Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-01-10 · 2/40 (10.1.1947) · p. Seite 8

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
2/40 (10.1.1947)
Date
1947-01-10
Page
Seite 8 (sequence 8)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
70% known words query
IRI
…/7242850-7243267-7243269--254-7242902
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

4 entity mentions

ZAJT 8 »ונתעד!ץ»רפ FRAJTIK, 10. JANUAR 1947. Baaiberger lager-szpigl Hemszech fun zajt 7 WAL MUZYK. Der lager cuzamen mit der gancer Szejrit Ilaplejta, iz arajn in trans fun di waln cu di orts komitetn. Dem 8. d. m. iz gerufn geworn di erszte wal-farzamlung, welche hot gehat a szturmiszn farlojf un hot,zieh farendikt mit hant meloche. Onszlisndik cu di dozike walmetodn wilt zieh wendn cu di hickepige walmacher, az zej zoln zieh baruikn un lozn dem wejler zieh orjentirn in wos es gejt, un mit a rujik gemit wejln zajne forsztejer. Mir apelirn ojf dem weg cu di lager ajnwojner, ojscumajdn di dozike metodn, wos zajnen gojrem fun arajnmiszn zieh fun dritn cad un cu ongesztrengte baeijungen ewiszn zieh ... Szlecht iz, wen di hant darf fartretn di logik . . . Badenkt zieh! Strüther kinder in Bamberg. Szabes dem 4. I, 1941 hobn di Strüther kinder gegebn in lager a forsztelung. Dos program iz gewen filfarbik un hot anthaltn in zieh: gezang numern, ojsgefirt fun a kinder chor, welcher hot ojsgefirt a rej hebreisze lider, deklamacjes un scenkes, ewiszn welche ״Don Kichot“ iz ojsgefirt geworn in der ungariszer szprach. Es lozt zieh untereijen dem algemejnem ajndruk, mit der szul bacejchenung (wi far kinder) — niszt szlecht! Chaim Goldzamd. Mir betn iber undzere lezer far dem iberrajs, wos iz antsztanen culib technisze sibes inm farefntlechn undzer szadh-winkl. Mir wein zieh bamijen jede woch cu gehn di fortzecung fun dozikn winkl. (Redakcje) Mir tretn hajnt cu cum lernen wi azoj es gejen di figurn in szach-szpil. Der Bojer-wejsn mir szojn wiazoj er gejt. Dos resl (ferd) un lojfer, zajnen di a. g. lajchte figurn. Jede fun zej hot a wert fun umgefer 3 bojern. Dos resl iz di ejncike figur, welche ken ariberszpringen iber ejgene un fremde figurn: es hejst ewej felder in groder linje un sztelt zieh ejn feld links oder rechts. C. B.: Ross sztejtr ojf bl, ken es gejn ojf c3 oder a3. ־Wen es sztejt c3, ken es gejn c4, b4, c2, bl u. a. w. Wen ojfn feld sztejt a fajntleche figur, szlogt zi un sztelt zieh ojf zajn ptac. Lojfer zajnen farhanen ewej wajse un ewej szwarce. Jeder lojfer, wos sztejt in onhojb ojfn wajsn feld ken szpacirn nor of wajse diagonaln (di szwarce kenen nor ojf szwarce diagonaln). Mit ejn eug ken der lojfer gejn azoj wajt, wi di diagonale gejt in ejn richtung, oder biz zi treft a fajntleche figur un nemt zi, sztelndik zieh ojf zajn ort. C. b.: lojfer cl ken gejn ojf b2, aZ, d2, c3, f4, g5, h6 (wen kajn ejgene figur sztejt niszt in weg). A türm iz sztarker fun a lajchter figur, mit ewej bojern. Er gejt in groder linje, wi wajt zajne figurn sztern im niszt. C. b.: türm hl ken gejn wertikal un horizontal ojf a2, a3, biz a8, oder gl, fl, biz al. Wen a fajntleche figur sztejt ojf a feld wos er ken dergrejehn hot er dos recht zi aropeunemen, sztelndik zieh ojf ir ort. Di dame iz di sztarkste figur, zi gejt azoj wi a türm un azoj wi a lojfer. Mit ejn eug ken zi nor gejn wu zi wejlt ojs, oder in diagonaln oder in grode linjes. Zi hot a wert fun ewej turems. Der kenig gejt azoj wi di dame, nor ejn feld in jeder richtung. Szlogn a fajntleche figur hot er ojeh dos recht wen di fajntleche figur iz niszt geszict durch an anderer. Der kenig tor niszt datretn kajn szum feld, wos iz ongegvifn durch a fajntledier figur, d. h. er tor niszt gejn ojf aza Mir zuchn Krojwim Mir betn ale ojslendisze ca[Hingen iberdrukn Weintraub Masza (fun der hejm Dreszer)' fun Zamoszcz, ject in Ainring bei Freilassing Post Feldkirchen UNRRA 1070 bl. 20, zim. 14, zucht ir bruder Mojsze Dreszer, wi ojeh krojwim un bakante. (783) Korenweic Etl fun Chelm-Lubielski, ject in Windsheim UNRRA 621, zucht ire eitern Mendl un Chance Bitman. (786) Chanka Semjon fun Warsze, gefint zieh ject in Australje, genojer adres: ״Oyfboy“ Publishing C/O 634636־ Bouword Road, Hawthorn East Melbourne. Ale di, wos wejsn epes wegn majn zun Sirotek Dowid, 19 j. alt, fun Bialistok, wi men git on, zol er zieh hobn geflnen in Rusland zol mir mojdije zajn ojfn adres; Bamberg, Schützönstr. 3. Di muter Tajbe Sirotek. Himelman Fela fun Czenstochow, ject in Helmbrechts Obf. Damaschkinstr. 13, zucht ir kuzine Sala Eisner. (830) Arak Emanuel (bakant als Esik) fun Lernrg, ject in Bamberg, zucht krojwim un akante. (794) Icik Lejb Rozenbojm un Nysla Rozenbojm, ge wo j nt in Zylin, gewen in Lager Gleiwitz, ject in Prebitz Kr. Pegnitz Post Engelmanstreuth, zuchn Rozenbojm Chaja. (800) Aronowicz Mojsze, zucht zajn bruder Aronowicz Lejb, szrajbn Münchberg Jid. Kom. kibuc Zetlitz. (799) Melman Jakob fun Nowy Sacz, ject Münchberg baj Hof Jid. Kom., zucht krojwim un bakante, * (798) Szachman Josef, _ geb. in Skomlin, gew. in Lodz, ject kibuc Nocham Zettlitz Post Gefreuss. zucht krojwim un bakante. (797) Fialkow Mojsze, geb. in Witszewke baj Pinsk, ject kibuc Nocham in Zettlitz Post Gefreuss, zucht krojwim un bakante. (796) Ich zuch majn bruder Ratz Herman, gewojnt in Nagywarad. Szrajbn far zajn szwester Berger Szewer, Bamberg Ul. Ka-' serne. (823) Sztemer Josef, geb. in Zamoscz baj Lublin, ject kibuc Nocham Zettlitz, Post Gefreuss, zucht zajn szwoger Berger Hersz-Lejb fun Janow-Lubielski. (795) Turner Lola fun Auschwitz, zucht Joska Rozenberg fun Bielsk, gewen in Rusland. Szrajbn Red. ״Undzer Wort“ Bamberg. (809) Bach Chajem fun Warsze Pawia 64/a, gewen in Rusland, zucht zajn szwester Mery un dem szwoger Gawriel Zander, wi ojeh bakante. (802) Riwka Klejnman fun Zwolyn, zucht dem kuzin Jicchak Cibel, geb. in Zwolyn. (803) Faber Zotan (Szmuel) fun Satoral j auj hely, j ect in Fürth/Bay. UNRRA t. 552, zucht zajn szwoger Szolem Zilber, gewojnt in Sujhely, zun fun Alter Zilber (zej ger grojshendler). Wer es wejst wegn im, wert gebetn szrajbn ojfn dermontn adres. Pinkus Gerszonowicz, ject Münchberg Kreizbergstr. 62, zucht zajn kuzin Chajim Simche Gerszonowicz, zun fun Hendl fun Wolbrom, geb. 1917. (811) Regina Braut, ject Babenhausen UNRRA t. 616, zucht krojwim un bakante. (813) Ignacy Szenkel fun Lemberg, zucht zajn froj Sala Szenkel un kind Ditrich Szenkel. Szrajbn: Richter Don UNRRA t. 1042/552 Fürth/Bay. DP-lager. (814) Ziser Dawid, geb. in Lemberg 1917 un Sara Zaks fun Zawiercze, ject Lindenfels bei Bensheim UNRRA 1021 Hotel Viktoria, zuchn krojwim un bakante. (816) Farn. Werthajzer fun Königshütte (Oberszlezjen), ject Fürth/Bay. Jid. Kom. Blumenstr. 31, zuchn krojwim un bakante. (822) Jehuda Winzeiberg fun Chrzanow, ject Babenhausen/Hessen UNRRA 616, zucht krojwim un bakante. (828) Pruszicki Eliezer fun Lodz, ject in Bayreuth, zucht zajn kuzin Juzek Manela fun Sosnowiec, leetns gewen in Rusland. (801) Mermelstein Lenke fun Uzhorod zucht Mermelstein Farkas, gewojnt in Uzhorod. Szrajbn Bamberg, Ul. Kaserne. (824) Mermelstein Lenke zucht Berger Dawid un Menyhert, gewojnt in Rybnice un Karcowa. Szrajbn Bamberg, Ul. Kaserne. (825) Dankzogung. In nomen fun Bikur Chojlim Bamberg- Sztot, drik ich ojs majn hareikstn dank dem bakanten chazn Jehoszua Wider, far zajn gelungenem ojftrit letojwas der ojbndermonter institueje. Prezes Zaks. ort, wu men hot im gehen} aropnemen. Wen a figur sztelt zieh awek ojf a feld, fun welchn zi grajft on dem kenig, muz zi im worenen, zogndik ״szach", der kenig iz geewungen awekcugejn, oder zieh farszteln mit ejner fun zajne figurn. Wen er hot nebn zieh kajn fraj feld awekcugejn un ojeh kajn figur arajncuszteln ewiszn zieh un dem sojne iz er ״mat״ un di partje iz farszpilt. Wen kejner fun di edodim ken niszt ojfcwin-> gen kajn ״mat״ iz di partje ״remi“ oder umentszidn. Es iz interesant, az a lojfer un a resl zajnen in szpil glajch sztark, ober ewej lojfer zajnen bajm ende sztarker wi ewej reslech, wajl mit ewej lojfer ken men gehn a ״mat", ober mit >cwej reslech on andere figurn, ken men es niszt. Gerszon Brejtbard in Bamberg. Dem 7. d. m. iz in Bamberg ojfgetretn der barimter jidiszer gib er der q. g. ״ajznkenig״ — Gerszon Brejtbard. Der nomen Brejtbard iz kimat far alemen bakant un di heldisze geszichtes fun der miszpoche gejen iber kimat in a legende. Lang, lang wet men noch dercejln di wunder fun zajn bruder Zisze Brejtbard, welcher iz gesztorbn fun a blutfargiftung durch a nogl. Deriber ho,t di bamberger jidisze bafelkerung warem ojf genumen Brejtbardn, dermonendik zieh in di gute farmilchomedike cajtn un bawundert, hejs aplodirndik zajne gewures. Meldungen Jidiszer radjo-koncert. Der jidiszer folks-zinger Mojsze Szwimer wet ojf tretn donersztik dem 16. jan. 1947 18 a zej ger ownt mit a koncert (ibergegebn durch Radio München) fun jidisze lider mit folgendn program: Der becher (Sz, Frag), Chocz (Z. Bardiczew), Sztiler, sztiler (Katszerginski), Dojne (Z. Berdiczew), Dos lid fun goldenem land (M. Gebirtig), Cigelech (M. Gebirtig), Dudele (Z. Bardiczew). Ibergegebn durch Radjo München baj der baglejtung fun h' M. Sanders. Achtung Jidn fun Pojln! In cuzamenhang mit undzer komunikat, lojt der derklerung fun pojliszn konsulat in Frankfurt, az der termin fun ajnmeldn di jidisze farmegns in Pojln endikt zieh dem 31. 12. 46, meldn mir folgendes: Noch wajtere Unterhandlungen fun undzer forsztejer un farefntlechn dos gezec, machn mir bakant, az 1. der termin fun ajnmeldn di farmegns in Pojln endikt zieh dem 31. 12. 1947. 2. Di Feder ac je fun Jidn fun Pojln iz bafulmechtikt ojfcunemen protukolarisz di jidisze farmegn-foderungen in Pojln. 3. Di forsztejer fun der federaeje hobn ojeh unterhandlt wegn peser far di Jidn, wos nojtikn zieh in zej. Wajtere informaejes dertejlt di Federaeje fun Jidn fun Pojln München, N Ismaningerstr. 54. Achtung Serocker baj Warte! Ale serocker wem gebetn arajncuszikn zejere personal!en un adres ojfn folgendn adres: Bad-Reichenhall-Kirchberg UNRRA Team 543 Bl. ID Z. 48 F. Przykowski. Cajtwajliker Komitet. Haszowas awejdo. Ich bet dem erlechn geflner, kegn guter balojnung, opbrengen dem tajster mit dokumentn, welcher iz farlojrn gegangen ojf der forsztelung fun Gerszon Brajtbart. Szejman Pejsach, Bamberg, Siechenstr. 91. Achtung! Zuntik dem 12. 2. 47 11 a zej ger formitog kumt for di erszte zicung fun Rat un ale farwaltungs instanen fun der Fed. fun Jidn fun Pojln in München Ismaningerstr. 54 mitn folgendn sejder hajom: 1. Waln cum prezidjum. 2. Farwaltungsbaricht. 3. Delegacjes kajn ojsland. 4. Dergencung fun Statut. 5. Baricht fun der tetikajt fun di landsmanszaftn. 6. Baricht fun di baszprechungen mit forsztejer fun di pojlisze Jidn in Szwejc. 7. Farszejdenes. Federaeje fun Jidn fun Pojln. אונרזער וץאו־ט UNDZER WORT . OUR WORD Arojsgeber: Rajon Komitet iun di bafrajte Jidn in der U. S. Zone opt. Franken zic Bamberg Farantwortleche lejtung: Endzwaig Leopold un Tenenbaum Bejnusz » Druck: Fränkischer Tag, Bamberg Adres iun redakcje: ״Undzer Wort", Bamberg, Hainstraße 8, Telefon 2361 Published with aprowal of UNRRA Schüngut Siegfried, geb. 1905 in Krakow, ject Hof/Saale UNRRA 1044, zucht zajn tochter Schüngut Dora, 15 j. alt, arojsgeforn fun Pojln juli 46 mit a kibuc Dror. (773) Zamenfeld Henrik un Roza fun Warsze, ject Bamberg Herzog-Max-Str. 34, zucht krojwim un bakante. (807) Cu der chasene fun undzer körespondent SIMCHE SZTERN SZ O S mit Frl. BAS JA ELM AN ן winszt a hareikn ״Mazl-Tow“ (812) Redakcje ״Undzer Wort“ Cu der falobung fun oh' SIMCHE SZTERNSZOS mit Frl. BAS JA ELMAN winszt a hareikn Mazl-Tow un a glikleche eukunft (810) Ruwen Felman Waldstadt. Der fam. Lewenberg (Schwarzenfeld) cum gebürt fun zej er ZUNELE winszn mir a hareikn Mazl-Tow un a gringe dereijung (820) Fam. Gutwirt (Fürth) Fam. Weinbaum (Bamberg). Nieznanowski Alter fun Lodz (Zgierzska 44), ject Bamberg Ul. Kaserne, zucht zajn froj Äeje Kenigsztejn un szwester, wi ojeh zajnen szwester Perl Jakobowicz, Carinski Jochwid un man. (829)' Brider Gross fun Lemberg, ject Fürth/Bay. Jid. Kom. Blumenstr. 31, zuchn krojwim un bakante. (821) Undzere choszewe fraj nt, Szmuel Faber un Froj LEJE in Fürth cum gebürt fun zej er TECHTERL MIRJAM undzere hareikste braches. Ir zeit hobn fun ir a sach naches un dereijen zi far a sztolcer tochter fun a fraj jidisz folk inm bafrajtn jidiszn Erec Jisroel. Dajne gute frajnt ROTH NAFTOLI un FROJ. Der fam. Ickowicz Motie un Froj cum gebürt fun zejer TECHTERL winsz ich a hareikn Mazl-Tow un a gringe dereijung (819) szwester Henie Ickowicz. Der fam. Polak cum gebut fun zejer ZUNELE winszn a hareikn Mazl-Tow un a gringe dereijung Sandelman un Froj, Szoszana (818) Augen un Leuch Leon. Lechawerejnu wejididejnu hajakar, joszew rosz szel hawaad haglili Franken mar Leopold Endzweig. Hinni lehabia lecha et rikszotaj szel caar amok wejagen kodejr laszmua haraa al mot HORECHA HACHA- WIWIM. Bipulatecha letowat hakibucim bagalil, timee et nichumacha. (815) Ch. Krut. Dem h' Endzweig forziender fun Rajon Komitet in Bamberg drikn mir ojs undzer tifstn mitlajd culibn tojtn fun zajne ELTERN. Jidiszer Krajz-Komitet Schwabach. Mir drikn ojs undzer tifstn mitgefil culibn tojt fun zajne ELTERN dem h’ Endzweig, forz.׳ fun Rajon Komitet in Bamberg. (826) Fam. Ing. Heinrich Wien, Schwabach. Majn tifstn mitgefil drik ich ojs dem h’ Endzweig, forz. fun Rajon Komitet in Bamberg, culibn tojt fun zajne ELTERN. In zajn fruchtbarer arbet letojwas haklal zol er zajn trejst gefunen. (824) Schönherz Stefanie, Schwabach. »

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.