Undzer Worṭ · 1947-08-22 · 32/70 (22.8.1947) · p. Seite 8

FRAJTIK, 22. AUGUST 1947 אונדזער ווארט ZA IT 8 Hazkore cum 4 jortog fun der iikwidacje fun bialistoker goto Iber 300 bialistoker hobn zieh montik dem 18 'S:,־ farzamlt inm bamberger central-zal cu baeVn di kedojszim un kemfer fun bialistoker geto. Di binedekoyit in szwaren, der izkortowl, di cejchenungen funm szreklechn owar un di brenende licht szafn di richtike trojersztimung. Der eh' Tenenbaum Bejnusz derefnt di akademje. In zajn arajnfir-wort sztelt zieh der eh‘ Tenenbaum B. op ojf dem tragiszstn kapitl inm lebn fun jidiszn Bialistok, ojf di cugrejtungen cu der farnichtung un ojfn heidiszn kamf fun der untergrunt bawegung: ״Cum dritn mol noch der bafrajung baern mir, Bialistoker, undzere noenste, wos zajnen azoj achzorjesdik farnichtet geworn durch di nacisze wandaln — zogt der redner. Der tog fun 16 august szlist op dem dozikn tragiszstn kapitl. Niszt mit ejnmol iz gekumen di farnichtung, 8' iz geworn sistematisz eugegrejt un durchgetracht mitn grestn un rafinirtstn sadizm. Di umszuldike korbones zajnen cuerszt barojbt geworn fun jeder mencznwirde, kedej dernoch, nochm ojscapn fun zej dem lebns-zaft, aropgeszlajdert cu wem in thom fun grester nojt un jesurim. Menczn, far welche der tojt hot gedarft bildn di ojs-. lejzung, hobn gemuzt kukn mit brejt-ceefnte ojgn ojf zejere pajniker, wos hobn aropwarfndik jede maske fortgezect zej er tajwlonisze szpil. Ich bet cu baern undzere kedojszim mit ojfsztejn un a minut sztilszwajgn.“ In prezidjum wem ajngeladn: dr. Kociak, , Eichler, Szmajdler, Lajt. Kuricki, Brojde, Wagenflsz, Krugman, Sidre, Gelczynski, Braker, Starobiniec, Fliker, Gornicki, Pluskowski, Feldsztejn, Cabän, Kriwenicki, Kusowicki, Amijel, Warszawski un als forsztejer fup ״UNDZER WORT“ ch’ Rubinstein (ojeh a bialistoker). > Di hazkore macht horaw Josef Bernblut. In zal hert zieh a harc-rajsndiker gewejn. Di merhajt fun di farzamlte wiszt zieh di trern fun di ojgn. A wort bakumt h‘ Eichler. Er dermont di heldiszkajt funm bialistoker jidiszn proletarjat, wos hot zieh in aza ojszichtslozn moment gesztelt in kamf mit di fartiliker fun jidiszn folk. Ojf der martireriszkajt fun di ejnclne heldn sztelt zieh op ch‘ Brojde. Mitn grestn iras hakowed wert dermont der nomen fun Awrohom Malmed, dem sztiln ruikn arbeter, wos hot in zieh gefunen azoj 61 mut, ojscubrenen di ojgn mit witrijol a gestapowiec. A'׳ fairen iberblik iber di geszeeniszn inm tog fun der geto-likwidaeje git iber ch’ Gielczynski. Der gancer grojl fun jenem tog wacht wider ojf baj ale onweznde. Dem kamf fun jidiszn Bialistok fun dem ersztn tog fun der milchome szildert ch’ Braker. In kurc-gefaste zacn dermont er ale puronjesn, wos' es iz ojsgesztanen di bialistoker jidisze bafelkerung bemeszech fun dem ganen, szreklechn period biz der antgiltiker Iikwidacje. In nomen fun bialistoker religieze Jidn redt Raczkowski, un in nomen funm bamberger sztot-komitet ch’ Wagenflsz. Di dergrejchungen fun Bialistok ojfn kultureln gebit barirt der bialistoker Lew Kopl. Inhaltsrajch un balernd iz der referat funm forzicer fun RK-Franken ch’ dr. ,Kociak. ״Der ojfsztand iz ge wen der cwejt-grester ojfbrojz, noch Warsze, funm jidiszn folk — zogt der redner. Di trojerike geszichte darf undz lernen ejn zach: es ligt ojf undz di hejlike szeliehes. undzer kamf muz wajter geflrt doziker trojer-fajerlechkajt. Mitn gezang fun Hatikwo wert di akademje geszlosn. Di dözike hazkore hot wider dermeglecht dem szejrit fun Bialistok zieh cuzamencukumen. Fil hobn gefunen noente un bakante un noch szpet noch der akademje hot men gekent zen menczn, lignde zieh in di orems, wejnendike ibern gojrl fun zejere noentste un frejende zieh mit dem, wos chocz noch ejner iz farblibn fun zejer miszpoche, zieh geratewet funm szreklechn gehenem. R-n. wem un firn dem dozikn kamf hej st: gejn mit ale wegn kajn E. J. un bojen dort undzer ejgene hejm.“ Cum sof dankt der forzicer ch’ Tenenbaum B. ale farzamlte far zejer batejlikn zieh in der Trojer akademje cum 8 jortog fun horaw Kuk. Dinstik dem 19. 8. 3.30 a zej ger iz in bamberger lager forgekumen a trojer akademje, organizirt durch dem snif Mizrachi, gewidmet der 8 jorcajt fun dem in E. J.-farsztorbenem horaw Kuk. A dank der iniejatiw fun di chawejrim Engel M., Adler B. un Grinberger D. welche hobn mitgeholfn bajm organizirn di akademje, iz glajchcajtik forgekumen a ״Misechte kiduszn“. Der cuzamenkunft hot farzamlt ale mitglider un simpatiker, di sztimung iz gewen zejer a wareme. Ickowicz M. פרעסע־קאנפערענץ פון קקל וועגץ מפעלההנצח: צום סוף פון דער קאנפערענץ זיינען ארומגערעדט נעווארן די פראקטישע מיט?ען דורכצופירן דעם מפע? ההנצחה און ס׳איז אייננעשטע?ט נעווארן צו דעם צוועק אן אייגענער 'קאנטאקט צווישן דער?שכה מרכזית און דער פרעסע — דער מפע? ההנצחה וועט ב?י ספלו זיין איינער פון די גרעסטע פאזיטיווע אויפטוען פון דער שארית הפ?יטה אין דייטש?אנד. די מאטעריא?ן פאר "מפע? ההנצחה" פארן ג?י? באמבערג וועאן ווערן צוגעשיקט צו אאע ועדות פון קק"? דורך רעד לשכה נ?י?ית באטבערג.. FUN JIDISZ SPORT-LEBN Rezultatn fun majsterzaftszpiln 13. 8. 1947 Eichstätt—Ansbach-Bleidorn 1:0 Marktredwitz—Kulmbach 3:2 Fürth—Bamberg 4:2 Rezultatn fun majsterszaftszpiln fun 16. 8 1947 Bamberg—Schwabach 3:0 Bayreuth—Münchberg 4:4 Pottenstein—Hof 2:1 fun 17. 8. 1947 Fürth—Ansbach-Bleidorn 2:0 Eichstätt—Kulmbach 3:0 Algemeine tadele Bayreuth Münchberg Fürth Bamberg ׳ Pottenstein Schwabach Marktredwitz Hof-Lager Eichstätt Ansbach Kulmbach 12 12 13 13 12 12 12 12 13 13 13 10 9 9 7 6 6 6 6 5 4 2 1 1 3 5 4 5 6 6 8 8 10 77:9 36:24 26:16 31:23 28:28 23:20 24:26 17:38 18:40 13:27 11:31 21 20 19 15 14 13 12 10 10 9 5 Program far dem 23. 8. un 24. 8. 1947 Münchberg—Ansbach-Bleidorn \ Bayreuth-—Marktredwitz Kulmbach—Hof 24. 8. 1947 Schwabach—Fürth Pottenstein—Eichstätt Tadele fun der II. runde 4 4 2 2 2 1 1 0 0 0 0 Fun prototkol fun der discipl. komisje: Lojtn baszlus fun der disciplinar-komisje funm 19. 8. 47 wert di szpil fun Kadima (Schwabach) kegn Makabi (Bamberg) onerkent als ״Walkower“ fqr Makabi mitn rezultat fun 3:0. Glajchcajtik bkumit di sport-lajtung Eichstätt 2 2 - - 4:0 Fürth 2 2 - - 6:2 Pottenstein 1 1 - 2:1 Marktredwitz 1 1 - - 3:2 Bamberg 2 1 - 1 5:4 Bayreuth 1 - 1 - 4:4 Münchberg 1 ־ , 1 ־ 4:4 Hof-lager 1 - - 1 1:2 Kulmbach 2 - - 2 2:6 Ansbach Bleid. 2 - 2 0:3 Schwabach 1 - - 1 0:3 fun Kadima (Schwabach) far zejer ni!szt-sportleche haltung a sztrenge wornung farn droen dem richter, Schwabach — Bamberg-lager 3:2 (1:1) Szabes dem 16. 8 iz in Bamberg forgekumen der erszter mecz fun der cwej'ter runde ewiszn di ojbndermonte manszaftn. Dj szpil hojbn on di Bamberger un atakirn dos tojer fun Schwabach. Bamberg nuct niszt ojs' an ll~meter,szos. Ojf der 22 minut szist Bamberg dem erszt״n tojer. In der 39 minut glajeht zieh ojs der rezultat. Noch der hafsoke nemen di Schwabacher iber di iniejatiw, wos bechert dem rezultat ojf 3:1 far Schwabach. In der 81 minut szist Bamberg a tojer mit wos der rezultat blajbt 3:2 far Schwabach. R. Grynszpan. Makabi (Münchberg) — Hapoel (Bayreuth) 4:4 (3:3) A gor interesante fusbol-farmestung iz forgekumen ojfn hign sport-plac ewiszn di ewej tabeln-erszte fun der ojberfrenkiszer ,,A“-klas. wos hot zieh farendikt mitn tejln fun di punktn un blojz a dank a nisztgelungenen szos, hot Bayreuth ojsgemitn a mapole. Der umgefer tojznt-kepiker ojlom hot mit der grester szpanung nochgefolgt dem farlojf fun der szpil, wajl di wog-szol funm zig hot zieh kesejder gewählt. Dos szpil hojbn on di münchberger un dergrejchn in der 8-ter minut durchn rechtn fligl Dinamo dem ersztn tojer. Dos hot zejer gewirkt ojfn temperament fun di bayreuther, wos wiln far jedn prajz zign. Di fiziszsztarkere ״Hapoel“ hojbt on a harte szpil, wos wert ober durch der kesejderdiker interwenc funm szidsrichter gelindert. Un doch szisn zej in der 25 minut dem ojsglajchs-tojer. 5 minutn szpeter hej st es szojn 2:1 far Hapoel (Bayreuth). In der 34 minut glajeht Krojzman durch an 11-meterdikn szos ojs dem rezultat. Wider gelingt di bayreuther cu bakumen far zieh a tojer, wos wert ober a dank a prechtikn durchbrach durch Dinamo curik ojsgeglajcht. Noch der halb-cajt gejt der gerangl wegn zig wajter. Troc der lajchter ojbermacht fun Makabi blajbt der rezultat fun 4:4 antszejdn. Der szids-richteT h‘ Haupt gewisnhaft un zejer gut. Ojfn szpil-feld hobn zieh ojsgecejchnt fun Bayreuth di 3 mitl-sztirmer fun Makabi un der tojerman Bornsztejn, di fartejdiker, der mitl-lojfeT Nojdet un der rechter fligl Dinamo.; P. G. Achtung! Ale Meldungen un anonen wein culib mangl in plac gedrukt wern in nechstn numer. Redakcie. דינסטיק דעם 5־טן אויגוסט א ז אין מינכען אין רעד?שכה מרכזית פון קרן קימת?ישרא? אין דייטש?אנד, פארנעקומען א פרעסע ־.קאנפערענץ, אין ווע?כער ס׳האבן זיר באטיי?יקט פארשטייער פון א דיי יידישע צייטונגען פון מינכען און רעד פראוויגץ. מצד דער?שכה זיינען געווען אנוועזנד ח׳ י. ראטנער, י. ש?יםקה, י. ריכטער און ח. ביע־?יצקי. ח, י. ראטנער,האט דערק?ערט רעם צי? און די באדייטוננ׳פון "מפע? ההנצחה", וואם איז פראק*?אמירט געווארן אויף דער קאנפערענץ פון קק"? אין באד־רייכגהא? און טרעט איצט אדיין'אין זיין פארווירק?עכונגס־םטאריום. רעד "מפע? ההנצחה", די אקציע צו פאראייביקן דעם נאמען פון אונדזע- רע אומגעקומענע ע?טערן און קינדער, ברידער און שוועסטער דורכן פ?אנצן א ווא?ד אין א״י, בי?- דעט א טיי? פון "מפע? ים ושם", וואס איז בא- ש?אסן געווארן דורכן דירעקטאריום פון קק"? אין ירוש?ים — פון דער ריזיקער אונטערנעמונג צו פ?אנצן א ווא?ד פון 6 מי?יאן ביימער אין א״י צוו יש ן ת?־אביב און ירוש?ים. ן־ער "מפע? ההנצחה" ניט אזוי אדום איט?עכן ייד די גע?עננהייט צו שטע?ן א ווירדיקע מצבה צום אנדענק פון זיינע אומגעקומענע משפחה־מיטג?ידער. עס טאר ניט זיין קיין יי ד אין דער שארית הפ?יטה, ווע?כער זא? זיר ניט באטיי?יקן אין דער דאזיקער גראגדיעזער אונטערנעמוע; עם טאר ניט זיין ק יי ן אינסטיטוציע און קיין פרעסע־ארגאן ביי אונדז, ווע?כע זא?ן ניט הע?פן מיט א?ע כוחות פארווירק?עכן רעם דא- ז יק ן פ?אן. י. ריכטער שטע?ט זיר אפ באזוגדערס אויף די םיגאציע?ע רעזו?טאטן פון קק"? אין דייטש?אנד. מיט ציפערן און פארילאייכונגען דערווייזט ער, אז מיד האבן זיר ניט וואס צו שעמען אין דער הינ- זיכט אנטקעגן אנדערע יידישע קיבוצים, ווע?כע?עבן אין פי? בעסעדע.באדיגגונגען און געניסן פאר- הע?טנמעסיק פון א מאטעריע?ן וווי?שטאנד.?יידער ווערט די איבערנעגעבענע ארבעט פון דער?שכה מרכזית און די פראקטישע רעזו?טאטן פון איר טעטיקייט ניט אפגעשאצט ווי געהעריק פון פי? עפנט?עכע אינסטיטוציעם ביי אוגדז, ווע?כע ווייזן ארוים ביז אויף היינטיקן טאג א ניט רעד-?אזבארע פאסיוויטעט?נכי אזא וויכטיקן מכשיר פון אונדזער נאציאנא?ן רענעסאנס, ווי עם איז דער קק"?. כדי צו נעבן א באגריף פון דעם סכום פון די געזאמ?טע גע?טער אין דייטש?אנד, איז גענוג צו זאנן, אז דאס גע?ט איז גענוג צו פ?אנצן 12 טויזנט ביימער אין א״י, א שייגע דערגרייכוגג פון דער ש״ה אין דייטש?אנד. אנטיי? נענומען אין דער ארבעט האבן א?ע ציוגיסטישע פארטייען. אין דער דיסקוסיע, ווע?כע האט זיר אנטוויק?ט ״OUR WORD״ - ׳*UNDZER WORT״ Unter Moment" Regensburg •״ The Samberg Edition oi Aulhorized by Headquarlers European Command, Civil 1947 .5 .18 Aitair« Division AG 383.7 GEG - AGO oi Responsible Editors 1 Leopold Endzweig, Bejnuss Tenen• bäum Editor in Chief! Moste Jungslein « Prinied by ,Fränkischer Tag" Bamberg .8/11 .Redakcje un Adm1rust1ac]e> Bamberg, tiamsti Telefonen, 1257 , 865, 866 Niszt tarlangte manuskriptn . wein niszt umgekert » Prajz tun anonsn > Gralulacjes — 1 jzure (8 werter) RM J.—, zuohungen — 1 szure RM 3.—, Meldungen — 1 szure RM 5.—. Ale manusknptn muzn geszribn wern äajtleche ojl ejn zajl tun papir, e Farn termin un inhall fun arajngeszikte anonsn ,' iz di redakcje niszt laraniworllech LEBN Konferenc fun ORT-direktorn in Eichstätt Dem 12 august 1947 iz in Eichstätt forgekumen a konferenc fun ORT-szul direktem fun district Bamberg-Regensburg. In der konferenc hobn zieh batejlikt: di mitgliderin fun der ORT-centrale froj Rozenstein, mr. Rozenstein (Joint), dir. agr. Olejski, Ing. Weksler, forsztejer fun ORT-centrale in Amerike, ch’ Szachnowski (CK-München), Military Governement, prezesn fun di jidisze komitetn in Eichstätt, ale direktem mit ale oberinstruktorn fun Schwabach, Weiden un Neuburg. Der eil fun der konferenc iz gewen oncuwajzn ojf der kultureier antwiklung fun di fach-sziler wi ojeh dos farbrejtern di biz ictike tetikajt fun ORT. A kurce derefenungsrede halt der district-lajter inz. Kornicer, wos bagrist di onweznde un winezt zej a derfolgrajehe ,arbet. Der redner wajzt on ojf di fil szterungen, wos baszwern di tetikajt fun der doziker institueje, opsztelndik zieh ojeh ojf der szwacher dernerung fun di instruktorn un sziler, wi ojeh ojfn mangl in maszinen un werkcajg. Er ruft cu an\ enger cuzamenarbet fun di ORT-szuln un komitetn. blik ojfn konfetenc-zal In zejere entfers farzichern mr. Rozenstein un zajn froj (ORT-Amerike), az di ale ojbn-? dermonte fragn wein pozitiw derlejdikt wem. Dir. agr. Olejski bahandlt di speciflsze badingungen fun der Szejrit Haplejta, ojsfirndik, az der ejnciker ojs weg cu zichern di ejgene eukunft, iz dos derlernen a fach. Der redner wajzt ojeh on ojf der wichtikajt fun cupasn undzere fachlajt cu der hajntiker technik. In der diskusje hobn kimat ale gebetn, az es zoln meglech wi amsznelstn gelifert wem di nojtike maszinen. Der dep. dir. fun ORT district Bamberg mr. Raybinder drikt ojs zajn cufridnhajt mit di dergrej chungen fun undzer arbet, cuzogndik grojse unterszticung. Mit a banket lekowed di gest wert di konferenc in a hajtere sztimung geszlosn. 8z. Cukier. ORT-klub far uniwersitetn in Erlangen. Di ORT-organizacj e hot organizirt in Erlangen' a klub far di jidisze studentn un iz eugetrotn ajncuordenen a laboratorj.e, wu a chuc di biz-ictike 60 studentn wein hobn a meglechkajt ojeh naje sziler cu prakticim. Dermit wet dermeglecht wern cu fargresern di col fun jidisze studentn ojfn erlangener uniwersitet. Di organizaejons-arbetn hobn zieh ongehojbn unter der lejtung fun h‘ Drezner Janek —forzicer fun jidiszn stuef. farband, un h‘ dr. Rubinsztejn un es iz forojsgezen, az szojn funm 1 September h. j. cum najem szuljor wet der klub grejt zajn ofeunemen sziler. Ing. Kornitzer, dist. director Eichstätt. Gratulacjjes צו דער פאר?אבונג פון אונדזער קרובה פר?. ע פ י ג ו ט וו י ר ט פון סאנאק (פע?דאפינג) מיט ה׳ ש וו ע ב ע? (קאסע?), ווינטשן מיד א הארציקן מן? טוב און א כתיבה וחתימה טובה פאבז. גוטווירט (פירט) Undzer libster un ejnciker kuzine un szwester DANUTA DREZNER (Studentin med. ojfn Erlanger uniwersitet) cu ir 20-jorikn geburts-tog wi ojeh cu ir farlobung mit undzer ejncikn bruder un kuzin dr. Juda Szyndel (asistent ojf der uniwersitets-klinik), undzere hareikste wunczn fun Mazl un broche bajm farwirklechn zejere wajtere plener. ׳ Leon un Janek. Undzer libster chawejra MIRJAM SZE- WACH (Uniwersitet Erlangen) cu ir ojsgecejchnt opgebn dem ekzamen winczn mir fil derfolg bajm farwirklechn ire waj tere 1י| sztrebungen un baruf. Leon un Janek.