Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1925
- Issue
- Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5
- Date
- 1925-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 93)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 59% known words query
- IRI
…/4917681-6348803-6348818--419-4918089- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
אױף דרײ״פע• טרןךגענט און ד$ס נילד װזןלט דך נ׳יט שנמןרק נענימן בײם #בי׳עקטיװםמן הדכםידן רי שםױיעדיממײלמג. םיר ה$בן הענער נעזעהען דעם נענויערן ןץטײל םון אידן אין סארשײדענע האנדל*נת*נזעזעס; מיר װעלן איצט ברײננען דאמן׳ װ$ם באלײכטן דעם ןץםײל םון רינער אידן אין גמלונ• דערע אינדוםטריע״גראנזשעע ס*ב — טזו — .(1*1 דער $נסײל פון אידן אין די פןבריק־אונסערנעפועק פוץ ריגע — 1924 — *818 ס1 670660100860)00 .10817)10 .00( 167> 70261118812? פון זײ אידישע *למםיינע *$ל *רט אינדוםסריע % *68. 09*20(2*11] 10(108171667806116 46,0 27 59 טעקםסיל - 76x01. 45,0 17 38 פאפיר - 167<}*?. 44,0 21 48 27,0 57 212 לעבנס־מיטלק - 1170088011061*^ 25,0 30 121 קלײדער — 8םס1>661061 ... 24,0 24 99 האלץ — *1ס0. 21,0 27 129 כעמישע — 66ס18גם06ס .... 21,0 5 23 מינעראל — £7060 .ס 1.816106> .0ס1 מעםאל אץ מאשינען - 13,0 22 170 7816*קק*60ס86111*51 .ס 0*5161 12,0 7 57 גראםישע — -0ק*־נ178ס? . . . טראנםפןנרט׳ םאניסאר־היגיענישע אץ סארשײדענע — 5,3 15 275 .767860 0710 6116^078 ,6117)671 י\ 20,5 252 1231 םך־הכל — .*ס 2 שרן םון די םריערדינע דאטן דזןט מען בעזעהען, או די אירן זײנען שטארקער ניאטײלינפ אין ד,אנדל׳ וױ אין אינדוסטריע. די ה$דגע טאבעלע באלײכמ די דאזעע םראגע נענויער. װק אין ד.אנדל ה$בן די אידן אין אכט בראנזשעס פון עלף מער םון א העלםם אונטערנעמונגען און אץ םיר םון זײ אםילו מער םון צװײ דריטל, איז אין דער אינדוםטריע די לאגע גאנץ אנ־ דערש״ די אידן ד״אבן ניט קק העלםט אונטעתעמונגק אין קײן אײן בראנזשע, דןןך ה$בן םונדעסטװענן די אידן אין דרײ בדאנזשעם כ&עט א העלםם אונטערנעמוננק און אין אנדערע דרײ בראגזשעס אונגעםער א םערטל אונטעדנעמונגק. ם׳איז זעהר אינטערעסאנט םעםטצושטעלן די י$רן׳ װען די אידן הןןבן נענױנדעט זײערע אונטערנעמוננען. ס ן<> *1>*. י$ר םון גדינדמג 17,0 230 . . — 1899 31,8 428 . . 1900—1915 10,1 137 . .1916—1918 41,1 554 . .1919—1924 100,0 1349 . סך״הכל—011060*208 װײזט זיך ארוים אז העכער םערציג פחןצענט אונטער־ נעמונגען זײנען נענרינדעט נעװזץן ערשמ רי לעצטע םינף יןץ, װען לעטלזזנד איז שק נעװען א זעלבסטשטענדיגע רעפובליי^ אוטנעםער די העלםט אונטערנעמונגען זײנק נענרעדעט נעװןץן שםערצליבעד דעם קריזיס, װי די אידישע בורזשואויע אין לעטי לאנד. אויף דערויף זײנען דןן א סך סבוה, אױף װעלכע פיר קאנען זיך זקן ניט #םשטעלן. רעדט מק אבער װענן דעם אגטייל םון דער םויליש־אידישער בודזשואױע אינם האנדל און אין רער אינדוםטריע, אין זײערע קאםיםאלן און אין זײערע אומזזןצן, קזןן מען מיט א רוהינן נעװיסן זןנגעמען, אז נ>ןך אלע קריזיסן זײנק אירע םזץציעם נים שװאכער םון דיזעלבע בא דער אידיש״לעטישער בורזשואזיע. מיר נײק איבער צו די מאטעריאק״ װזןם מיד פארמ^נן *. סאב — ך\ — .<1<ז דער פרא*• אידישע אונםערנעפונגען פון העכםטער קאםעגאריע — 1924 — 1680716*£ 1106118167 £60ו1111ס611ס167ס0 .1)0[ 167) 7026017812? *108 ס1 םון זײ אידישע 0018056( 67)700*0 ןולגעמײנע צאל אונםערנעםוגגען ־65ס67)ס0 067 ס6קץ7 0100860 ס/־ *68. 065*10(2*61 27,5 1 194 4 322 הןננדל־אונםערנעםונגען .67066111)1080061800 20,5 252 1231 אינדוסםריע־אונסערנעם• .6706601)00 .7)10008 26,0 1 446 5 553 סך־הכל — 101060*208 די סץ װ$ם נעבראכטע דאטן זײנען נענומען םונם ריגער מאניסטראט און נעסען ארום נזץ אונמערנעמונגען םון דער העכסטער קאטעג^ריע, װעלכע םאכן אויס סך־הכל 31 פחן־ צענט םון אלע רינער אונטערנעםוננק. אינם דז^זינן כלל זײנען זדײן אינדוספדיע־אונטערנעמונגק םון פאבריק־כאדזזקפער (די מלאכה־װאחטטאטן זײנען אױסגעשל$סן) אק קרזןמק הורט און הורט־לאחרים׳דינע. אלזזן, זעהען מיר׳ אז די איק הןץן םער פון 27 פחןצענט םון אלע נרעסערע האנדל־אװםערנעםוננק און מער םון 20 פיאזיענט פון אלע םאבריקן םון רינע. צתאמען געםינמ זיך אין אידישע הענם ס׳26 פחןצענט ױנער אונטערנעמוגנען םון העכםםער קמטענןץיע, אקוראט צװײ נטןל אזוי םיל׳ װי דער פחןצענט אידן אין רינע. כדי ^פצושאצן דעם $נטײל םון אידן אינם קאםיטאל און אין די רותים םון רינע, רעלן מיר ברײנגק דעם םחןצענט שטײער, װ$ס אידן הןןבן $פנעצ$לט אין 1923־טן יזץ. םון 78 מילי$ן לעטישע רובל (250 לעטישע רובל מאכן אוים אײן דאלעח שטײער״ װזןם די רינער בזןםעלקערונג ד,זןם באצאלט דעם נמזניסטראט אין 1923־מן יזץ׳ הזןבן אידן ארײננעטרזץן 38 םיליזןן — כמעט ױ העלםפג אץ הזןב מיך ספעציעל אינ־ פערעסירט, צי ה$ם מק <ח$ ניט נעמאנט םון אידן שטײעק, די אין םױלן, און דעמזןלט אמ די נעבראכטע דאטע סןץ א קלײנער באװײי, אז די איױשע באםעלקערונג הזןט א נאנץ םעטן חלק אין די קאפיטאלן און רוחים םון רינע. ד,זןבן מיל גאנץ ק^ספעטענטע מענשן ערקלערמ, זןז נעװיס זײנען נעװען מיסברױנן מצד די לעטישע באאמטע בײם■ שטעלן שטײער םארשײדענע מײלן באםעלקערונג״ $בעד די ד$זינע טיסברױכן הזןבן נעקזץט מאקםימאל םזו־נרעסערן דעם אנטײל פון ױ אידן *לע מ*?חגרי8לן װעגן רימ׳ יחנלמ מיד *ריעמן װייסער, װי *ױן די *ױמגענראמע מיעלע ייעק יי *ייײמ קיחפען *ץ רימ׳ זײנ<ן מנממן פון ר*ר *ױםטןנ־מונ!׳ װןלבע ס׳ת$ם דורכגעסירם *ין רימ ״דעד לעסיסער פ*ר**נד *ן ימנדל *ון *ינדיססריע״ *ין פע*רי*ר 1924■ די מננע *ױס־ ם^רמונג װעט מ*דעםנמלינס װערן *ין קומעגדיק.נומער סון *ונזער ז*ורג8ל•