Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

5 *יג סטאטיסטישע כחאניק 126 ד׳ני •ראבענט שדלעם םים אונטערריבט׳שםראך: 1/1 1•** 1/1110 ײױנן 334 23,8 . . . 42,8 50,1 . . . 9,9 13/7 ♦ * אוקדאיניש און רוםיש 13,7 124 .. . 100,0 סךיהבל 100,0 די דאויגע גואנעלע, הגם זי ניט ניגו אן דעם םחאצעגט אידישע שולעם, שנועלט זימימזץדןןךםאראמזםןךזו נאנץ נררםן אינ״ טעדעם. םאר אײנע צװײיאר, אי דאם נןץ אײךער תד נאציןו־ נאלער קודם אין םאװעס׳רוסלאנר האט אננעהױבן דמ־כנעםירט צי װערן ביד חזקה און טים באלשעװיםטישן טעטם, איז די אוקראינישע שולע אויסגעװאקםן זעיף נאנצע 41%*, די רוסישע שולע אמ םאר דער זעלבעד צײט נעםאלן אויף 14,5 פדןןצענט; ד נעםישטע שולע — רוסיש און אוזךאיניש — איז אדך םארי קלענעדט נעװ$רן בעדך אױף א םערטל אק געװים לטובת דער אוקראינישער שולען םאר אונז איז ד װיגטינםםע ד לעצטע רובריק, די ״אנרערע״, װאוהץ ס׳זײנען ארײנגעמונגען ד אי> דישע, םױלישע און ד שולעס םון 8 םך, אנדערע קלײנע כיעוטים, װאם זשע זעהען מיד אין דער ד$זינער מבריק? ד םארנרעםערוננ איז נעװען סךיזצל אױף 10,5 םרןןגענט. םארשטײט זץ, אז ד$ס איז נאר א אדמדירעקטעד ניאװײז, אז ד אידישע שולע נײט ניט אין איר װאקםן אין איץ רײ טיט דער אוקראינישעד. מיר זעהק, אז ד אוקראינישע שולע מאכט נרויםע ער״ ניןןלנן, אינטעדעםאנט זײנען אױך ד דאטן װעגן אײנצעלנע גובערניעם. אזױ, זיינק אין םאלטאװער טנערניע נעװען אין 1924*נק קןר שוין 60,5 םרןוזנענט שולעם אהךאיניש; אין פא• דזןלער — 55,3 םראצענטן אץ אדעסעד זןבעד נ$ר 14/4 םראי צענם און אץ דאנעצער נובערניע זײנק נעװק אוקראיניש סךי הבל 2,1% םון אלע שולעם. נעטם מען באװנדער ד רעדםעד, זײנק ד ערטאלנן םון רער אוקראינישער שולע טמש ק$ל$סז*לע. םון הונדערט שולעס וײנק נעװען אין 1924 אין ד דערםעד אוקראיניש: אין םאלטאװער טבעדניע.98,7 םרןףלענט 00 97,1 . קיעװעד ״ .... 00 95,2 . 00 83,2 . 00 704 . כארקאװעד . 00 60,7 . 00 57,3 . 00 54,1 . 00 5,1 . םראצענם 69,7 . אין נאנץ אוקראיגע . װענן ד אידישע שולעם איז דא אץ ד *םיציעלע אויסנאבן סץ ד צןןל זײ׳ערע, *בער ןןן נענױעדע ידעות װענן דער צאל קינדער אין ד שולעם און װענן רער צ*ל לערעד. םארשטײטדך, *ז שולע סתם איז זעהר א שלעכטער מאםשטאב, װארום ם׳םאראן א שולעםיטאםאר צענדלינקיגרעד אוןס׳טאראזאשולעמים עטי ליכע הונדערם קינדעד, נאר בדליכא, װיבאלד ם׳זײנק ניטא קק בעםערע םאטעריאק, מוק מ׳ד אויםנתלן כאטש ד ראוינע ידיעוה. םראצענט, אץ דעך םאלק-שול — נאר 494 טארקעתב ד םאליאקן האבן אץ דעד שדל מ דדײ טאל נדעסעק םראצענם, װי אין שטאט (%א,4), ד דיטשן — נמעמ א *װײ םאל נרעי םערן(אץשםאט—3,6),ד חקן שטעלן טאר אנטשפרעכנױנ: 4,1 אוץ 3,2 םחאמממ. װענן ד לערעי אין ד םאלקישזלן האבן טד םאמגרנע ידיעות: גאגץ לממ?דךג/ •1• >!>•. ס/, 59,0 79 88,1 2475. ליםװינער 20,9 28 7,2 195. 9,7 13 0,9 24. סאדאקן 64 8 14 38. 2,2 3 1/3 34 .... . 2,2 3 1,1 29. אנדעדע. 100,0 134 100,0 צחאםק 2,695 װעגן דעד אונגהחױכט״שםחאך םון ד שולעס ניט ד העדי מאנטע אויםנאבע קײנע ידעות ניג4 - י״ק• אידישע שולעם אץ אוקראינע און װײםרוםלאנד — 1923/31 — 4גוווווווו4ש 4<■ )ן[מ111 ■1 א1וו1אטוס¥ *װס• 1141 םען נויז טודה זיץ, אז אינם םארענםםעדן ד נאציןןנאלע טתןגע איו םןדועט׳רוםלאגד אװעק אויף אזא ראױקאלן און דעדבײ פאדטיװן װעכ װאם ד נעשיכטע ה$ט עס נאך נימ נעי זעחען♦ יװן אװי װי ד שול״םראנע איז ררך כלל דעד װיבטיגי םסער אק דעד שװערסטער טײל אין דעד דאױנער אעעױײפןןנטער אץ זעהר שטעתלליכעד םראנע, שטעק מיס זץ םןןר ד דערי נרײכמנק אױף דעם סעביט א קאלאםאק אינםערעם. באזונדערם איז דאם װיבםיג םאר אונז *דן, װײל אונזער נאןליאנאלעד קאמף איז סמעט דער׳עייך א קאםף םאר א אײנענער שולע. לײדעד, איז אבער אומםענליך צו נעבן א קלאר בילר װענן ד אידישע דערי נרײבמגק אױםץ שולבעביט אץ סאװעטירוםלאנד, װײל, ראשית, םעלן מאטעדיאלן זװן שינות, איו דאם פיםל םאמעדאל, װאס איז אץ םעגליכע צײטועהץ אץ זשותאלן םארעםנטליכט נעי װאון, םול םיט םתידות אץ םעלעדן. אץ זאל רא אננעװיץ װעדן אץ אױך אםשר געװעקט װערן ׳ ד אױםםערקואםקײט םץ ד אידשע קאםוניסגץ אץ אוץ־אינע: ד אםיביעלע אוקראינישע םטאגדםטיק, װעלכע ניט אפ אוױ םיל ארט אץ אױםםערקזאטקײט דער אוקראינישער און רוםישער שולע, איננאױרט במעט איננאנק ד אידישע בילדתביאנשטאלטן, ארײני רוקנדנ זײ סטעט תמיר אץ דער רובדק ״אנרערע״, *םארי שידענע״ זכדוםז־* אזױ װי אבעד ד םראנע װענן דער אידשער שולע אץ זװקדאינע און װײםידוסלאנד האט םאר אונו םשוט זעהר א נרױםן אינטעחעס״ װעלן מיר זיך םרובן ארסנחץ ד םאטעריאלן, װאס וײנק םאראן. דעד צעגגדאלער אוקראינער םטאטיםםישער ביולעטק גיט אזא טץ םאבעלע װענן דעם װאוקס םץ םאדשידעכע נאצואכאלע שולעם םץ 1922 במ 1924 אץ אוקראעע: