Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1925-01-01 · Nummer 5 (15. Juni) - נומער 5 · p. [Seite]

יי **1ק *ז קמ8ײ 3* 5 53 שירמך. נא דעד צײלוע *ןנער םון 1917 ה$ט םק מנעטעלע *װײ םחונן: אי װעגן רעד םוטעד״מאחוך, אי וזענן דער נערעד• םער שפחוך׳ חיעגן רער אומאנג*הו*חוך, םיד װעלן דעדיבער דך $*שפעלן נענרעד ארף די םאנועדעולן מ־ן 1917*טן סך. לןןמיד ששעלן אײנס װנגוןענן אנדעדן די דאנון װענן דעד טונזער׳ און אוטנאנג״מטחוך נא די ק״עװער אידן. ס>נ• - .מ - .5*1 םוסערשארןך און אוסנאננ׳שבדאך בא קיעוועד אידן (1917) ־*£16 ס1 .015^86 .1>0[ ז©1) 6ג1סס<}§ 16(1 אתע*נג־ששר*ך 16פ>*?ץ8*0£*£סוס *1י מוסער־שסרזך 6116*0116696>! *61 שסי*ד 56ס*זק3 % 82* #/. •118. 69.95 61,030 9235 80,750 איז־יש—5א41סג 4.50 3,926 - — אידיש און רוסיש .*606 .11 611*3041 23,67 20354 5,44 4,745 רוסיש —65*1**ס8 העברײאיש — 0,71 623 >35 1090 865101*611 0,25 206 0,16 134 אנדערע־ *)!!•סס• 0,92 807 0,60 527 אונבאק—.565םס 160,0 87,240 100,0 87,240 םך־הכל ראשית, זעהק םיר׳ אז במעש דדײ םערסל (69,95 + + 4,50 - 74,45) םון די קיעדוער אידן רעדז אידיש, אי דאש כםעס 70 םסןצענם רעדן נןןר איריש און בא םינף םרז^צענט רעדן נעםישם אידיש און חס׳־ש. חןך איז רעד 6ר$צענם איידץ, װ$ם רעדן אידיש, ארף א נאנץ םינםםל קלענער, וױ די צ$ל אידן, חקןם הןןנן #ננענעגן אידיש םאר זײער םוםער״שםראך. רוםיש ד$בן:יןננקעבן םאר זײעד םוםער־שפראך כםך־רגל בא םינף פד^צענט םון אלע קיעווער אידן, םאר אוםנאנג־שםחוך אבעד פמעט א נאנץ םערםל (23,67%). העברײירש חןןבן זףנ־ נענעבן םך<גל 1,25 םחףנענם םאר זײער מוסער שםחוך און םאר דער אוםנאנג־שםחוך נזןך װײנינעד — 71,ס םחףנענפ. געמק מיד די נאנצע מופעלקערהג םק דער שטאם קיעל און םאחנלײכן םארשידענע אידע םײלן לויט ם^לגנרינע םיםנים: נאצץןנאליטעם, םוםעד־ און אוםעאג־שםחוך, באקוםען מיד א נאנץ אינטעדעסאנם בילד (פאכ. צ). יײ חןמע םאבעלע ודײזם אין א שטארק בולםער ם$רם, .יוי חןס העדשנרינע םןןלק מויעםט רי קלענעדע םעלקעד. לײענק םיד די טאבעלע םון אױנן *חןפ, זעהק מיר, אז נ>ץ כיו די רדםן װאקםן רי ציםער םון שודה צו שויד״ װק בא אלע איבערעע םעלקעד װעזץ זײ קלענער און קלענער: ױ צזןל מענשן, חןם ה$בן ןןנבענעבן רוסיש םאר זײער מוםער־שםחוך, אמ נרעסער, וױ די טןל רוסן לוים זײער נאצץןנאליטעם, און די צ>ןל טענשן םים רוםיש אלס אוםגאננ־שםחוך איז םןך באדײטנ־ דיג נדעסעד. קוםען םיר צו צו דער לעצטער שודה — צו דער אוםגאנג־שםחוך, — זעהק םיר, אז די רוםישע נאציע נעוױנט נאנצע זעכצע םויזנט םעגשן, װןןס נעםק אן איר שפחוך״ װ$םער א םןןלק ניט מער שםחוך־אםימילזבטן? אױםן עדשטן ןןרס גײק די אוקחויכער; כםעם אזא נרױםן פחןצענט שסחזך^ןסיםילאנטן ניבן אויך די אידן; די םאליאקן אםיםילירן זיך זעהר װײניב טײלם טק קיעװ אױף צענט-אלע קװארםאלן און עק׳םײלן םון שםןןט באקוטק םיר, אז םון יעדע התדערט נםשות םון יעדעד נאציע הןןבן אין 1917״םן יןך נעװאױנם: ס$ב• —1ד\ — .5*1 סארשײדעגע סעלקעד אין מרשײדענע שםןס־סײלן סין קיעדו (ו61תס<61<ן4.11111111 8ס 651 ו*ס 4. 11■) 10£ד01561ץ6<1ס5ס^ 016 6116116<31 611160*610 •461 1! 81!•י |£ ס ױ *1 11 שיןס־סײלן 411606*81 583 42,7 55,8 673 823 אענסי - 16*26011 413 57,3?443 32,8 17,7 יק־שס$ם־םײלן — 6|16616161[ע661? . . . 1000 100,0 100,0 100,0 100,0 ם״ה - .*ם2 טיר זעהק, אז די אידן הןןבן זיך םער םון %ע םעלקער צונױםנענומק אין צענםר םון שט$ט; נןןך די אידן נײק זי םןן״ ליאקן; דעם דױטן ןןרם פארנעםק די ירוסן — בא .אלע די חןדנע דדײ םעלקער יװאױנט םער םון א העלםט אץ צענטר םון שטןןט; םון ױ אוקראינעד װאוינט אץ צענםר םץ שטןןט סך״הבל 42,7 םראצענט.0 בנונע צו דער שסראך חןבן טיר ידיעות װענן דרײ צײלוננק (1874, 1897 און 1917); ױ יױעות םון 1917*םן זײנק בא־ זונרעד דעםאל נאארבעט און ניבן זעהר א סך אינטערעסאנםן מא־ טעריאל םאר םארשײדענע קןןםנינןזציעפ. לײדער, זײנק ניט םארעםנטליכט במ איצט ױ חוטן װענן דער שםראך םון די ג>ןר לעצטע צײלמגק, װארום ם׳אמ נןןר קײן סםק נימ, אז ױ לאנע ה$ט דך שםארק נעענדערפג ױ צײלונג םון 917ב״מן י^ר איז חןרגעקומק בשעת ױ ו־עװןןלוציןןנעדע שנרטוננק םון ױ מאםן, גאזונדערם גא ױ איזץ, זײנק *וזאמעננעםאלן םיט דעהר נע׳ הױנענע סןצמןנאלע שטיםוננק — און דןןם ה$ם םםתםא נע׳ וױרקט ניט װײנינ אױף ױ תשובות בא דער שםראך־םחבע. ם סןןנ• - 111׳\ — <1*1 איױש חןנן;ןננענעבן ם** זײער םוםעו״שסחוך: ס1 סאסס^ס^אס&ג ז^סוס1| 606060*1 ״/• פון 1לע אידן די באנצע צאל י$ר—56*3 ▼. 0. 466 ]0£ 86▼. 51*2 .1ס*5* 96,06 12,917 1874 94,14 29,937 1897 99,55 80,750 1917 תר סחןצענם אידן, װ$ם זקןם ןןנגקענן־ײױש םאר זײער מוטעד״שסראך, הןןם זיך עםװןןם םארקלעגערמ םון איץ צײלונג נמ דעד צװײםער, ןןנער רי םארקלענעדונג אמ נעױק נןןר א קלײנע — בא צזױי סחןצענם. אין אלע דדײ צײלונגען הןןבן מעד םון 90 סחןצענם פון ױ קיעװעד אידן ןןנגעגעבן אידיש םאר זײער םוםער**סראך. םון דעדםון אמ נעדחעען, אז מעד םון 90 סרןןצענם םון רי נךעזזעד אידן הןןבן בא אלע דדײ צײלמגק געוױם בעקןןגם רעדן אידיש. נןןר חןס אמ סןך נים קק האיז/ אז זײ הןןנן םאקי גערעדט איױש. בנמע צו ױ ערשםע צװײ צײלועעץ זקןבן נדר ידיעות נןןר װעגן דעד טוםעדי ס