Undzer Worṭ · 1947-09-05 · 34/72 (5.9.1947) · p. Seite 2

ÄZLÄ^Li-^ I-^V Ufr:*Z. \±‘J 'J' V V^r>A."W־l^M^y G * פרייטיק, 5 סעפטעמבער 1947 אונדזער ווארט זייט 2 עפעס 8 "טויטן־מארש" זיי האבן נישט קיין מורא פארן טויט, מיט וועמען זיי האבן געוווינט אין איין מחיצה אסך יארן; ביין, זיי רועאן נישט אגטאן אזא .נחת־רוח רעם בריטישן מיניסטער מיטזייגע חברים. — זייער מארש וועט זיין נישט "דער טויטן־ מארש׳/ נאר דער "לעבנס־מארש". ("הצופה") שי״ן דריי ווערפזער רעד באקאנטער סאציאלאג יעקב לעשצינסקי, וו א ם געפינט זיר אין ארץ ישראל אלם גאסט, לאזט גישט דורך קיין איין געלעגנה״ט אויסצודריקז זיין התפעלות פון לאנד. אין זיין עפנטלעכן רעפעראט האט ער געזאגט: — מיין פילן זיף אין ארץ ישראל דריק איך אוים 'אין דריי ווערטער. די דריי ווערטער זייגען: "אין דער היים!״. — "ראם איז דאס איינציקע לאגד אין דער וועלט, ווו צומאתגנס נאכן אנקומען פי£־ .מטו זיף אזוי ווי אין דער ה״ם" ער אחן־יטראל רוירקלעכקייט ■מענטשן צו פארצווייפלטע שריט, ווי "ויער טויטן־ מארש". מיר ווייסן נישט גענוי רעם זין דערם®: צי מיינט דאס מאסנהאפטע דורברייםן זיף דורך דער גרע־ נעץ, צו די פארטן? — אדער אפשר פשוט מאסג־ האפטער זעלבסטמארד? אודאי, די לאגע א ז גישט גינסטיק, כרי אויפצוהייטערן די, וואס פיגצטערן אין די מחנות. דער גירוש פון דער לעצטער מעפי־» לים שיף וועט נאך מער דערדריקן די, וואס ווארטן אויר דער גאולה. אפשר וועט דאס אויר צעברעכן רעם ווילן פון יחידים. אבער ווער עם האט נעזען מיט זיינע אויגן רעם ווונדערלעכן לעבנס־לוסט פון די לאגער - מענטשן, ז יי ער שטארקן דורשט צום לעבן, — רעם וועט נישט אייגפאלן אין געדאנק עופות איז געשטיגן מיט 35 פראצעגט, פון 700 טאן אויף 1040 טאן. אינדערצייט וואס א גרויסער וווקם איז צו פארצייכענען ביים פארקויף פון גריג* צייג און קארטאפל, זיינען זייערע פרייזן געסאלז פון 20 ביז 30 "פראצענט. ראם רופט^יר שלעכט אפ אויף דער לאנרווירטשאפט, וויי- די פרייזז פון פראדוקטן פאר שטאלן און הינער-שט״נן האלטן אין״איין וואקסן. פזויטן־כזארש מאדאם רוזוועלט שרייבט אין איר "טאנ-קאלוס" אין דער אמעריקאנער״פרעסע, אז די טאקטיק פון אמעריקעס ארויסדרייען זיר צו ל״זן די פראנע פון די יידישע פליטים, דראט צו ברענגען די לאנער- גליאדאליעם זיינען איצט אין דטד מאדט...") מיווא-ט געקענט פארגרעסערן די צא- שטאטישע אויטאבוסן, און מי ,יודע וואס נאר מיוואלט א?ץ נעקענט... וועז איר האב רעם דאזיקן געדאנק רעפערירט רעם ה׳ או-פזאן, האט ער מיר צונעשאק-ט, אז איר בין גערעכט און... נעבארנט ביי מיר א הא-2ן פונט. אין א שעה אדום האב איד אים געטראפן אין נאם. אין איין האנט האט ער געטראגן א בוקעט ווייסע "נ-יאריא-עם". און אין דער צווייטער האנט — א בוקעט רויטע נ-יאריא-עם... (-ויט אלכסנדר חרים אין "חדשות הערב") *) מיר ניבן דא רעם דאזיקן פע-י-עטאן, וועלכער ניט א באגריף וועגן רעם אויסערגעוויינלעכן קו-ט צו ב-ומען, וואס הערשט אין ישוב. -מיד האבן א-ע נעסט איר געבראכט ב-ומען. גריג האט זיין גאנץ -עבן נישט באקומען אזויפי- בלומען, וויפא די דאזיקע פרוי אין תל־אביבער אוונט. און נישט ב-ויז אויף בע-ער ברעגגט מעז אין תל-אביב ב-ומען — אויב אן "ער" באזוכט א "זי" ברענגט ער "פרחים". און אויב א פרוי וויזיטירט א צווייטע, הא-ט זי אין איין האנט רעם בייט- און אין דער צווייטער האנט — א קאקטוי^ ...מ׳שיקט ב-ומע! אויף יום־טוב, אויף אינדער־ וואכן. יעדע שטוב איז א פארק. ^איר מיין, אז די ת--אביבער איינוווינער ניבן •מער אוים א יאר אויף ב-ומען, ווי זיי האבן ה י זק אין די 2אפו-ערע "עוצר״־טעג. פאר רעם נע-ט וואס ווערט פארוועלקט אין תל* אביב ווא-ט מען געקענט בויען א געביידע פאר דער ,2אסט,און די ווענט אויספלאסטערן מיט מארמאר; וועלט־קאנגרעס פאר העברעישער דערציונג און אויב ז יי — וואם גייען אנטקעגן רעם טויט — האבן רארין נענלויבט, מכל-שכן מיד, -עב«ריקע, רארפן רארין אווראי נ-ויבן. סער -יאן סייסאן האט באנריסט רעם קאננרעם אין נאמען פון דער ירוש-ימיער אוניווערזיטעט. רער פרעזידענט פון ועד ה-אומי, ה׳ בן צבי האט באגריסט רעם קאנגרעם אין נאמען פון ישוב.., איר זעגט אהערגעקומען — זאגט דער רעדנער — פון דער נאנצער ווע-ט — פון אינדיע, פון אייראפע, פון נ-ות אדום און גלול( ישמעא-, כדי צו ראטעווען די יוגנט פון, תהום פון אסימילאציע און עם־הארצות. עס איז -ויבנסווערט אייעד געזונטער חוש, וואס האט אייר דיקטירט אויסצוק-ייבן ירוש-ים, אונדזער אי - ביקע רעזידענץ, א-ם ראם פאסנדסטע ארט צום קאננרעס. נאכדעם האט גערעדט פראפעסאר צ. שארפ־ שטיין. מיר זיינען געקומען קיין ירוש-ים — זאגט דער רעדנער — כדי צו זוכן וועגן, ווי אזוי מצי- צו זיין אונדזערע קינדער פון גייסטיקן אונטערגאנג און ווי אזוי צו -עשן ראם גרויסע פייער פון אסימי-אציע, וואס פארברעגט זייערע נשמות. דאריבער זיינען מיר פון מרחקים געגאגגען קיין ירושלים, צום הר־הצופים. מיט ציטערדיקע הערצער שט" ע ן מיד אויף דער ערד פון אוינדזער פאטערלאנר און זיינען מתפ--, אז פון ציון זא- ארויסגיין די תורה און זא- אוגדז רוייזן רעם וועג צו די הערצער פון אונדזערע ק י נרעד. די -עצטע האט גערעדט פר-. רבקה ראובן, די -ייטערין פון דער יידישער שו- אין באמביי. איר בין געקומען — זאגט זי — פון א ווייט -אנר, פון אינדיען. מיר זיינען ווייגיק, ב-ויז 25 טויזנט צ;וישן 400 מי-יאן. פון קיגדווייז אן האב איר נע- גארט צו זען ראם לאגד פון אונדזערע אבות און אט בין איד אין דער דאזיקער שטאט, די שטאט פון מ-כים און נביאים, און פון אונדזערע קומענדיקע רודות. אמא- איז מען נעקומען קי׳ ן ירוש-ים שטארבן מיד קומען אהער -עבן. איר פר" זיר וואם איר בין געקומען אהער באראטן זיר וועגן יידישער דערציוגג. אונדזער פא-ק וו עט אונטערניין אויב די תורה וועט ביי אונדז אונטערגיין. אויף די ווייטערדיקע זיצוגגען פון קאנגרעם האבן די רע-ענאטן נעהא-טן פארטראגן וועגן מצב פון העברעישן שו--וועזן אין זייערע -ענרער און וועג; א-ע פראבלעמען פון רעד יידישער דערציוג:. איים די פארטראנן זיינעם פארגעקומען דיסקוסיעס. עס האבן גערעדט די ה״ה מרדכי ה-וי. שמעון פא-אק (גיו־יארק), י. פינק (פאריז), ד״ר מ. נאט- -יב (-אנראן), ד״ר ש.ב-ומענפע-ר (טשיקאגא), שטיין (ררום-אפריקע), ר״ד פריר-אנר (נלאזנוי). און א סר אנרערע.ר׳ רערנער האבן אויסנעפירט, אז בלוי ז ביי רעד גייסטיקער און מאטעדיעלער אי:־ טערשטיצונג פון ארץ-ישרא- קאן עקזיסטירן די העברעישע דערציוגג אין נ-ות. אויף רעם קאנגרעס איז געוויילט געווארן א פער* מאנענץ־קאמיסיע פון די ה״ה ד״ר א. רישקין — פארזיצער, פראם. מ. פיינשטיין, פראם. צ שאיפ־ שטיין, ד״ר ש. ב-ומענפע-ר. ד״ר ע. גמורן, ד״ר ש. פאי^אק —,פאר״גיקטע שטאטן, ד״ר קארזשיג* סקי, ד״ר גויטייז און ד״ר בן-ש-ום — פויז ארץ* ישדא-. ד״רשטערן, מ. פוגאטששאון ד״ר ז. מאסעא — אייראפע, ד״ר י. פישמאן, ד״ר נאט-יב און הרב י.הא-2ערן — עננ-אנר. די העברעישע אוניווערזיטעט^אויפן הר-הצופים אין ירוש-ים ווערט אנ׳אמת׳ער טרעריפונקט פאר "דישע מענטשן פון גייסט אין דער גאגצער ווע-ט. ערשט צוו" וואכן ווי עס האט זיר דארט נעש-אסן די ווע-ט-קאנפערענץ פאר "דישער וויסנשאפט און שוין האט זיר געעפנט דער ווע-ט-קאננרעס פאר העברעישער דערציונג, צו ווע-כן עם זייגען געקומען 150 דע-ענאטען פון דער גאגצער ווע-ט. די דערעפנונג איז פארנעקומען אויפן אמפיטע* אטער פון דער אוניווערזיטעט, ביי דער אנוועזגהייט פון העכער טויזנט געסט. דער קאננרעס איז געעפגט געווארן דורר ד״ר א-יעזר ריגער. ער האט גערעדט וועגן די טויזנטער יידישע -ערער, ווע-כע זייגען אומגעקומען מיט זיי־* ערע צענד-יקער טויזנטער ת-מירים צוזאמען מיט די מי-יאנען יידישע קדושים. אייגער פון די -ירעד — זאגט דער רעדנער — וואס האט אין די -עצטע יארן אגנערירט די דינסטע סטרונע פון אונדזערע הערצער, איז געווען ראם -יד פון "אני מאמין", וואס איז געזוננען געווארן דורר אונדזערע ברידער און שוועסטער אין די טויט--א- נערס. זיי האבן געזוגנען דאס -יד פון בטחון אין דער צוקונפט און אין דער מיסיע פון "דישן פא-ק. א באקאנטער זשורנא-יסט פון אס-א, ווע-כער האט פארבראכטא צ״ט-אננ אין ארץ ישרא-, האט '־מ י ר געזאגט: ביי אונדז אין אם-א זיינען פאראן פיר בצוטען־ נעשעפטן. אין ת--אביב זייגען דא ב-ומען-נעשעפטן מיגדענסטנם אזויפי- ווי גאזאז - קיאסקן. און די ת--אביבער זיינען באקאנט א-ס טר־נקער. איידער איר בין געקומען ק״ן ת--אביב האב איר!געקויפט ב-ומען א״ן-מא- אין -עבן^— פאר מיין <כ-ה אין טאג פון אונדזער חתונת. אין ת--אביב בין איר פארבעטן געווארן צו דער חתונה פון מ״נס א באקאנטן, א "ד א סוחר. אין מאסענט ויעז איר האב נעווא-ט ארויסגייז פון מיין האטע--צימער, כדי צו ג״ן צו דער חתונה, ־איז אג- געקומען ח׳ או-פזאן, וועאכן איר האב באקענט אין ת--אביב. ער איז א גארוועגער, הנם ער שטאמט פון נא-יציען; זיינע נעשעפטן זיינען נישט ק״ן נ-עצנרע, און א פיאסטער איז ביי אים נישט פון די אפטע דערשיינוננען. — דו גייסט אויף א חתונה? — האט ער מיר נעפרעגט אן צוטרוי. איר האב נעשאק-ט מיטן קא2. — אן ב-ומען? — האט ה׳ או-פזאן אויפגע־ שטע-ט א פאר אוינן. — ס׳איז דאר נישט מיין חתונה — האב איר גיעענטפערט. — א^ץ איינס, "- האט ה׳ או-פזאן רערק-ערט און געגעבן צו פארשטיין. — ביי אוגדז איז' אנ- גענומען צו ברעגגען ב-ומען אויף א חתונה... איר האב אים געפרוווט אויסטייטשן דאס פאר- שונענדערישקייט פון אזא מנהג, אבער ס׳האט נאד- :נישט נעהא-פן. א-ע נעסט ׳וואס זיינען נעקומען צו דער חתונה האבן געבראכט ב?ומען און איר בין אויר קיין עקשן ■נישט געווען. איר בין נעווען אין קימ2עטארן-ק-יניק ביי מא¬ דאם גרינבערג, וועמענס מאן אימפארטירט הערינג פון גא^וועגיען. אויר איר האבן א-ע געבראכט ב-ו- מען. ס׳ווייב פון אונדזער נארוועגישן קרוין־פרינץ האט אין איר קימפעט נישט באקומען אזויפי- ב-ו- מען ווי מאדאם נרינבערג. איר האב וויזיטירט א יונגע דאמע אין איר נע- בורטם־טאג. זי האט -כבור מיד נעשפי-ט מיט א סר נעפי- רעם גארוועגישן קאמפאזיטאר)גרינ. חוץ 65 יאריקער יובל פון ראשון לציון. היינטיקע וואר א ז געפייערט געווארן דער 65- יאריקער יוביל זייט עס איז געגרינדעט געווארן די קא-אניע ראשון -ציון. טויזנטער איינוווינער פון ראשון האבן זיר פאר- זאמ-ט אויפן שו--פ-אץ. ס׳איז אוועקנעשטע-ט געווארן א דעקארירטע טריבונע פאר די זקנים פון ראשון. דער פארזיצנדער פון דער זע-בסטפארווא-- טונג ד״ר א. אסטאשינסקי האט נערעדט ווענן ד/ ערשטע גרינדער פון ראשון און ספעציע- וועגן בא- ראן עדמונד דאטשי-ד. דעם נדיב הידוע. דערנאר האט מען נע-״נט רעם גרונטשטיין אויף א דענקמא- -כבוד די ערשטע צען נרינדער פון ראשון. דעם נרוגטשטיין האבן נע-״נט די זקנים. בעת דער פייערונג האט מארשירט א סאניפעסטא* ציע מיט פאקע-ן און מיט אנ׳ארקעסטער. ראשון -ציון האט זיר געגריגדעט מיט 100 נפשות, היינט צ״-ט זי 12,229 נפשית, וואס וווי- גען אין 1444 הייזער מיט 4637 צימערן. אירע פרדסים און וויינגערטנער פארנעמעז 39 טויזגט רו- נאם. דער בודזשעט פון ראשון באטרעפט 141,468 פונט אגטקענן די 2.963 פונט פון 1932. וווקם פון די גארן־שפינערייען די גארן־שפיגערייען אין -אנר באשעפטיקן■ ב-ויז 400 ארבעטער.'היות עם זיינען אבער אנגעקומען באשטע-וננען פון דעגענמארק, אוננארן, נריכנ-אנר, אביסיניע. עריטרעא, פינ-אנר און שוו"ץ. איז צו דערווארטן א וו וקס פון" אינדוסטריע־צווייג. פון איי^פרימיטיווער שפינעריי אין 1930 זיי?ען ומיר היינט דערגאנגען צו 17 גוט־אויסגעשטאטעטע שפיגער״ען מיט 12.700 שפינד-ען. דערפון צוו" פאר קאמגארן און 15 .— פאר שטרייכגארן, ווע-כע האבן פאראיארן אויסגעארבעט 480 טאן גארן א-ע ןסארטן און נומערן. א״צט ארבעטן אונדזערע שפי-!נערייעז' נארן צו האנט-העק-ען פון אויסטרא-ישן רוי־נארן, וואס האט זיר שטארק קונה־שם געווען. אין פאריקן יאר האט מען ארייננעבראכט פאר 493 טויזגט פונט רוי־נארן, א הע-פט דערפון פון אויס־ טרא-יע און ס׳איבעריקע פון דרום־אפריקע. .9 חדשים "תנובה" אויף א זיצונג פון רעד "תנובה״-צענטרא-ע האט ה׳ וועריצינסקי איבערנענעבן עט-עכע ציפערן ווענן רעם דאזיקן גרויסן -אנדווירטשאפט-עכן קאאפערא* טיוו פאר דיי>׳ 9 חדשים פון אקטאבער 1946 ביז יוני 1947. ,עיר האט אנגעוויזן, אז די געשפאנטע פאיציטישע לאנעאין רעם 2עריאד (אפטע״עוצרס", קרינס-צושטאנר א. אז. וו.) האט גורם געווען צו א ק-ענערן געברויר. אין דער זע<צבער צ״ט איז די -אנרווירטשאפט-עכע פראדוקציע באדייטנד נע- וואקסן. די מילר״פראדוקציע פון די "תגובה"־ מע-- קערייען איז געשטיגן מיט צוואנציק פראצענט לגבי ■פאראיאר; און איז דערגאננען צו קרוב דרייסיק מי-יאן -יטער. ער האלט, אז די פראגע פון אי- בערפלוס פון מאגערער מילר אין די חדשים פון ווינטער, פרילינג און אנהויב זומער קאן מעז לייזן דורר אויפשטעלן א פאבריק פון סילר־פולווער. באזונדערס גרוים איז דער וווקם פון רעם אייעד- אפזאץ, וואס האט דערגר״כט 45 מיליאן שטי?. י קענן 20 מיליאן פון פאראיארן. גל״גצייטיק איז דער דורבשגיטלעכער הורט־פרייז פון אייעד געפאלן מיט 24' און א האלב פראצענט. אויר דער אפזאץ פון / א“י־ריקע פרעסע־שטימען צו די געשעענישן אין תל־אביב איגסטאנצן א״נצוהאלטן מיט אלע כוחות די "די- שע הפקר־לייט, וועלכע קענען מיט זייערע אומפאר* אנווארטלעכע מעשים אריינווארפן ס׳לאנד אין א בלוט־געווירבל. לויט דער מיינונג פון .*משמר" האבן רי יידישע טעראריסטן אזא חשבון: וואס ערנער אלץ בעסער. וואס נרעסער ס׳וועט ווערן די סומאטאכע, אלץ מער וועט די לייטונג זיר ארויסגליטשן פון ארנאגיזירטן ישוב, און די הפקר־ל״ט וועלן נעמען די לייצעם אין די הענט אדיין און געוועלטיקן אין דער יידישער נאם. אויב דאם איז זייער אויסרעכנונג — ענדיקט די צייטונג — זאל דער חשבון באלד צוגישט־נעמאכט ווערן. דאם זעלבע מוזן אויר טאן די אראבישע פאר- אנטווארטלעכע פירער אין ז"ער מחנה. "דבר" וו יי ז פז אן אויפן בארואיקוגגם־אויפרוף וואס איז רערשינען אין יפו מיט דער אונטערשריפט.םון שטאט־ראט און א סר אראבישע אינסטיטוציעס, און פירט אויס, אז דאס איז אג׳אויסדרוק פון נע- זעלשאפטלעסער פאראנטווארטלעכקייט און א בא- וו״ז, אז די אראבישע באפעלקערונג וויל זיר נישט פארפלאנטערן אין בלוטיקע געשעענישן, גאר ז" ווילן רו און שלום. די פאראגטווארטלעכע עלעמענטן פון ביידע פעל. קער קענען א״גשטילן די הערצער און אויסמ״דן א אומגליק. דער "דישער ישוב א ז אינגאנצן געאיי* ניקט מיט זיין שטרעבן צו לענן׳ בשילום מיט׳ן שכני שן פאלק. די באנדעס זיינען א מיעוט אין אראבישן ישוב. די פאראגטווארטלעכע עלעמענטן פון ביידע פעלקער ווערן איצט ^גערופן צו אן אויפקלערוגגס־ אקציע, כדי צו באזייטיקן די סכנה, וואס דראט׳ אלע באוווינער פון לאגד, אן אונטערשיד פון נלויב). לעכקייט. מיד פאדערן דאס אפן אין די אויערן פון אלע פעלקער. באלד נאר רעם בלוט־באד אין קאפע־הויז "הא- וואי" נישט ווייט פון תל־אביב, וואם' איז געווען דער ערשטער סיגנאל צו ד; אומרוען, האט "הבוקר" אויפגעוויזן, אז דאס איז געווען א נוט־נענר״טע און ארנאניזירטע בלוטיקע אקציע מיט א פאליטישן צוועק. אין עטלעכע טעג אדום שרייבט "הבוקר" ווייטער: דער ארגאן פון אראבישן אויבער־ראט האט ערשט די טעג געשריבן': מ׳קען נישט פארלאנגען פון די ארץ־ישראל־אראבער צו דולר ן א קיבוץ פון ז עקם הןגדערט טויזגט "רן, אין דער צייט וואס דאס ר״כע 70־מיליאניקע דייטשלאנד האט נישט נעקענט פארד״ען אזא קיבוץ פאר רער צוו״טער וועלט־מלחמה. די זעלבע צייטונג פירט אויס, אז פונקט אזוי ירוי ענגלאנד און אמעריקע האבן מס כים געווען, אז מיז אל פון טשעכאסלאוואקיע ארויס טר״בן דר" מיליאן דייטשן, הגם ז" זיינען געווע טשעכישע בירגער און דורות־לאגג דארט פאר ווארצלט, — אזוי דארפן אויר ד־ דעמאקראט״שע מלוכות מסכים זיין צום גירוש פון די יידן פון ארא- בישן פאלעסטינע. אזעלכע ווערטער ווערן פארעפנטלעכט מיט בער* לויבניש פון דער צענזור. דאס באווייזט אפן, אז ווען עס האנדלט זיר וועגן יידן קען מען צוריקנ״ן צו נע- בעלסעס פראפאגאנדע, אפילו נאכדעם ווי עם פוילן שוי! אין דער ערד די ביינער פון דאזיקן משוגענעם הונט. "הבוקר" פירט אוים, אז בנוגע אונדזער בטחון אין לאגד דארף מען זיר ניט צופיל פארלאזז אויף יןיינעם און מ׳מוז עס אל" ן נעמען אין האגס אדיין. "משמר" רופט די יידישע פאראנטווארטלעכע די הויפט־טעמע פון רער ארץ ישראל־ פוב־ ליציסטיק פון רער פארגאנגענער וו א ר איז די פראגע פון די בלוטיקע געשעענישן אויף די גרענעצן פון יפו און תל־אביב. די גאנצע פרע- סע רופט די פאראנטווארטלעכע אינסטאנצן פון ביידע פעלקער, פון אראבער און פון יידן, אז זיי זאלן מיט אלע כוחות שטילן די ליידג־ שאפטן פון דער בליגדער מאסע און נישט ,דערלויבן. אז דאס פייער זאל זיר צעבושעווען. "הצופה" פאדערט פון "דישן צד שטארקע וואכ* זאמקייט, געהעריקע און פאראנטווארטלעכע פאר- ט״דיקוננס־אפעראציעס, וואס זאלן אגטשפרעכן די לאנע. יעדע הפקר־אקציע גיסט צו אייל צום פייער. מיד דארפן אפעריר; מיט רער גאנצער פארזיב- טיקייט און זיר גישט לאזן ארייננארן אין קיין פרא- וואקאטארישער פולאפקע. מיט אנטשפרעכנדיקע מיטלען מוזן מיר מיט דער גאגצער שגעלקייט פאר- לעשן דאס פייער, איידער עם ברעכט אוים אין א פלאם. די צייטוגג ווייזט אן, אז א סר פון די העצעי און כולינאנעם פון די אומרוען אין 1939—1936 דרייע! זיר אדום פראנק און פר". עם דארף זיין קלאר אויר פאר רער רעגירונג, אז ז" זיינען דאס די צעבלאזער פון איצטיקן פ״ער און עס איז רער חוב פון רער רעגירונג צו איזאלירן די פארברע־ כעד. די רעגירוגג האט די פולע מעגלעכקייט צו באהערשן די תצחישע כנופיות. די פולע מיטהילף פון דער באפעלקערונג, ם" פון דער יידישער, סיי פון דער אראבישער ז"ט. איז אין יעס פאל נעזי- כערט. עס!"אפן געזאגט ווערן קלארע דבורים: דאס איז אן עקזאמען פאר דער רענירונג און מיר פארלאגגען פון איר די פולע פאראנטווארט*