Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

99 15/ די עקןןגן^םישע ל{ןגז טץ די <ו*<ץ >ל{ נטח^ויע^םא בולט נר*יש און ןןזױ אױסנעש*־ןןכן סןראקטעיײסטיש, *ו ם׳װעדס כםעפ אינעדינ זװ װבן סןך נעןטעדיןןלן. ט*1• — סמ — .<!•!־ דער אר^געגס אידן אין 19 גדעססע אינדדססריעלע אונסער־ נעםדננען סין קיעװ — 1928 — .1א|>0ס1 101ס1>1) 460 ס1 0)10180^|1 601• |01 111x1? 0*0 11וס)8 סס4 ס1111£8ס1^0ומ10סס . ■ץ זײ *ידיסמנ *11 $ סיט םץ ארגסערנעמונג *• ־־־ ■5*'!]* סלסבעז^פססס 11^70411? 59.6 81 136 ־11 1. קליידער־אינד•—5וד.זז/ו*1^זז 26.2 55 195 1 2. לערער־אינדוסםריע — 19.1 44 230 2 8. געהילץ אץ שװעבעלמך—11ס0 9.5 2 21 1 4. *•םײק־סזדרות — 11*8סז0 . 9.4 33 350 3 5. דרוקערײק—לא)ז6׳*ח>8*סמזס 6. שפייז־טרןדומיע — 11161םאסםגי0ס •<< ־8^סנת^מא ך. קאםונ?לע אתםערנעננ — 9.0 68 755 4 5.9 11 187 2 .!!סוססוס^ 1.7 1 59 1 8 דעג־םיל — 46)61*8180 . . 1.6 89 1795 4 9. םעסןל־אינדי•—0*6*1401611 8,7 324 3728 19 םך־הבל — .סם2 . . *מננרקוגג: 1. ד*ר 1־מר עעיתר מלוסדסער נײיװסיסטסס; 3 יסר סלומוססר לס־ס־ ועװןו־< 3 יי ס־סיחנ קחסיתד גקהײלץ (וןסײקן סוחד בדלזק—ם*1ו׳יק .ענעניע^ן * יור^טקנון 3 די ג־זחנ מלוכודסק רריקק רײז *־סק םלוכת׳סק ררוקקרײו דרדקקדײ *ז ״יוד׳ (זדום־סקדג׳דימ ווייסכ^ גננג* *ל*)ו 3 די *־םק םלו׳םדסק םילן היי״ץ 4־םק םלי- כמ׳סק ם*נ*ק-ם*נרי׳# ג־סק סלוסזםק םעגןרקק םאנריקן 3 קיקװקר 1קנסרןלק װןססר לײםוגבן ודיםט ײערסססםן *ץ קיקװקר קוסרןסרכעןו 3 די סלוכמ׳סק וקג־קילן 3 דקד רױסקר ןרזוסלן ונקנסדןלק קלקקםרי־ סק ססןגניקן םןסיגקן־םןנריק גקװ• גדקסקו־ן וקייססיװןרססןסן *ן די אין 19 נרעסטע אונטעתעםוננען מיט 3728 ארבעטער, דורכי שניפליך, אלזןן, נםעש 200 ארבעטעד אױף א אונפזערנעםוע, זײנק באשעטטינט םך־רגל 324 א־דישע ארבעטעד, ד. ד* קױם 8,7%, םיד טזןל ווײנינעד, ודי דער *מןצענט, ומןם די אידישע באי םעלקעדוננ מאכפ אוים אין קיעזז. אעמעדעסאנם אמ ןןבער סןך דערבײ ווןןס דזןס ביסעלע אידישע *רבעטער איז אױך כםעט אינגאנק םארנוםק אין די סרארמױןןנעלע אידישע םרןןםעסיעס, וױ שגײדערײ און לערער־םר$דוקציע, שרעבעלאך און טאכאק אבער אין די 4 םעטז*ל*ונטעדנעםוננען מיט כםעט א העלםט פון אלע ארטעטעד זײנק דןן סך<זבל 29 איד׳־שע ארבעטער, ד. ד״ 1,6 םרןןצענט םון אלע םעסאל׳ארבעטער. כאראקטעריס* טיש אמ $בעד ניט סןד די לעצטע שודה םון דער טאבעלע, וועלכע וױמם אונז דעם נישםינן ןןנםײל םון אידן אין דער מעטאל׳ אינדוסמו־יע, סןר אױך די עדשםע שורה: אין דעם נרױסן םלוכה׳שן נײ׳ווארשטאט םיפ 136 ארבעטעדזײנקבאשעםפדנט 81 אידן״שנײדער און זײ םאכן אױס 69,6% םון אלע ארבעטער םונם דןןזיגן גרױסן קןןנצענטרירסן נײסןרשםאם, *בער אץ דער קיעװע־ קלײדעריאינדוםטריע בכלל םאכן די אידישע ארבעטעד אױס םער םון 80 *מןצעגט. ם׳איז, סארשפדיט דך, ניט$ קק שום נרונט דך םןךצושםעלן, אז די לאנע אץ קיעװ איז עםיס א ימא מן הבלל, — ם׳זײנק נעם׳רט, % די םאנןןזינק הןןבן נעםוזמ עםענק נרױסע וואר״ שנמטן םאר 600 *־בעכוער און ה^בץ נאראנטירט זגו עםענק נןןך װװחטטאטן םאר רי איבעדינע ארבעטעסקװארפױרנקעכנ ענדיגם דעד מדבד: ״ןןבער נים לאנג הןןבן די לענענראדער שוסטער־ארבעטער מאד, געד.אט םון זײעד זי^ — םוןמלי 1924 הװבן דך ןןן די םריװאטע װארשטאטן םארםאבן, אץ די ארבעט װערט אװ׳עקנענעבן די שטןןטישע און דארםישע קװארטידגיקעם. כדי וױםיל ס׳נים אמ םארהאלמן דעם דןןױנן םרןןצעס, דןןם דער טבעדםאלער ןןםטײל םץ די לעדער^רבעטער מיט דער עדלױ• בעניש םון *ענטראל״קאםיםעט םון םארא׳־ץ םץ אלע לעז־ער׳ :ןרבעםעד זיך ןןםנעזןןגט םץ דער הױםט׳םןךערונג, םאר װעלכער מק ה$ט נעקעםםט שװערע צװײ י$ר — צו ארבעק אץ װאר׳ שפואנץ און ניט בא זץ אין דער הײם. און אויב אץ יולי 1924<זן, ב#לד נןןבן נעװאונענעם שםדײק ה$בן 87% שוםטער׳ ארבעמער געארבעט אין װארשמאטן אץ 13% אץ דער הײם, ה$בן שױן אין $קט$בער םון דעם זעלבן י>ך נעזןרבעמ אין װארשטאטן נאר 15% ארבעטער אץ אץ דער הײם נאגצע 85%׳׳. >דן דעם דןךינן בילד איז נענעבן דער א*נד.אלם םון לעבן םון 95% םץ די אידישע ארבעטער אין רוסלאנד: אץ דער נרדסער םלוכה־אינדוםטריע זײנען זײ כםעט סך ניט םארנוםק, ניפ רעכענעגדינ, םארשטײט זיך, די ןןנגעשטעלטע, צװישן װעלכע ב׳הןןגן זל דוקא ארײנגעכאפמ נים װײנינ אידן; די־ א׳דישע האנםװערקערײ אמ צעברעקעלט אױף א מאסע קלײנע םיצינקע װארשטאםליזך אץ דער רוב אידישע ארבעטער זײנען קוסןרטיר־ ניקעס ד. ד״ ארבעטן בא •זיך אין דער הײם םאר׳ן מאנאזץ ןךער םאר׳ן עטװןזס רײכערן בעל־מלאכד״ ארבעמן >ץ א צןןל שעהן, בא די שװערסטע און שעדליכםטע היניעגישע באדינגונגק, ןןן א װדקדכן קןןנםרןןל טצד דעד ארבעטעריאינסםעקציע, ןןן ןןביעקטיװע מעגליכקײטן צו קעמםן םאר בעסערע ארבעט־באדיננוננען. אץ אנ,׳ ארטיקל א־־ן אידישן ןןרסןן םץ די שנײדער ״די רױטע נןןז־ל״, יאנואר 1925, שרײבט אנ׳ארבעטער אונטערן קעפל: .צוליב װןןם םארםאכן דך די פריװאטע װערקשטאטן?״, אז מק מוז װןןם גיכעי פארנרינגערן די לאגע םץ די באלעבאטים, כדי זײ זןןלן אױםהערן םארמאכן זײעדע װערקשטאטן אץ ארױסװארםן די ארבעטער. און אין צעגדלינע מםש קןןרעסםןןנדעטױעס אין דער אידישער ק$מוכיסטישער םרעסע חזױט זיך איבער דעד מןןטיװ, ןןז םק םוז די בעלי־מלאבות םיט א םןןר ארבעטער באםרײען פון ןן סך ןןםצןןלוננען, וױ שטײעזץ, סןןציאלע םארזיכערוע, אױף קולטורעלע אױםנאבן וכדוסת כדי ם׳זןןל ניט װאקםן נןןך מער ד ארבעטל^זינקײנ^ בדי די שװיץ׳םיסמעם זןןל נים באקוםק נןןך קיץ נײע גךבגוה. שױן א גאנץ לאננע צײט, אז אץ דער אידישער ק^טוניםטישער פרעסע װערם א סך מער נערעדט װעגן םארבעםערן די לאנע םץ די באלעבאטים, כדי זײ זןןלן אױםי העק םארמאכן זײערע װארשטאטן, אײדער װענן קעםםן םאר בעםערע *רבעטיבאדינגונגען, — דןןםאמדער בעםםער באװײז, אז ם׳םעק #בס$לוט די ןןביעקשיװע מענליבקײסן פא־ אזא ק*מף, אז דער חורק -םץ רער אידישער םאבריקןןציע אץ םלאכה ד-ןןט דעתרײבט זק העכםטע מדתה. טיר הןןנן ניט קק,סך טןןטעדיןןלן אױף צו בןןװימן, *ז אידץ זײנק םאר די לעצטע *יןןרן אץ רוסלאנד ניט ארײננעצױגן נעװןןרן אין דער נרױם־איגרוסטריע, חוץ די א םך מןןל איבעדנע־ דמדסע עדקלעדוננ םץ ןןנגעזעהענע קןןמוניסטן, אז דןןס איז ניט ם^רנעקו־מען, ןןבעד די דןןטן װענן איץ שטןןט קיעװ זײנק *נױ