליבאנעזישער מלוכה־ספיקער האט אונטערגעשטראכן, אז "די דאזיקע מאסנאמען האבן נישט קיין אנגרייפערישע כוונות". רער בריטיש־קאגטראלירטער אראבישער ראדיא אין, ירושלים האט נעמאלדן, אז 12.000 סירישע טרופן מאנעוורירן איצט אין חברון־טאל און רער- נענטערן זיר צו רער א״י־נרענעץ. עדי ראיה ווייסן י נ י שט צו זאנן פון ק״ן שום מיליטער־באווענוננען.' פון הננה־קוועלן טיילט מען טיט, אז פארשטאר־־ קונגען ווערן פארנערוקט צו נהריה, חניתה, כפר גלעדי און מתולה נאד א שטרעננעד רעארנאניזא- ציע פון רער הגנה. ראם איז געווען א נרינטלעכע רעאוגאניזאציע און מען ניט איבער, אז די ענדע־ רוגנען וועלן ברענגען א נ״ע פאליטיק, וואש וועט זיר פולשטענדיק אוגטערשיידן פון רער ביז־איצט פ־אקט צ יטער מאקטיק. עם ווערט מיטנעטיילט, אז פלמח, די אקטיווסטע גרופע פון רער הנגה, ווערט איצט געשולט אין רער ' דורכפירונג פון קעגן - מאסנאמען י קעגן אראבישע דערפער און אן עווענטועלער אינטערווענץ פון ארא- בישע טרופן, וואם גרופירן זיר אדום א״י — אגב, ווערט עם אפגעלייקנט דורבן בריטישן אינפארמא־ ציע־דיגסט — און דאס וועט געבן רעם פלטת די מעגלעכקייט אויסצופרווון זייגע פעאיקייטן. בריטישע קר" ז ן גלויבן, אז נאכן עווענטועלן ארויסציען פון בריטישן מיליטער וועט די הגנה אג- הויבן א טיילווייזע צעשטערונגם - ארבעט, אויפ׳׳ רייסנדיק בריקן, באן - ווענן און די פארבינדוננס־ מיטלען צווישן א״י און עגיפטן, סיריע און לבנון. מיליטע^־ישע פאכלייט זאנן, אז אזא באווענוגג קען צו גישט־מאכן די פלענער פון די אראבישע מעכאגיזירטע איינהייטן און געבן רער הגנה א שאנס צו באהערשן די לאגע אין פאל פון אן אנגריף אויפן ה "יו ק ן?אנד. די הויפט־קווארטיר פון רער הגנה האט פאנאג־ דעינעשיקט אויפרופן צו וועטעראנען פון רער ׳ירי- שער בריגאדע, וואס האבן אנטייל געגומען אין לעצטן דורכבחד פון די אליאירטע קעגן די רייטשן אין איטאליע, געוועזענע קעמפער פון רער צפון- אפריקאנישער קאמפאניע. דיע, שטעלן זיך איין די ם.שטאמ, פאר!לוקה, פאר א יידישער עמיגראציע אין א ברייטערן פארגעם אין רער פארגעזעענער יידישער מלוכה, אפילו פאר איר אומאפהענגיקייט, און זיינען פאר א. עקאנאמישער פאראלנגייקוגג צווישן רער יידישער או; אראבישער מלוכה. די פ. שטאטן נעמען אן, האט דזשאנסאן רער- קלערט פאר די 57 מיטגלידער פון רער א״י-קאטי- סיע, אז די שכנותדיקע אראבישע מלוכות וועלז^ זיר אפהאלטן פון די דראאונגען אדער קראפט־אנווע*־־ דונג אין רעזולטאט פון א לייזונג, וואם די אונא וועט באשליסן. דאר, אפילו בעת ער האט גערעדט, האבן זיר אראבישע א״נהייטן באוועגט אין רער ריכטוגג צו רער א״י־גרענעץ אין נאענטן מזרח און אין זאל פון רער קאמיסיע אין לייק־סאקסעס האבן די ארא- בישע מלוכות ארויסנעבראכט א צארגדיקע און בא- אומתאיקגדע רעאקציע אויף דזשאנסאנס רעדע. פאריס על קאורי, רער ווייס־האריקער לייטער פון רער סירישער דעלעגאציע, וואס איז אויסגעוויילט געווארן דורך די אראבישע מלונות צו דערלאנגען רעם ‘דירעקטן קעגן־שטוים די אמעריקאנער, האט זיר ביטערלעך באקלאגט, אז די פ. שטאטן האבן \y פארקויפט צו די אמעריקאנער יידישע קאפי־ טאליסטן, וואס שטיצן רעם ציוניזם אלם א קאט- פאגיע פון עקאנאטישער אגרעסיע קענן רעם נא- ענטן און מיטעלן מזרח. חוץ רעם, האט קאורי געזאגט, שטיצן איצט די כן. שטאטן די דראאונגען פון רער יידישער אגענץ אגצווועגדן קראפט ביים דערנר״כן די יידישע פא- דערונגען אין הייליקן לאגד. ער האט דערקלערט, אז רער אמעריקאנעי פארשלאג וועגן א ספעציעלער פאליציי־מאכט אין הייליקן לאנד איז פון פארוים אפנעמאכט טיט רער יידישער אגענץ און אז די אמעריקאנער כוונה איז, אז די פאליציי־כוחות ז אל ן געבילדעט מערן פון יידן. "סטארם ענד סטרייפס" שרייבט וועגן רער קאטפם־ירייטקייט פזן רער הגנה: די געמעסיקטע יידישע אונטערנרונט ־ באוועגונג האט אנגעהויבן פארצורוקן אירע טתפן צו פינף פונקטן לענג-אויס רער לבנון - סירישער גרענעץ, ווארשיינלעך אלם קענן - מיטל קענן רי אראבישע חילות, מאס זאמלען זיר — לויט קורסירנדע קל א נ- גען — ארום רער נרעגעץ פון הייליקן לאגד. "ניו יארק העראלד טריביון" שרייבט וועגן די ספעציעלע פאליציי־טרופן, וואם זיינען געזען לויטן אמעריקאנער פארשלאג: די פארא״גיקטע שטאטן האבן דערקלערט, אז ז" אוגטערשטיצן אין פרינציפ די טיילונג פון א׳ץ און האבן פארגעליןגט, אז די פאראייניקטע נאציעם זאלן רעקרוטירן א פרייוויליקע, ספעציעלע פאליציי אויפצוהאלטן ארדענונג אין לאגד ביז די פארגע־ זעענע יידישע און אראבישע מלונות מעלן באקומען אומאפהענגיקייט. אין רער רעדע, מאס א ז טיט גרויס שפאנונג אויסנעהערט נעמארן און מאם האט פארנעשטעלט טיט זיר רעם הויר-פונקט פון די אמעריקאנישע באמיאוננען אין א״י-פראבלעם האבן די פ. שטאטן געווארנט די אראבער פארן מעלן ל״זן די פראגע דורכן אגוועגדן קראפט און האבן פעסטגעשטעלט, אזי־פאקטיש איז די פליכט פון ענגלאנד צו בל"בן אין א״י אזוי לאגג ווי די אונא פארנעמט זיר טיט דעם ראזיקן ענין. אין רער 10 מינוטיקער רעדע, ווו יעדעס ווארט איז נעווען געווויגן און געמאסטן, האט דזשאנסאן אין ערגעץ נישט נעגעבן דאס מינדסטע אנצוהערע־ ניש ארער צוזאג פון אמעריקאנישע מדופן פאר דינסט אין א״י. די פ. שטאטן האבן קל א ד געסאכט, אז א״י דארף זיין א פראבלעם פון דער אונא און גישט א פראבלעם פון מעלבן עם איז לא:ר אדער לענדער, מאס זאלן איבערנעמען פון עננלאנד די אחריות פארן הייליקן לאגד. די אמעריקאניש)נ רעדע, מאס האט אוממיטלבאר ארויסנערופן א היציקע און צארנדיקע רעאקציע מצד די אראבער, האט גאר געלאזט אפן פיל פראנן פון דעטאלן כאראקטער, זי האט אבער גענעבן א העפטיקן שטוים פארוים, שטיצגדיק רעם חלוקה- פלאן, רעקאמענדירט דורך א מערהייט פון רער אונא־קאמיסיע פון 1.1 מלונות, מאם האט געפארשט דאם א״י־פראבלעם פון יוני ביז סעפטעמבער. אמעריקעם שטעלוגג, מאם איז^דערגרייכט נע- מארן נאד פיל באראטוגגען פונם מ״סן הויז און זיי- גע נידעריקערע אינסטאנצן מענן פיל פראבלעמען, ווי די אראבישע דראאונגען א־בעדצורייסי די בא- ציאוננען מיטן מערב און רוסלאנדס שטעלוגג צו אן א״י־לייזוגג, פארלאנגט געוויסע ענדערונגען אין הלוקה־פלאן. ׳ * אבער אין דער פראנע פי• ־־ער פלענאר־סעהיע פון דער אונא מענן א לייזונג פין דער א״י-טדאנע- אויף א פרעסע קאגפערענץ האט ה׳ הארי לעווין, דער קאסיר פון אמעריקאנער קאמיטעט פארן מ"צ- מאן־אינסטיטוט, דערקלערט, אז דער בנין און אלע לאבאראטאריעס מעלן געעפנט מערן אנהויב אפריל 1948 אין" רחובות, ב" רער אנוועזנהייט פון אן ערר 300 מיסנשאפטסלייט, מאס מעלן קומען פון אמעריקע. ווי ה׳ לעווין האט דערקלערט, מעט רער אינסטי- טוט זיין איינער פון די מאדערנסטע און־ פארפול־ קאמטסטע אין רער וועלט. רער אינסטיטוט מעט אפקאסטן 3 מיליאן דאלאר (750 טויזגט פונט). ווי באקאנט האט פראם. ווייצמאן אגטדעקט א נייעם פלאסטישן רוי־שטאף, וועלכן מ׳קען ארויסציען פון א געוויסער פלאנצונג, מאס מאקסט אין ארץ ישראל אפילו אויף די ערנסטע באדנס. אין ארץ ישראל מעט אויפגעשטעלט מערן א פאבריק פון פלאסטישע אויסארבעטונגען. די אנטשפרעכנדע מאשינען ווארטן שוין 6 חזץשים אין ניו־יארק. אבער די ארץ־ישראל־ רענירונג פארהאלט די אימפארט־דערלויבעניש. ה׳ לעווין אל״ן, וועלכער איז א פאבריקאנט פון רער פלאסטיק־בראנזשע, און האט מנדב געווען פארן מייצמאן - אינסטיטוט 100 טויזנט ראלאד, מאכט הכנות צו, עפענען אין ארץ ישראל א פריוואטע פאבריק פיון פלאסטיק־אויסארבעטונגען, אין מעל- נער ער איגמעסטירט 300 טויזגט דאלאר, און ער האפט, אז ער מעט פאר רעם געשעפט געפינען שותפים. הי' לעווין האט אויר איבערגענעבן מעגן ראש השנה אין ארץ ישראל רער ה״־יאריקער ראש־השנה איז אין ארץ־ישראל אדורך אונטערן צ״כן פון די טרויעריקע נעשעע- נישן אין האמבות פון איין זייט, און ביי א נע- שפאנטער האפענונגספולער דערווארטונג אויף די זיצוננען פון אונא־פלענום. די שולן זיינען געווען נעפאקט . צום ערשטן מאל האט די תל־אביבער עיריה פארבאטן צו דאווענען אין די קינאס און אין פארווייקוננם־זאלן. אין לאגד גופא איז פארגעקומען א גרויסע "טוריסטן באווע־ גונג". מ׳איז נעפארן צו געסט פון איין שטאט אין רער אגדערער. די פענסיאגאטן זייגען געווען פול באזעצט. די קיבוצים ז "נע ן טמש געווען פארפלייצט פון באזוכער. דער יידישער אויטאבוסן־טראגספארט האט, ווי תמיד, באהערשט די לאגע. מ׳רעכנט, אז בלויז פון תל־אביב זיינען ארויסגעפארן העכער צען טויזנט מעגטשן, און אזא צאל איז אויך אריינגע־ קומען. אויר אין ירושלים האט זיר רער ראש השנה אנגעזען אויף שריט און טריט. פארשטייער פון דער מאכט מי אויר א ר" אויסלענדישע קאנסולן האבן געמאכט באזוכן ביי ר/ הויפט־רבנים הערצאג "און עוזיאל, מי אויר ביים פרעזידענט פון ועד הלאומי, ה, י. בן־צבי, און ז" איבערגענעבן ברכות פארן "דישן ישוב צו ראש השנה. אין רער ערשטער ראש־השנה־נאכט האבן טילי- טערישע כוחות דורכגעפירט א רעוויזיע אין רער שול "באר־שבע" אין ירושלים. ז" האבן אויפגע־ בראכן די טירן און רעם ארון הקודש. אויך אין דער שכנותדיקער מקוה האבן זיי געזוכט. חיפה, מעל נע דינט אלס טראנזיט־פונקט פארן פאירקער צו די עמק־קיבוצים, איז ערב ראש השנה געווען שטארק באלעבט. , דער בזופטי אין ביירוט י'רושלים (דענא־רויטער). דער מופטי־ איז אינקאגניטא געקומען פון קאאירא ק״ן ביירוט און לבנון, כדי אנטיילצונעמען אין די זיצונגען פון דער פון א״י. /