Undzer Worṭ · 1947-08-29 · 33/71 (29.8.1947) · p. [Seite]

Deutsche Bibliothek Frankfurt/M*n איך גלויב, אז פון דער ארץ־ישראל ערר וועט ארויסשפראצן א ווונרערלעכער רור פון ייח♦ רי מכבייער וועלן ווירער אויפלעבן. Np. (הערצל) י״ג אלול תש״ז 33 (71) UNDZER WORT - »«.!."?.י Arojagegebn durchn R. K. tun di bafrajte Jidn in Franko zic Bamberg פרייז 50 פעניג. OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION 0 F fa O U R MOMENT•• פרייטיק, 29 אויגוסט 1947 2,טער יארנאנג עפסארוס־טראנעדיע דגרנדייבט דגם חויד־פובקט פארביטערטער פראטעסט און תענית פון די יידן אץ דעד גארער ממלט.—שיפן ארויסגעפארן און צוריקגעקערט זיך קיץ גיבראלטאה —שוואנגערע פרויק ווערן געבדאכט קיץ א״י.—יידישע אגענץ קלאגט אן אין געריכט די האנדלונג פון דעד רעגירונג. - גיבראלטאר (דענא־רויטער). די דריי שיפן רואם זיינען דאנערשטיק פארמיטאג ארויסגע, פארן אויפן וועג קיין האמבורג האבן זיך צוריקגעקערט קיין גיבראלטאר. די סיבה פוגם ריקקערן איז אומבאקאנט. אין אמטלעכע קרייזן האלט מען, אז דעד צוריקקער האט א שינות טיט דערביטע צום העכסטן געדיכט צו באפרייען די מעפילים. אפיצלעל איז עם ־אבער נישט באשטעטיקט. ווי דעד רויטער ,קארעספאנדענט איז געווויער געווארן אין גיב־ ראלטאר איז די סיבה פוגם צוריקקער א באשעדיקוגג פון די מאשינען אויפן בארט פון אוישן וויגאר" דאם אין ארדענוגג ברענגען די טאשינען וועט דויערן טינדעםטגם 24 שעה. גרום פון די מעפילים מרדכי ראזמאן, געוועזענער מיטנליד פון צענט* ראל קאמיטעט פון די באפרייטע יידן אין דער אמע- ריקאנער זאגע אין דייטשלאגד, וואס געפינט זיר צוזאסען מיט די מעפילים אויף דער שיף, האט צוגעשיקט אויפן גאמען פון דוד טרענער, פאר- זיצנדער פון צ.?. פאלנגדע טעלענראמע: "פעלזן,פעסט שטייען מיד אין פראנט פאר אונדזער רעכט פאר עליה און קעמפן פאר דעם כבוד פון יידישן פאלק. ברידערלעכע גתסן פאר די שארית הפליטה אין די לאגערן. יידן, אן מורא, אן יאוש זעצט פאר און קומט נאך אונדז. מרדכי ראזמאן." ירושלים (דענא־רויטער). אין א דערקלערונג פון דעד יידישער אנענע ווערט באצייכגט דאס צורי?־־ שי?ן די מעפילים פון א״י און זייער געצווונגענע דעפארטאציע ק״ן דייטשלאנד אלם "לעצטע אלוציע אין שמוצ״קן קריג קעגן די יידן,/ וואס ווערט נע- פירט דורך דעד איצטיקער בריטישער רעגירונג במשך פון די לעצטע צווי' יאר, כדי צו פאדבארג: די גידעריקייט, געמ״גקייט און געזעצלאזיקייט פון אירע מאסנאמען. די יידישע אנענע ווארפט אפ די דערקלערונג, אז די מעפילים האבן כלומרשט נישט נעוואלט לאנדן אין פראנקרייר צוליב די "ציוניסטישע דרא- אוננען און פראפאגאנדע" און ווארפט פאר דער בריטישער רענירוגג, אז זי פייניקט גייסטיק און פיזיש די מעפילים, כדי צו ברעכן זייער ווירער- שטאנד. לויט אן אויפפאדערונג פונם רב הראשי פון א״י, הרב ד,,ר הער£אנ און פוגם ועד הלאומי איז מאנ¬ טי? רעם 25־טן אויגוסט פראקלאמירט געוואר!) א פראטעסט־שטרייק און א תענית קעגן רעד רע- פארטאציע פון די מעפילים. פיל יידישע ישובים אין דער גארער וועלט האבן זיר אנגעשלאסן אין דער דאזיקער דעמאנסטראציע. איינדרוקספול זיינען די פראטעסטן דורד אין די שארית־הפליטה־לאגערן. 45.000 יידן פון ענגלאנד האבן זיר אנגעשלאסן אין הונגער־שטרייק. אין די שולן זיינען אפגעריכט געווארן תפילות. די קהלות פון מאנשעסטער און סעלפארר האבן זיר געווענרעט מיט א רעזאלוציע צו דער בריטישער רעגירוגג, אין זיי פאראורטיילן שטרענג די אנטשיידונג וועגן צוריקשיקן די מעפי¬ לים קיין דייטשלאגד, ווייל ראם איז אין סתירה צו די פרינציפן פון מענטשלעכקייט. די רעגירונג ווערט געבעטן צו שיקן די יידן קיין א״י. " אין גאגע א״י זיינען מאנטי? פארגעקומען פרא- טעסט־פארזאמלונגען. דער א. צ. ל. האט אין זיין געהיימען ראדיא אויפגעפאדערט רעם ישוב: "פאסט גישט, שטריי?ט גישט —?עמפט!,/ דער א. צ. ל. און ידי שטערן גרופע האבן אין פלונ-בלעטלער נע- דופן אגצוהויבן א "טאטאלן?ריג׳,?עגן גרויס־ בריטאגיע, בריטישע סחורות און בריטישעאגעזעצן זאלן באי?אטירט ווערן. די 360.000 יידן פון דער בריטישער אימפעריע זיינען דורן רב הראשי פון לאנדאן גערופן נעווארן דאנערשטי? צו פאסטן. 16 סעפטעמבער וועט ווארשייגלער דויערן 3 חדשים. אויפן סדר היום שטייעז מערערע פראגן פון וועלט־ באדייטונג. צוו. א. דאס א״י־פראבלעם, די לאגע אין גריכנלאנד און די וועטא־פראגע.?אנטאקט מיט דער בריטישער רעגירוגג וועגן רא- זי?ן ענין. - - י- י - 0^■^■ : . ־• ׳ באד־נאוהיים (רענא)-.9.זידזשע ארגאניזאציעס אין שוועדן-האבך נעבעטן די שוועדישע רעגירוגג צו איגטערוועגירך ביי דער בריטישער רעגירונג וועגן אריינלאזף די מעפילים פון "עקסאדוס"?יין א,,י. פארהאנדלונגען וועגן אגוועגדן האבעאם־ קארפוס־געזעץ לגבי"די מעפילים לאנדאן(דענא־רויטער). פרייטי? וועט באהאנדלט וועד ן די ביטע, וואם די יידישע אנענע האט דעד- לאגגט צום אויבערשטן געריכט וועגן אגוועגדן לגבי די מעפילים פון "עקסאדוס" דאס האבעאס־קארפוס* געזעע. (וועגן שוע פון פרייהייט פונם יחיד). אלם פאדערנדן צד האט די יידישע,אנענע אג- געגעבן די נעמען פון 6 מעפילים פונם טראנספארט. אין פאל, ווען די ביטע וועט באפרידי?ט ווערן, וועלן ז יי מעגלער נעבראכט וו ער ן פארן נעריכט. דער אקציאגס־קאמיטעט האט זיר פון ציריך געווענדעט מיט א רעזאלוציע צום ענגלישן פאל? און צו דער עפענטלעכער מיינונג פון דער וועלט. די רעזאלוציע פאדערט צו געבן די מעפילים די טענלעכ?ייט אריינצו?ומען?"ן א״י. דער יידישער וועלט־?אנגרעס האט איבערגעשי?ט א טעלעגראם דעם ארציבישאף פון?עגטערבורי, דעם?אטוילישן ארציבישאף פוןוועסטמינסטער און רעם הויפט פון דער שאטלענדישער קירכע,~אין וועלכן די פריסטער וועד ן אויפנעפאדערט אויסצו- איבן ־זייער איינפלום ביים בריטישן פרעמיער וועגן נישט צורי?שי?ן די מעפילים פון "עקסאדום"?יין דייטשלאגד. קאפענהאגען (דענא־רויטער). דער דענישער רוי- טער?רייע גרייט א הילפם־א?ציע פאר .די מעפי¬ לים, וואס דארפן דאנערשטי? אנ?ומען?יין האט־ בורג. ער האט זיר נעשטעלט אין פארבינדוגג מיטן בריטישן און אמערי?אגישן רויטן?רייע. די דעגישע רעגירונג האט דערקלערט, אז זי?ען גישט אויפנעמען די מעפילים פון "עקסאדוס", היות טויזנטער דייטשע פליטים נעפינען זיר נאד אויפן דעגישן באדן. זיצונג פון ראט .רעם 9-טן סעפטעמבער?ומט פאר אין בערב- טעסנאדן, האטעל "שטיפסקעלער", א ראט־סעסיע. אנפאנג פינ?טלער 14 א זייגער. נענעראל ־ פארזאמלונג פון אוגא וועט דויערן 3 חדשים ניו-יאר? (דענא־אינס). דער גענ.־סעקרעטאר פון אוגא, טריגווע לי האט דערקלערט, אז די געג.־ פארזאמלוגג פון אונא, וואס וועט זיר אגהויבן דעם די שיפן אגגעקומען קיין גיבראלטאר גיבראלטאר (דענא־רויטער. טויזנטער ניינעריקע צושויער האבן דיגסטי? דערווארטעט דאס' אנקו־ מען די דר" שיפן מיט מעפילים?"ן גיבראלטאר. די שיפן האבן פאראנ?ערט בשכנות מיטן דאמ- פער ,,?אלאני טרייר,/ וואם ווערט דא נעהאלטן שוין איבער צוו" חדשים אונטערן פארדאכט, אז ער פירט מעפילים?יין א,,י. ר* דר" טראנספארט־שיפן ווערן באגלייט פון א?רייצער און 2 צעשטערער. אין גיבראלטאר ז"- נען די שיפן אויפנענומען נעווארן אונטער א שוע פון מאשיו געווער. מחמת זיבערה״טס - טעמים איז דער גאנצער פארט־שטח געווען אפגעשלאסן דורד שטאכל־דראט. די,מאנשאפט פון "אוישן וויגאר" ווילן אויפשטייגן אין גיבראלטאר פאריז (דעג־רויטער). די פראנצויזישע אנענטור א.פ.פ. מעלדעט, אז די מאנשאפט פוך אייגער פון די דר" שיפן "אוישן וויגאר,/ האט בדעה אויס־ צושט״.גן אין גיבראלטאר. די בריטישע שיפן זאלן אין גיבראלטאר נעמען פראוויאנט פאר ז" ער וויי- טערדיקער ר״זע. ווי א.פ.פ. מעלדעט, ז "נעז אויר די מאנשאפטן פון די אגדערע צוו" שיפן גרייט אויסצושט״גן, אלס סאלידאריטעט־אויםדתק מיט דער מאנשאפט פון "אוישן וויגאר,,. ביז איצט זייגען די דאזיקע השערות נישט באשטעטיקט נע- ווארן. די סיבה פאוואם די מאנשאפט האט זיר דעצידירט אויסצושטייגן איז ביז איצט" גישט פעסטגעשטעלט געווארן. די שוואגגערע פרויען ווערן געבראכט קיין א״י?אלאגעל נרענסאן, דער עגגלישער?אמאנדיר פון די טרופן, וואם באגל״טן די שיפן מיט די מעפילים, האט אויפגעפאדערט אלע שוואנגערע פרויען, וואס געפינען זיר אויפן בארט פון דער שיף, צו לאנדן אין גיבראלטאר, כדי געבראכט צו ווערן?"ן א״י. פראגקרייך ווידער מסכים אויפצוגעמען די מעפילים אוגטער געוויסע באריגנוגגען פאריז (דענא־רויטער). דאס פראגצויזישע אוי- סערן־מיניסטעריום האט בא?אנט געמאכט, אז די פראגצויזישע רעגירונג א ז מסכים מיט דער ביטע פון דעד בריטישער רעגירונג אויפצונעמען די מע¬ פילים פון "עקסאדום", אונטער געוויסע באריג- גוגגען: 1) די פליטים זאלז פרייווילי? אויסדריקן ז״ עד וווגטש צו?ומעז?יין פראגקרייר, 2) דאס אר״נלאזן ז" זאל גישט ווערן?"ן "פרעצעדענס־ פאל" פאר א ווייטערן אויפנעמען פון פארשלעפטע פערזאנען פון דייטשלאגד, 3) מיטן אויפנעמען פון די דאזי?ע פליטים זאל די אלגעמייגע צאל פליטים אין פראנ?דייר נישט איבערשטייגן די" העכסטע גרעגעע, וואם איז פון דעד רעגירונג פעסטגעשטעלט געווארן אין אוינוסט 1946 ד. ה. 8000 פערזאן. אמעריקאגער רעגירוגג פארינטערסירט מיטן גורל פון די "עקפאדום",מעפילים וואשינגטאן (דענא־רויטער). דער געשעפטס־ פירגדער אמערי?אנער אויסערן־מיג. לאוועט האט אויף א פרעסע?אנפערענע דער?לערט, אז די אמע- ריהאנער רעגירונג איז שטאר? פאריגטערעסירט אין גורל פון די "ע?םאדום,,־פליטים. ער האט צו- גענעבן, אז זיין רענירוגג שטייט אין שטענדי?ן ועניתם את נפשותיכם... הרב הראשי הערצאג מיט דעד רבנות הראשית האט אין נאמען פון ארע ישראל ישוב אויפגע* פאדערט דאס גאנצע "דנטום אויף דער וועלט, אז זיי זאלן רעם 25 אוינוסט 1947, אין דער צ״ט ווען עס ווערן געטראגן אויף די ים־כוואליעס אויף ענגלישע?ריגס־שיפן די שיבי־ציון פון דער "יציאת אירופה 1947" די 4530 נפשות, וואם ז"נעז מיט לערר 7 וואכן צורי? ארויף אויף דער שיף צו רעד- שלאגן זיר אין זייער היימלאנד — באטראכטן פאר א טאג פון העכסטן פראטעסט־אויסדרו? — אלם מאג פון תענית. מיט א נאטירלעכער נעהארכזאמ?ייט, האבן רעם דאזי?ן טאג "געפייניקט ז"ער 'נפשות" אלע "רן פון דער גרויסער וועלט פון?ליין ביז נרוים. מיט א שטילן ווייטיהלעכן צער ה^ט יערער "ד פאר- ביסן די ליפן און פאר?ריצט מיט די ציין און נע- נומען אויף זיר אויסצופירן רעם "שטומען" פרא- טעסט — רעם הונגער־שטריי?, אלם אויסררו? פון סאלידאריטעט מיט רעם "דישן פאל? בזעיר אנפין, וואס געפינט זיר אויף די וואנדערגדע אינדזלען, צווישן הימל און וואסער, כדי צורי?נעשטעלט צו וועד!פון די ברענעס פון ארע ישראל אין פיגצטערן גלות־־ד״טשלאגד. איז דען אימשטאגד א גישט־ייד צו באגרייפן דעם וו״טי? און די איגערלעכע בלוט*צעטרייסלונ־ גען פון מענטשן, וואם זיינען אוועק פון נרוב,?דע- מאטאריע און לסוף פון די "דעמא?ראטישע" לא- נערן אויף דער מיט בלוט אגגעזאפטער טריפהנער ערד, וואם ווערט צורי?געטריבן ווי דער נעפער• לעכסטער פארברעכער פון זיין לאגד, וואס ער האט שוין ממש מיט זייגע פיס באטראטן??עז רען "אזא מין" פארשטיין די באדייטוגג פון א ה״ם און ספעציעל ארע ישראל פאר רעם באדנלאזן און אין דער לופט שוועבנדן ״ד? איז רען די וועלפר אזוי בליגד צו זען, אז?"ן שום כוח וועט גישט?עגען אפהאלטן די דאזי?ע מענטש ן פון דערשלאגן זיר צו" דער ארע ישראל ערד, פאר וועלכער ז" גיבן אוועק ז" ער רו, ז "ער לעבן!?ען רען ראם שטייפע,?אלטע א?ופאגטישע הארע פונם מאג- דאטאר באגר״פן און פארשט״ן די יסורים־וו״ען פון די מאמעס מיט זייערע?ל״נע עופהלער, וואס מאטערן זיר אין נעיעג גאר אן ארט, אווע?צו* שטעלן ז״ער וויגעלע אין די ד׳ אמות פון א "דישן שאטן? זיינען רען אויפגעמבאר פאר "ז",, די דאפלט־שמערצנדע געבורטס־ווייען פון די חלוצים-, מאמעס, וואס ברענגען זייערע קינדערלער אויף דער וועלט אויף די שווימענדע ים־לאגערן? האט רען די וועלט געהערט ווען עס איז פון אזא מין מעגטשן, וואס זאל אין די שווערסטע מינוטן פון געראגגל פאר לעבן, און מאמענטן פון מאראלישן און פי- זישן צער, זארגן פארן?ולטורעלן און דערציערישן באלאגם פון ז״נע?יגדער — די בני המדבר, נע- פינעגדי? זיר ממש אין דער לופט? דאס מלכות הרשעות, וואס טרייבט די דאזי?ע מענטשן צוריק, האט זיר אין פראגצויזישןפארט באגענגט מיט דעם)עגערגישסטן אפזאג פון די גו¬ לים אראפצוגיין פון רעם פארט פון די שיפן. נרויס־ בריטאנ״ע האט זיר גישט געקענט דעצידירן אויף דעם געוואלט״־אחט פון אראפצושטעלן די מענטשן,' וו"ל זי האט זיר באגעגנט אין לאגד פון הויכע דע- מאקראטיע מיט דער גאטירלעכער הומאניטעט פון דער פראנצויזישער רענירונג, וואס האט זיר דעד- קלערט גרייט אויף דעם מענלעכסטן אופן אויפצו- נעמען די אומגליהלעכע וואנדערער. — זי וועט עס אבער טאן אויף דעם ג״עם וועג פון גיבראלטאר. מיר?ענען די ר,ערן פון דער לייבאר־רעגירוגג פארזיכערן, אז דער וועג, דער לאנגער פון גלות- קאצעט — דע בוק, ארע ישראל — דע־בו? — האמבורג, וועט גישט קוקנדיק אויף דער פיראטעריי פון די בריטישע ראדארס און קרינס-שיפן זיר דאר דערווידערן און פארענדיקן זיר מיטן באפר״אוננס- מארש אויף דער הייליקער אויסגעל״זטער ארע- ישראל־ערד. ובעל ברחו יענה אמן! 'אונדזער געראנגל איז דער קאמף פון א שוואכן, גערעכטן?ענן א שטאר?<אבער פאלשן כוח, און ווייל אוגדזער זאר איז די גערעכטע וועט זי טוף- כל־סוף זינן! חלוקי־דעות אץ דער אונא־קאמיסיע געגף (דענא־רויטער). ווי מען גיט איבער, זיינען פאיאן חלוקי,דעות צווישן די 11 מיט- גלירער פון דער פארשוגגס־קאמיסיע פאר א״י ווענן דער לייוונג פון דער א״י-פראגע 3 דע- לעגאטן זיינען פאר א פעדעראל/סיסטעם, ביי וועלכן ראם לאגד זאל געטיילט ווערן אין 6 קאנטאגעןך 3 יידישע און 3 אראבישע. בעת די איבעריקע 8 זיינען פאר א טיילוגג אין 2 "האלב,אומאפהענגיקע" מלוכות. אויף א זיצונג זיינען באהאנדלט געווארן די באריכטן פון די ארבעטם־גרופן, וואם האבן זיך באשעפטיקט מיט די באזוגדערע לייזוגגען פוגם א״י, פראבלעם"