Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 20/58 (30.5.1947)
- Date
- 1947-05-30
- Page
- [Seite] (sequence 1)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 67% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243324--439-7243029- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
פיל זאכן האבן פיר שפעט פארשטאנען. מיר האבן ניש־ט פארשטאנען דעם מנין פון באדן, מיר האבן אים גישט גע־ ווידמעט אלע כוחות. מיר האבן נישט פארשטאנען, אז שוץ־ליניע גרענעצט זיך פיט דער ליניע פון יידישן באדן, אז ם*איז ביש- טא קיץ זיכערקייט אויסער דיי גרעגעצן פון אונדזער ערד. — (בערל קאצענעלסאן) LNDZER WORT• Arojsgegebn durchn R. K. fun di bafrajte Jidn in Frankn zic Bamberg Kra!z OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER BAMBERG EDITION 0 F ״OUR MOMENT«■ יא‘ פיון תש״ז FRAJTIK, 30. MAJ 1947 II jorgang omisie fir E. I. ba| der artet Komisjc fort op Kain E. J. dem 10. Juni h. 1. Smuts far dar tejlung fun E.). Kapstadt (DENA-Reuter). Der doremafrikanisze premier gen. Smuts hot in a rede fam dorem-afrikaniszn senat bacejchnt als ejncike megleche lejzung funm E. J.-problern di tejlung funm land in a jidiszer un arabiszer meluche. E. J. — hot er derklert — iz ojch in di biblisze cajtn niszt gewen kejn rejn-jidisze meluche, doch hobn di Jidn a historisze recht ojf a tejl fun E. J. Azoj wi men lejgt hajnt for a tejlung fun Indje, azoj muz men ojch ajngejn ojf a tejlung fun E. J. ״Der szolem iz zicher״ Moskwe (DENA-INS). Wyszinski szrajbt in an artikl in der ״Prawda“, az Sowiet Rusland glojbt, az der fridn wet ject onhaltn a lange cajt. Der szolem iz zicher, troc di bamijungen fun gewiss agresiwe elementn cu prowocirn a krig. Wyszinski dermont in der niszt lang curik gehaltener rede fun Stalin’en, in welcher er hot derklert, az in jectikn moment ken kejn szum grojsmacht niszt ojfszteln kejn grojse armej, kedej cu bakemfn an andere grojsmacht, afile wen di regirung fun der gegebener grojsmacht wil es. Dos ken niszt geszen on dem folk un dos folk wil niszt kejn kamf. Likwidirt der sztrajk in Frankrajch Paris (DENA-INS). Durch a heskem cwiszn arbets-ministerjum un di prof. farejnen fun gaz un elektricitets-arbeter, iz 11kwidirt gewom der sztrajk fun di lecte. Dos ajnszteln dem sztajk wert bacejchnt als zig funm premier Ramadier kegn di agitatorn fun di gewerkszaftn. Mit der likwidacje funm sztrajk iz bazajtikt geworn di gefar fun an ojsbrejterung fun der sztrajkbawegung ojf andere prof. farejnen. Di wichtikste ojfgabe, wos sztejt ject far der francojziszer regirung iz di lejzung fun dem alc-farszarftn brojt-krizis, wos hot in der lecter cajt gebracht cu a rej plinderangen fun bekerajen durch hojz-frojen. Chuc dem sztejt for a sztrajk fun di klenepe geszefts-lajt ojf dem 4 juni, mit wos zej hobn gedrot als protest kegn di cu sztrenge wirtszaftleche kontrol mosnamen. Kanades erszter jidiszer botszafter Sydney Pierce fun Montreal iz basztimt geworn als kanadiszer botszafter in Mexike. Er iz der erszter Jid, wos häklejdet, in der geszichte fun der kanadiszer dominie, a wichtikn diplomatiszn postn. Biz ject iz Pierce gewen szef fun der wirtszafts-optejlung in kanadiszn ojsern-ministerium un docent in der Dalhousie-uniwersitet. Zajn foter Oszer Pierce iz gewen a prominenter cijonistiszer firer in Kanade. F. Sztatn — mitglid fun IRO Washington (DENA). Di ojsernpolitisze komisje fun Reprezentantn-hojz hot basztetikt dem gezec-forszlag, welcher zet for dos cutretn fun di F. Statn cu der IRO (Internacjonale Piejtim Organizacje). Di komisje hot reducirt di, durchn Senat basztetikte, sume un 75 miljon dolar, ojf 73,5 miljon. Di komisje hot ojch basztetikt dem forszlag, lojt welchn di amerikaner armej zol bemeszech fun der ibergangs-cajt zorgn far di plejtim. Inm gezec-forszlag iz wajter festgestelt, az dos cutretn fun USA cu der IRO badajtet niszt in kejn fal dos endern di amerikanisze emigracje-gezecn. Erszte zlcung in der vFI komisje far E.I New-York (DENA-Reuter). Der gen. sehr, fun der UN Trygve Lie hot montik, beejs der derefnungs-zicung fun der UN-komlsje far E. J. ongewizn ojf der badajtung fun der arbet fun der doziker komisje. ״Ich hof erlech, derklert Lie, az der baricht fun der komisje, welche zol onwajzn dem weg cu gefinen a durchfirbare lejzung, wet fun ale ongenumen wem. Baj der erszter zicung zajnen a tejl mitglid-sztatn niszt gewen fartrotn mit zejere stabile delegatn, azoj hot Trygve Lie forgeszlogn cu farszibn di wal fun a forzicndn biz di hoipt-delegatn wein onkumen. Ojf der frage fun australiszn delegat John Hood, wen di dozike mitglider wein onkumen, hot Trygve Lie geentfert, az es iz im alejn niszt bakant. New-York (DENA-Reuter). Trygve Lie hot montik derklert, az di UN-komisje far E. J. wet szpetestns bizn 10. juni d. j. opforn fun Amerike. Di komisje nemt arum 48 delegatn. Dowid Ben-Gurjon iber dt perespektiwn - fun der UN-komiisje. Jeruszolaim (DENA-Reuter). Dowid Ben- Gurjon hot noch zajn curikker fun der zicung fun der Ekzekutiwe fun der Jidiszer Agenc, derklert: ״Di Farejnikte Nacjes wein niszt cusztimen cu farwandlen ganc E. J. in a jidisze meluche. A tejl fun E. J. wet efszer nojtik zajn iberculozn unter der mandatfarwaltung, ober dos gebit wu es wojnen Jidn un ojser dem di wiste umfruchtbare gebitn kenen farwandlt wem in a jidisze meluche. Cwiszn di cijonistisze Portland (DENA-INS). Der gew. amerikaniszer handls-minister Henry A. Wallace hot do derklert far farzamlte ״forszritleche birger fun Amerike“, az Trumans antisowietisze politik ruft arojs mer cum lehn di komunistisze kojches, wi an andere macht in der weit. Ich ze niszt gern, az Europe wert komunistisz, firt wajter ojs Wallace, nor ich wincz, az di idealn fun di fir frajhajtn zoln ongenumen wem fun der gancer weit. Jeder pruw cu farejnikn di weit kegn Ratnfarband wet zieh endikn mit der farejnikung fun der weit kegn Amerike. Majrew-Europe wet niszt kemfn mit di Sowietn kegn Amerike un niszt mit di Amerikaner kegn di Sowietn, wajl es ken zieh niszt derlojbn a najem krig. In Europe iz a mangl fun brensztof, lebnsmitlen, baklejdung un andere lebnswichtike kegnsztandn un zi ken niszt gefinen kajn andern demokratiszn entfer, chuc dem socjalizm. ״Der komunizm ken niszt geszlogn wem durch der macht fun dolars oder wofn. Nor wen es foderungen legabe der UN-komisje hot D. Ben-Gurjon dermont dos ojfgebn di britisze wajsbuch-politik bemeszech fun ibergangs-period. Wajter hot er ongewizn, az 2 jor nochn krigs-ende iz noch der britiszer flot mobilizirt cu bakemfn di jidisze ajn- Wanderung. Monatn noch Nürnberg ekzistirn noch in Palestine gezecn mitn Inhalt fun rasisze unterszejdn. Mir wein fodern undzere historisze recht ojf a jidiszer meluche in E. J. D. Ben-Gurjon hot bakant gegebn, az er hot bemeszech fun zajn ojfenthalt in New York gehat a priwate' baszprechung^ mit Andrej Gromyko. Forszungs-komisje far E. J. lejgt op ir erszte zicung ojf montik New York (DENA-Reuter). Di erszte zicung fun der forszungs-komisje fun UN far E. J., wos hot gezolt forkumen donersztik, iz opgelejgt gewom ojf montik. Di .sibe iz di, wos noch niszt ale mitglider fun der komisje zajnen ongekumen kajn New York. Chuc dem zol zej gegebn wem mer 6ajt ftu ssrtudirn di dokumentn. Protim wegn der pojliszer derklerung in UN New York. Der pojliszer delegat in UN, Wisniewicz, hot c. a. derklert: ״Di pojiisze regirung iz specjel farinteresirt mitn gojrl fun di Jidn in E. J., wajl 50% fun di dozike Jidn rejdn pojlisz un rufn arojs a gewaldikn interes far Pojln. Mir kenen in zej niszt fargesn dan, wen zej zajnen umgliklech. Der fakt fun ojsrotn di Jidn in Pojln farflichtet undz moralisz cu interesirn zieh wegn gojrl funm jidntum. wet bazajtikt wem oremkajt un dachkes, wos iz di ejgntleche sibe fun komunizm, ken nemen a sof cum komunizm.“ Cum szlus hot Wallace nochamol geruf®, az men zol mit ale onsztrengungen kumen cu a heskem mitn Ratnfarband. Halwoe far di chorew-geworene europeisze lender. Washington. Dos amerikanisze Reprezentantn-Hojz hot basztetikt di, durchn prez. Truman, forgeszlogene halwoe far di chorew-geworene lender fun Europe un Az je in der hojch fun 350 miljon dolar. London. A spiker fun der britiszer regirang hot derklert, az England hot bedeje baj ale umsztendn biz juni 1948 zieh curikeueijen fun In die. Rojm. Der amerikaniszer transport-eroplan ״Leyte“ un di ceszterer ״Tirisol“ un ״Purdy“ zajnen gekumen : cu , flijen ,kajn Italje ojf an umoflcjeln bazuch. Di erszte 100 milion dolar fam Truman-program Washington (DENA). Di amerikanisze widerojfboj-gezelszaft hot ibergegebn dem ojsern-minister Marshall a czek ojf 100 milion dolar, kedej cu dekn di erszte hojcoes in di ramen fun dem hilfs-program far Grichnland un Terkaj. Partej-konferenc fun der Labour-party derefnt Margate (DENA-Reuter). Der britiszer awiaeje-minister un forziender fun der Labour-Party, Philip J. Noel Baker, hot beejs der derefnungs-rede fun der partejkonferenc forgeszlogn cu szafn a weit- Charta fun 4 punktn far ale socjalistn un socjalistisze regirungen. Wajter hot Baker gelodert ajncuszteln naje bacij ungen ewiszn di felker fun der weit, a geejnikt Europe, wajte interkontinentale cuzamenarbet ojfn wirtszaftlechn gebit un bazajtikn di mojre fam krig. Rädio-Moskw* kegn der ojsern-poi. deklaracje fun Labour-partej London (DENA-Reuter). In a komentar cu der ojsem-politiszer deklaracje, wos di britisze Labour-partej hot dinstik farefntlecht ״di kortn ojfn tisz“, hot radio- Moskwe derklert, az der ewek un der doziker deklaracje iz di fartejdikung fun Bevins ojsern politik kegniber der kritik fun der Labour-partej. ״Wos di dozike deklaraeje zogt un wi zi zogt es, szajnen cu kumen fun der feder fun Winston Churchill. Zi bukt zieh far di mechtike monopoln fun Amerike un iz ful mit bilbulim kegn Ratnfarband“. Noch ejder es iz derefnt geworn di konferenc in Margata, derklert radio-Moskwe wajter, iz ongehojbn geworn a kampanie kegn Ratnfarband. Men ken hajnt noch niszt zogn, ojb ale bilbl-macher, ajnszlislech jene, wos zajnen mitglider fun der Labour-partej, zafhen zieh bawustzinik wos fara szodn zej farszafn dermit der zach fun szolem un zicherhajt. A rej redes ojf der konferenc in Margata bawajzn, az dos britisze folk drikt ojs ale azarfere kritik kegn der ojsern politik fun der Labour-partej, hejojs di dozike politik sztejt in weg cu a sztarkung fun der englisz-sowietiszer frajntszaft. Wajtere 26 SS-mener fun gew. koncetracje lager Mauthausen ojfgehongen Landsberg (DENA-INS). Wajtere 26 wachn fun Mauthausen baj Linz, welche zajnen forikn jor fun an amerikaniszn militer gericht in Dachau farurtejlt geworn cum tojt durch hengen zajnen mitwoch fr! in landsberger gefengnis ojfgehongen geworn. Dos hengen funm 27-tn farurtejltn iz in der lecter minut opgelejgt geworn ojfn bafel fun gen. Clay. Draj a halb szo hot gedojert dos hengen fun di farbrecher, welche zajnen farantwortlech farn tojt fun 100.000 kacetler in Mauthausen. Di farurtejlte zajnen in der rej, durch ewej aftierikanisze soldatn gefirt geworn cu der tlije. Rastatt (DENA). Inm proces kegn 27 gew. lagerfirer un wachmanszaftn fun kacet Natzweiler zajnen 23 derklert geworn far szuldik. Der urtejl wet falp ende der woch. Truman fodert di militerisze cuzamenarbet fun di majrewdike meluches Washington (DENA-Reuter). Prez. Truman hot ojfgefodert dem Kongres, ojscuarbetn a gezeclechn jesod far a program fun a militeriszer cuzamenarbet fun di latejnamerikanisze sztatn, baj der ewentueler arajncijung fun Kanade. Der program zol ojch arajnnemen dos farkojfn fun krigsmaterialn, standarizaeje fun wofn un ojsbildung fun militer un jam-flot. In zajn botszaft cum Kongres hot Truman derklert: Di, inm dozikn forszlag forgezeene cuzamenarbet ken ojsgebrejtert wem ojch ojf Kanade, ir eugeherikajt cu di F. Sztatn in fartejdikungs-fragn iz ject fun bazunderer badajtung. Dos iz dos erszte mol, wen der prezident hot dermont efntlech Kanade in cuzamenhang mit di plener cu fartejdikn di majrewdike hejm-sfere. Kanade iz noch biz ject in enleche diskusjes niszt barirt gewom, wajl zi iz niszt ongeherik cu der panamerikaniszer Unie un hot ojch niszt untergeszribn dem opmach fun Cfiapultepec. Wallace fodert a farsztendikung mit Ratnfarband