Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

י4 נריעױם 106 5 *1י ־ל תלמיז״ם ׳ '155 יזליסן . 9 260 6 . 120 3 . 458 10 . 117 3 . 542 14 . 316 9 . 330 8 . 460 10 . 70 6 . 90 4 . 2908 82 צוזאמען די אידישיםטישע נעםינען זיך: אין װילנא (2 ניםנאדעם טים 19 קלאסן און 566 תלםידים) און אין שזועטױאני. װי טען זעהט םון רי נ$רװ$ם געבראנטע ציםעדן, געםינק זיך די אידישע טיטלשולעס בדט הענרײאישער ןןדער אירישער ארנטעדדיכמישםראך אױף די נךעסן. נלדז אײן ל$דז אין ק^ננדעםיטרלן םארטאנט א הענרײאישע ניםנאויע, װ$ם עק• זיםטירט שוין זײט דער דײטשער #קוטאציע, צײלט 155 שילער, בעת ביאליםטןןק, ר$װנ$ און אנדערע צײלן צו א ם$ר הוגרערט שילער. אין ק$נגרעם*םוילן הערשט דער טים םון א אוטראקװיםטי־ שער ניםנאזיע, אין װעלכער די אידישע לטודים װערן נעלעתט אין העברײאיש, אין אויסנעםטאל אין אי׳דיש. זײ צעטײלן זיך אין לאנד אױף םזןלננדק אוםן: טאנג - 11 — .6*1 אוםראקװיםסישע םיסלשולעם אץ אײצלנע קורןםןץײוםס — 1922/29 — 6ו1ס*ץק8*61ס1מ16סס .ס1סק 11סו 10(1. 1111(61801x11160. תלםידים אץ זײ ןל שולעם קוראםןרױם ש 1 ח 1 ן *1 9.448 6.415 3033 8 28 10 װארשעװער. . 5.144 3.017 2.127 6 7 7 לןך־זער . . . 4340 2.445 2.095 13 1 1 ביאלאססןקער . 534 534 — — 2 — *ץליעסיער . . 2388 1.062 1326 7 1 — װןלינער. . 2389 1.639 1.250 9 — — װילנער . . . 1.524 851 673 — 4 2 לעפבערגער. . 26467 15963 16.504 43 43 20 צוזאםען ד^רם, וואו די םוילישע קולטװ־ ה$ט 8 שטארקן אײנםלוס אויף די אידן בנלל און אויםן אידישן טיטלשטאנד בםרם, ד$רט זײנען די אידישע םיטלשולעם אק בעםטן םאל אוטראקװיסטישע, ד .ד״ אץ זײער פר^נראם נעםיגען דך, אידישע לםודים. אחוץ זײ, װעדט אלץ נעלערנט אין דעד םוילישער שטראך. אץ נ*־ ליציע, װאו רער ד^ױנעד אײנםלוס איז אםשטארקםטן אוץ װאו דער צזמריט צו רי רענירוע<יםנ*ױעס איץ נ$ך לײכם םאר אויף אזא אוםן קוטט אוים, אז אץ 241 רענירונגיםיםלי שולעם אויף אנ׳אלנעםײגער צ$ל םון 87,633 שילער איז נעװען 9372 א׳דן, ד. ד״ 10,7% און און 495 םריװאטע םיטלשולעם איז נעװען 40367 אידן אויף דער אלנעטײנעד צ*ןל טון 123.496 שילער, ד. ד״ קנא&ע 33% ד*ס זײנק ציםעק םונם סטאמים• טישן הױט*ק$מיטעם, ם׳איז קל$ר, אז אין די םריװאטע םיטל• שולעם לעתען <יך םיר מ$ל אזױ םיל אידן, װי אין די רע• :ירתגישולעם״ דער םר$צענט םון אידן אין רי לעצטע װ$לט נעװק םיל קלענעד, װען נים גאליציע, װאו די צ*ל א׳דן אין םיטלשולעס איז 4 ט$ל אזױ נרױס און טאכט אויס 18,5%. נעםט םק די אלנעםײנע צ$לן, און אזױ ה#ט םק טאקי נעםרובט צו טק, קוטט סק צו דער איבערצײנמג, אז רער םר^צעגט םון די אידץ אין טיטלשולעם אמ םער םק 23, ד, ת א נאנץ הים• שער טר$צעגט, און אלע באשולריטנגען, אז םען רערלןךט זײ ניפ אק די םיטלשולעם, זײנען אויםנעפראכטע בלבולים. אזוי ראסקידט מק בא אונז אפסןל די װירקליכקײט. םארן שולייאר 23—1922 אמ די םארהעלטניש רמעלבע. אין 261 דעניחגגישולעם אױף 102,555 שילער בכלל זײנען :עװען 053 סנ אידן (םץ זײ 5976 אץ מזרח־נאליצ״ע און בלת 4077 אין םױלן), ד, ת קנאםע %סנן אין 526 םריװאטע טיטלי שולעס אויף 120.613 שילער בכלל — 41.988 אידן (םץ זײ בלױז 4322 אין מזרחיגאליציע), ר. ת 34,8% טק םוז $בער נעםען אין באטראכם, אז אץ דער לעצטעד צ$ל געםינען זיך 106 רק איױשע מיטלשולעס מיט 467 26 שילער. אויף אזא אוםן ק>ץ טק םאר 23—1922 צוזאמענשטעלן א גאנץ אינטערע• םאנטע טאבעלע, װ$ם װעט יאװײזן, אז די אידן זײנען צום .נרעסםן טײל #ננעוױזן אויף אײנענע םיטלשולעמ װעלכע װערן אויםנעהאלטן אויף זײער אײנענעם חשבץ. ס׳וקןבן ױך נעלערגט אידישע תלםירים אין 23—1922 : 19,3% 10 053 אץ רעגירמגישולעם 29,8% 15 521 ״ טריװאטע פוילישע 50,9% 26 467 ״ ריץ אידישע 100% . 52 041 צוזאמען אץ םיטלשולעם, לעתען זץ־ 80% םון אידישע קינרער, װ$ם באזוכן ױ םריװאםע םיטלשולעפ אץ םער װי 50% די רק אי־ ױשעו אװי זעדים עם אױס אין רעד װירקליכקײט םיט דעם איי ױ׳ק ןןנטײל אין ױ םיםלשוליעס. םץ ו$ר צו קך םארנרעםערמ זיך די צזןל םץ ױ רײן איױשע םיטלשולעס, אין 1916 אמ זײער צ$ל נעװק 81, אין 23—1922 — ססנןיאץ 18—1917 אמ רי צ$ל שילער אץ רי איױשע שולעם נעװען קרוב צו ססס 16, אין 23—1922, װי םיר ה$בן נעזעהן, -- 467 26. לויט זײעדע טיםן טײלן זיך ױ אידישע םיטלשולעם אויף דרײ קאטענ^ריעס: שולעם םיט םוילישער אונטעחױכםישםראך, מיט 22353 שילער אין 23—1922; שולעס םים העברײאישער אונטערדיכטישםראך, מיט 2048 שי• לער אץ מיט אידישער אונטערריכםישםראך—מיט 2066 שילער. ױ לעצטע ציםער שײנק צו ױץ נישט קיץ גענויע. םיר ה$בן שוין איצט נײערע און נענױערע. לױט ױ לעצטע ׳דיעות םמם צענ• טראל^םוטעט םץ דער געזעלשאםט ״תרבוזת״ זײנען אין םוילן געװק אץ 25—4*19 לערייןך 11 העברײאישע מיטלשולעס םים 2908:שילעד; לױט ױ ידיעות םץ 3'ש. זײנק אץ ױװמעל• בעד צײט נעותץ 3 איױשיםטישע מיטלשולעם מיט איבער סססנ שילער.־' ױ העברײזלשע ניטמװיעם נעטינק זיך אץ: