Undzer Worṭ · 1947-08-22 · 32/70 (22.8.1947) · p. [Seite]

1\0 )ד S 1, j Deutsche BibiiothelTl fV* r־ ׳'•' FrankfurtjM*n | v V ,"און איך וועל מאכן א־ ארט פאר מיין פאלק יש¬ ראל, און ורעל אים אייג־ פלאנצן, עם זאל רוק אויף זיין יארט און מער נישט ציטערן; און פארי ברעכער זאלן אים מער נישט פייניקן אזוי ווי צר ערשט, שמואל ב, ז* פרייז 50 פעניג. UNDZER WORT. ״״c״" Arojsgegebn durchn R. K. tun di bafrajte Jidn in Frank.0 zic Bamberg OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION OF OUR MOMENT•* ו׳ אלול תש״ז פרייטיק 22 אויגוסט 1947 2־טער יארגאנג ) דתי לייזובבס־מענלעבקיימן פאי א ל באהאנדלט די אונא־פאמיסיע ־ T * T גענף. (דענא־רויטער) די פארשונגס־קאמיסיע פאר א״י האט מיטוואך געבילדעט דריי ארבעטם־גרופעס, וואס זאלן באהאנדלען די דריי מעגלעכע לייזונגען פאר דער לאגע אין א״י _ די שאפונג פון צוויי אומאפהענגיקע מלוכות, א פעדעראטיווע מלוכה ארעד א מלוכות־קאנפעדעראציע. מיט 8 בייגעלייגטער קארטע פון א "יידישער מא־ נארכיע". די אראבער דערקלעח, 8ז די דאזיקע קארטע האט מען געפוגען במשך פון דער מלחמה אי! ראטשילדס הויז אין פראנקפורט. די שטערן - גרופע האט זונטיק פארטיילט אין תל־אביב פלוג־בלעטער, אין וועלכע דער געוו. ליי- טער פון בריט. געהיימדיגסט ביים הויפטקווארטיר פארן מיטעלן־מזרח, געג. קלייטאן, וועלכער געפינט זיר איצט ביי דער בריט. באטשאפט אין קאירא, ווערט באשולדיקט, אז ער איז דער איגספיראטאר פון די יידיש־אראבישע צוזאמענשטויסן. ווייטער ווערט אין די פלוג־בלעטער באהויפטעט, אז געוו. בריט. אפיצערן צוזאמען טיט פוילישע אפיצערן פון אנדערס ארמיי בילדן אויס אראבער מיט בדי- ©ישן וואפן. די טייטס וועגן דער לאגע אין א״י לאנדאן. (דענא־רויטער) "די אראבער הויבן אן אייגצוזען, אז מען טוז לגבי די יידן אין א״י אייג, גיין אויף אייניקע הנחות. דורך דער מעגלעכקייט, אז די אוגא־קאמיסיע קען פארשלאגן די חלוקה פון א״י, פיל ן זיר די אראבער גישט באזוגדערס גוט,, — קאטענטירט די לאגע י אין א״י אין זיין דיג- סטיקדיקער אויהגאבע דעך לא:*א;ער "טייטס": "אין דער יידישער פרעסע באווייזן זיר אפט ידיעות, אז די קאמיסיע וועט פארשלאגן א חלוקה" — ווערט ווייטער געזאגט אין קאמעגטאר. די דאזיקע ידיעות רופןיארוים ביי די אראבער דאגות. עס איז אומווארשייגלער, אז די קאמיסיע זאל פארשלאגן א פדא־אראבישע לייזונג און געמלער אן אוטאפ- הענגיקע אראבישע מלוכה, ווי עס באשטייט הייגט. דערפאר האבן די לייטנדע פערזענלעכק״טן פוגם ישוב אנגעהויבן צו געבן אנווייזונגען, אנצונעמען זיבערהייטס - טאסנאמען י קעגן אן עוועגטועלן אראבישן אויפשטאנד. מען האט אויפגעפאדערט די יידישע טעראריסטן ז יי זאלן אייגשטעלן די צעשפליטערטע אקציעס, בכדי צו קעגען צענטרא, ליזירן די כוחות. דיקציע, ווו עם קענען צייטווייליק אויפגענוטע, און פארזארגט ווערן א געוויסע צאל מעגטשן. בריטישע צעשטערער זוכן שיפן טיט עולים בארי. (דענא־רויטער) צום איטאליענישן אד- ריאטיק־ברעג אין בארי איז מיטוואר צוגעשווומען א בריטישער צעשטערער. נאר קריגם־שיפן ווערן דערווארטעט. די סיבה פון דער באוועגוגג פון די בריטישע שיפן זאלן זיין שיפן טיט עולים, וואס זיינען ארויםגעשווומען פון די אדריאטישע פארטן ק יי ן א״י. ותשבחות פון די דייטשן און זייערע אוטצייליקע פרייגט אין דער גארער וועלט. איז״דעם, וואם סיר זעען אן אבסורד, זעען זיי בלויז א קוריאז. אבער דער סוף איז, אז אזעלכע מקבלים וועגדן זיר אפ טיט פאראכטוגג צו די דאזיקע נריבי־־לב, זייערע וווילטעטער. וועז .עאן בלום איז אין 1937 גע, ווארן פראגצויזישער פרעמיער, האט דער אנטי, סעסיטישער דעפוטאט קסאוויע וואלא אויסגערופן אין פארלאמענט: "עס איז דאם ערשטע מאל, אז דאס דאזיקע לאגד פון די גאלן זאל רעגירט מערן פון א יידן". אין די טובות אלא מנוחין און גאלאנטש זעען זיי בלויז א טיטל אריינצודרינגען אין זייער "הע- כערער וועלט". מיד זייגען א פאלק, וואס דיספאנירט גישט טיטן כוח צו קעגען באשטראפן ז" גע פארברעכער, טיר קענען זיי אבער מאראליש פאראורטיילן. און אזא האנדלונג שטייט אויסער די גרענעצן פון עלעטעג, מארסטער זעלבסטווירדע. י# ך ליקע ערטער" אין א״י. דער באריכט פון דער סוב- קאטיסיע, וואס האט באזוכט די ד.פ.־לאגערן א ז דאגערשטיק פארגעלייגט געווארן דער קאמיסיע אין איר פולן צוזאמענשטעל. דעם אנטגילטיקן באריכט פון די רעזולטאטן פון זייער ארבעט וועט די קאמיסיע פארעגדיקן ענדע מאנאט. פח תל־אביב 2 סיריער פארכאפט געווארן דורר 4 באוואפנטע מענער. די אויספארשונגען האבן ביז איצט נישט געבראכט קיין רעזולטאטן. דוד רמז, פאוזיצגדער פון ועד הלאומי, האט א״פעלירט צום אירגון און שטערן־יגרופע, אז אויב זיי באזיצן גאד אן אחריות־געפיל, זאלן זיי זיר אפהאלטן פון יערער פאליטישער אקטיוויטעט און גישט שטערן די אנטוויקלוגג פוגם ישוב. אין א דערקלערונג פאר דער א״י־דיקער פרעסע האט ד ד רמז דערקלערט, אז אויב די ם. גאציעס וועלן נישט לאזן פאלן אן אנטשיידונג קענן פאליטישע בא- שטרעבוגגען פון די אראבער זייגען די יידן אין א סכנה פון גייע אראבישע אגגריפן. דער אראבישער העכערער קאטיטעט האט פאר- עפנטלעכט א מעטאראגדום, אין וועלכן זיי בא- שולריקן די יידן, אז ז יי האבן "ווייטנייענריקע צילן אין מיטעלן מזרח". דאם מעמאראנדום איז איבער* געגעבן געווארן דער רעגירוגג פון איראק, סיריע, סאוד־אראביע, טרא/סיארדאגיע, עגיפטן און תימן, דאם בריטישע אויסערנמיניסטעריום האט פאר- עפענטלעכט א דערקלערוגג, וואם לויטעט! אז אין פאל ווען די עולים וועלן נישט ארא^גיין פון די שיפן ביז רעם 22-ט ן אויגוסט 19 אזייגער, וועלן די שיפן געבראכט ווערן אין פארטן פון דער ברי- טישער זאנע פון דייטשלאגד. די פאסאזשירן וועלן דאןיתיכף אויסגעלאדן ווערן. ווייטער ווערט אין דער דערקלערוגג געזאגט, אז די בריטישע זאנע אין דייטשלאגד איז גאר ציפערן ראם איינציקע געביט אוגטער בריטישער ׳ודיס- איבער יעדן טין פאראכטונג און ביטול צו זיר אליין, שוין אפגערעדט פוגם פאלק פון וועלכן מען איז אויסגעוואקסן. דאס דאזיקע מעלן מוחל זיין אויף א היפער־קדיסטלעבן אופן און בלייבן אומפארטיי, איש, איז אן אומפארטייאישקייט אין געראגגל אויף לעבן און טויט צווישן פאלק פו! וועלכן מען קומט ארויס און ז ייגע שונאים. עגלער איז מיט וויקטאר גאלאנטש. דאם איז, ווי באקאנט, א "ד, מאס ל"גט זיר אין דער לענג און בר"ט, אז מען זאל מאס שגעלער צוריקשטעלן דייטשלאנד אויף די פיס. שוין צום צווייטן מאל קומט ער א הער, כדי צו העלפן די דייטשן אין ז" עד גויט. אויר ער ז עט נישט די נויט פון די קרבגות, מאם איז באשטימט אומפארגלייכלער גרעסער, ווי די פון די מערדער. זיין הילפס־אקציע "ראטעוועט דייטשלאגד איצט" האט באקומען א נאמען אין דער וועלט און מאכט שטויגען יעדן, וואס הערט אז איר איגיציאטאר איז א .."ד". געווים פאלט זיי ביידע צו א שפאר ביסל תהלות די אויפגאבע פוך יערער פון די ארבעטס־גרופעס נעמט ארום א גענויעם אנאליז פון דער פראק, טישער דורכפירבארקייט פון די איינצעלנע לייזוג, גען, אין פאל, מען זי וועט דארפן אנגעווענדעט מערן. ווייטער זיינען באשטימט געמארן אונטער־קאמי־ סיעס, מאס זאלן פארשן דעם סטאטוט פון די "היי, צמישן יפו און תל־אביב איז צמישן יידן אה אראבער געקומען צו א העפטיקן צוזאמענשטוים, וועלכער האט געדהערט עטלעכע שעה. דרומדיק פון יפו זייגען בעת די דאזיקע צחאמענשטויסן געהרגעט געמארן 2 יידן און 1 אראבער. די ברי, מישע פאליציי האט ארויסגעשיקט פאטראלן. דורר די צוזאמענשטויסן איז אין גאנצן תל־אביבער געביט אפגעשטעלט געמארן דער פארקער. אין א.ג, "קיינעמם־לאגד" צמישן תל־אביב און יפו האבן זיר פארבאריקאדירט די יידן און אראבער. צווישן תל־אביב און חיפה זייגען געפונען געווארן -4 טויטע אראבער, ביי כפר־סבא איז א ייד דער, שאסן געמארן. די דערווארטעטע אקציע פון דער הגנת איז פארגעקומען. מי־טגלידער פון דער הגנה האבן אין א הויז, מאס האט זיר ארויסגעוויזן אלס הויפט־ קווארטיר פון די אראבישע באגדיטן, דערהרגעט 7 אראבער און דאם הויז אויפגעריסן. ביז איצט זיינען אין רעזולטאט פון די לעצטע געשעענישן פאראן 11 דערהרגעטע יידן, 17 אראבער און עט*! לעכע צעגדליק פארוווגדעטע פון ב" דע צדדים. די א״י-דעגירוגג האט אפגעגעבן א דערקלערונג, אין וועלכער עם הייסט: "אין צוזאמענהאגג מיט די לעצטע גרונטלאזע קלאגגען בנוגע די לעצטע אום, רוען איז נויטוועגדיק אפיציעל פעסטצושטעלן, אז עס איז נישטא קיין שום גרונט אגצוגעמען, אז די א״י־רעגירוגג האט פארארדנט שארפע מאס- נאמען קעגן די אראבער און יידן, מאס פרווון שטערן דעם שלום אין א״י. דער נציב העליון קאנינגהעם האט אפגעהאלטן א געה יי מ ע באשפרעכונג מיט פרה גאלדע מאיר, סאן. קאניגגהעם האט מירעראמאל געדראט מיט "שארפע מאסגאמען" קעגן אלע יידן און אראבער, וועלכע זיינען באטייליקט אין די לעצטע איגצי, דענטן. ירושלים. (דענא־רויטער) מי עס האט מאנטיק באקאנט געגעבן די א״י־פאליציי זייגען דרומדיק ענגלאגד. דער 1-ער איז געקומען קיין מינכען שפילן פאר דייטשן און שפעגדן' די רייגע הכנסה פאר דער דייטשער יוגגט; דער צווייטער באזוכט צום צווייטן מאל דייטשלאגד אין די ראמען פון זיין אקציע "ראטעמעט דייטשלאנד איצט". כדרר כלל איז די טבע פון רענעגאטן צו אגט- לויפן פון ארעמע און שמאכערע צו רייכערע און שטארקערע. יהודה מנוחין איז אבער א באגאבטער קינסטלער און וויקלט איין זיין שמד־שטיק אין רעד יראה, באשר בכן די קונסט איז קאסמאפאליטיש און דינט פאר אלעמען גלייר. א גאגץ באפרידיקג, דער תירוץ. והשנית, איז ער א בשר ודם מיט אלע מעגטשלעכע שמאכקייטן און די מעלט לאקט דאר מיט איר גלאגץ און פראכט, בעת די יידישע דיאטות זייגען צו שמאל. אבער דער פאקט פון קומען קיין דייטשלאנד שפילן פאר דייטשן און די הכנסה אמעקגעבןו פאר דייטשער יוגנט, אין דער זעלבער צייט מען בשכנות שמאכטן נאר טוזזגטער יידן אין לאגערן אין ד ע מ ז ע ל ב ן דייטשלאגד, שטייגט די לעצטע מאר האט אונדז געבראכט א דיי ידיעות מעגן גרעסערע אראבישע אנפאלן אויף יידן אין א״י. אנפאלן, מאס להט היעד פאינעם מאכן זיי רעם א״גדרוק פון אן ארגאניזירטער אדער איגספירירטער אקציע. דאקעגן לויטן קאמוגיקאט פון דער א״י־רעגירונג זאלן זיי טראגן א צופעליקן און גישט ארגאגידי־ט; כאראקטער. אונדזער ■אהפבה־מערק געפינט זיר איצט אין אזא סטאדיע און די שארית הפליטה אין אזא לצב,. אז עם פארערט זיר אומבאדינגטע רו, כדי צו קע־ גע ן אנשטרענגען אלע אונדיערע בוהות איז קאג־ צעגטרירן זיר ארום שעפערישער איבעט. סיר מארן זיר איצט נישט דערלהבן מסיח דעת צו זיין פון אונדזערע צוו" קארדיגאלע ההפטאהפגאבן, מאס דערנעגטערן אונדז צי אוגדזער ציל: עליה און התישבות. מיר יידן והלן באשטימט ס׳זאל ווירקלער זיין אזה, ווי סיד,אט דערקלערט די א״י־רעגירוגג. די גאעגטסטע טעג מעלן באוהיזן די ריכטית״ט פון רער רערקלערונג. אגב. רוקט זיר אן א געדאנק, אז אויב די רעג־ייגג מיישט וועגן רעם דפעס צי זאגן איז א סימן. אז די דאז קע עגיליה זיינע; איר נישט איגגאגצן ^פרעמד. ס׳זיינע ן אבער פאראן סבות און וואגיקע, מאם דערלאזן י־עם נע־־אגק, אז מיר האבן דא צו טא; דוקא מיט אן אדגאניהיטער און אפשר איגספירירטער אקציע מצד די נאציא* נאליסטישע קרייזן פון די אראבער. מיר קעגעי פון דערפארוגג זייער פארביסענע אקציע, מען עס ז עט ז" אויס, אז די שאפונג פון אן אראבישע מלוכה אי! א״י לויפט אלץ ווייטער אמעק פון דער מירק, לעבקייט. אויר דער קאמעגטאטאר פון דער״ט״מס" קומט אויף רער זעלבער שפור. פון דער ריכטוגג נעמלער, אין וועלכער עם גייען די ארבעטן פון דער א״י״קאמיסיע, ספעציעל פוגם לעצטן באזור אין די לאגערן אין דייטשלאנד איז משמע, אז די קאמי־ סיע איז גענויגט פארצולייגן א באריכט, מאס איז להט דער אראבישער מיינונג גיגסטיק פאר יידן. פון 1939 בח היינט האט זיר רער כוח פוגם ישוב שטארק געעגדערט. ער איז זיר פאגאנדערגעוואקסן איין כמות און בארייטגד געשטארקט זיר אין אי, כות. מיד באזיצן היינט אין לאגד אן ארמיי פון בויער־קעמפער, מאס זיינען באוווסטזיניק אין זיי, ערע שטרעבוגגען, מאס זיינען די צילן פוגם גאגצן "דישן פאלק. מען דאס מעט נאר גויטיק זיין מעט או נד ז ער עקזיסטעגץ און אוגדזער כבוד פארטיידיקט מערן מיט מסירות גפש און איבערגעגעבגקייט. אין איין האגט די קעלגיע, אין דער צווייטער דאס געווער; בייטאג דער אקער און בייגאכט די ביקס — דאס מעט זיין ראם שלאנ-ווארט. צענער טויזג, טער אהסגעשולטע קעמפער זייגען גרייט צו יעדן באפעל. דער ישוב מעט אויר באווייזן זיין ווירדיקע האלטוגג אין קאמף, אויב אזעלכער מעט אים אג, געווארפן מערן. י יעדע מין שטערונג און אראבישע אומרוען בתוכם, טרעפן אוגדז נישט אומדערווארטעט און ברענגען נישט אר״ן ק״ן בהלה אין אוגדזערע רייען. דער, ישוב האט ז" פארויסגעזען און איז צו ז" צוגעגר״ט. און אויף אלע מעגן מעט פליסן פאר, שטארקוע צו רער ערשטער פראנט־ליגיע. רער פראנט, מאם ציט זיר פון דער ש״ה ביז די ברעגעס פוגם מיטללעגדישן ים איז א פעסטער און אגטשלאסענער. זייגע קעמפער ווייס! נישט פון קיין צוריק. ראס לאגד איז זייער רעכט און לעצטע רעטונגם־ברעט. * * * גישט בלויז אין מאמענטן פון אויסערגעוהיג־ לענער סכנה שאפן מיר א פראגט. פוגם מאמעגט אן, מען מיר ז״נען געווארן א גלות־פאלק געפיגען סיר זיר אין פערמאגענטן קאמף פאר אונדזער עקזיסטענץ. ראם ה"סט, אז מיר געפינען זיר כסדר אויף א פראגט, ווו מיר ז״נען פון צ״ט צו צ״ט געצוווננען אטצוהאלטן א שלאכט,׳ מאס מערט אוגדז אנגעווארפן. און אויף א פראנט זייגען פאראן קעמפער מכל המינים. העלרן און פחדנים, פרייוויליקע און דע, זערטירן. מעגן די לעצטע מילט זיר היינט עפעס זאגן בשיכות ,«זיטן באזור פון צוו" אזעלכע אין דייטשלאנד. ראם זיינען: יהודה מנוחין און וויקטאר גאלאנטש.דער ערשטער א פידלער־ווירטואז, דער צווייטער א ביכער־פארלייגער און פאליטיקער פון די 4500 מעפילים היין האמבות לאנדאן. (דענא־רויטער) גרויסבריטאניע האט מודיע געווען פארשטייער פון רער יידי, שער אגענץ אין לאנדאן, אז די עולים, וואס געפינען זיך אויף די דריי בריטישע שיפן אין דרום־פראנצויזישן פ$רט דע בוק זאלן אין רער נאענטסטער צייט געבראכט ווערן קיין האמבות. די געשעענישן זיינען א רעזולטאט פון א פארויס, באשטימטז פלאז". וויימערע אנפאלן פון אראבער אויף יידן