Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 4 (15. Juni) - נומער 4 · p. [Seite]

214 יעקנ ל9?ז¥*סקי_64< אויף ײעדע סססג םח׳יק אין?ןלמעד םון 16 ב״י 60 י^ר איז אדםנעקוטמן נעגודםן אין נעדלין: ^616^)60 מ6זו1*[ 50—15 ז6)1^ נסו מ116*ז£ 1000 16 )ט^ :ת11ז86 מ1 ת16זנמ061 נץ די וױדן ■ס4ס( ■40 1*1 <ן ד*ר.ב*גמר .מ6-.**0 ז*6 }*! י1י *6•! •100,8 105,0 1885 67,5 95,8 1895 60.8 843 1900 56,8 75,6 1905 די וױסער *ױז שײך גום יןר ס11ו. ם׳אין נ$ר קײן םםק נים, אז דער וזילוק זנװישן דער םרוכמי בארקײם בא דער איזײשער אק כא רזער ניס׳אידישער נאםעל• קערונג איז א םועל־יוצא םון דעם, ה$ם די ד^זינע צװײ נרוםעס זײנען ם^ציאל זעדר םארשידן נעבױעטן די נים״אידישע באםעלי קערמנ םון בערלין איז אױף רעכער א העלםט (61,62%) םארי נוםען אין דער אינדוםטריע און דער עיקר טאקע וד ארנעטער; בא אידן ^יער דימק שק נ$ר 36,16% םאחנוםען אין דער אינדו׳ סטריע און ד$ם עיקר װי בעלי״בתים $דער וױ הענערע און סיטעלע ^ננעשטעלסע; מיט האנדל ה$בן זיך םאתומען אין בערלין אין י$ר 1907 — ב$> קריםטן 24,64%, בא אידן — 41,61% — ד, ר״ במעמ עװײ ם$ל אזרםיל; די נחםעם םון ראני טיעק און םון ליבעראלע םר#םעםיעם רינען אױך בא אידן ששאר• קער ם&רםר^מן, *דידער בא דער קריםטליכער באםעלקערמג♦ כדי זװ ה$נן א קל$רע םןןרשטעלמנ װענן בודזשואון כאראקטעד םון דער בעדלמער אח־ישער באםעלקערמ^ איו נעגונ צו דער• מץנק םןןלנגױנן םאקט: כ$טש די אידן סאכן אױם ניט םער װי 4% םון דער בערלעעד באםעלקעדמג, טר$נן זײ םהרעםטי װענן ארײן מער װי א דריטל םון נאטק שט$טישן הכנסהי שטײעד, דער אײנםלוס םונם ס^ציאלן מ$מענט אדםן נראד םק דער םרוכטבןןרקחט טדעט *ודם נ$ך בולטעד, בעת םק םאחגלײכט אין דעם םרט םארשײדענע ס$צי#לע נרוםעם םון די נערלינער אידן. די קומענױנע טאנעלע װײזט די םאוטײלמג םון דער *$ל לעבעדינ נעבדדענע אין י$ר 1910 לדט די םו׳אםעסיעם םון די םאמיליעןים^מערם: וד מיד זעהק, איז בײם בוחשואק *עדליגער אידנטום שוין אץ אנהויב םון 19<ק יארהמדערמ די צאל נעבורטן נעװק ניט קײן אינערינ נרדסע — ם״ה ס,27 אױף מדזנט גםשות אין 20—1816. ביז אין די 90<ער יארן איז די דאדנע צאל נענלינן בםעט אוםנעענדערם — ד האט דך בםדר נען״אקלט צװישן ס,26 און 28,3 נענודטן אדף טױזנט גםשות. םון ךי 90<עד יארן אן הרעט די צאל געבורםן אן צו םאלן, און םאר די לעצטע 30 יאר װערם זי קלענער כםעט צוױי םאל, אזד אז אק 14—1911 איז די צאל נעבורנק שדן באר 13,60 אדף מדזנמ גםשות. די שטארבליכקײט אפעד בא רי בערלינער אידן איז נעװען די נאנצע ערשטע העלםט םק 19<ק יארהמדעדמ זעהר א הױכע, — זי האט ארםנעסאכט אין 20—1816 25,70 אױף טױזגמ נםשות, אק אין 40*1831 — 23,60. םון דער צװײטער העלםט םק 19<ק יאההמדעדט הויבם אן די שטארבליכקײט בא רי בערלינער איק אלץ קלענער װעק, און אק 14—1911 ניט ד שױן נאר 13,50 םױנ^םמלן אויף יעדע טויזנט נםשות. װ$ם ם׳איז נונע דעם צװואקנ^ איז ער אק רער ערשטער העלםט סון 19<ק י$ר• המדערט נ$ר קלײן, צוליב זחער נרױסער שטארבליכקײט, אק מאנט אוים פ״ה 130 אק 1,10 אויף יעדע טויזגט גםשות; אין דער צװײטער העלםט םק 19<ק קןרהונדערמ, װק די שטארב• ליכקײט םאלט א םך נידערינעד, װערט דער צוװאקם נרעםעד אכם, נק אוןאםילו צק מ*ל. $בער םון די 90<עך קץן ןק, װק די צאל נעבורגק הוינט אן שטארק צו םאלן, םארקלעגערמ דך שנעל דער צװומקגב אק דערנײט אין 14—1911 בת סךיהגל 1,ס אױף יעדע טדזנמ אידישע גםשות. ד$ם בערלינער אידנ׳ טום איז צונעקוםען צו דער נרעניץ, ווען די נעבורםן דעקן קוים די צאל טויס״םאלן. װען םיר װעלן םארגלײכן די סרוכטבאוקײט בא דעד בערלינער אידישער באםעלקערונג טיט דער זעלכער בא רעד ניסאיױשעד, װעלן םיר לײכט זעהק, או אק םרט םון רענולירן ראם קינדער• האבן האנן ױ בערלינער אידן שטארק איבעתע״אנט ױ ארונתע באםעלקערמג. םאר סב יאר איז ױ צאל נעבורנק נעםאלן בא דער נאנצער באטעלקערמג םון בעדלין םק 106,0 (אדף טדממ םרדק אין עלטעד םון 16 ביז 50 חאח ביז 76,6, ד. ד״ לערך אױף 30%, — גא די אידן אבער אמ ױ צאל נעבװ־נק געםאלן םון 100,8 (אין יאר 1880) בח 66,8, ד. ר״ בטעמ אויף דעד הארב. טאב• 6,ז די םרוכטבארקײט פא פארשײדענע פראפעםיעס - ■6^86 ■•^•!*סמ•• 61* :61*1•**)■-<? •01 - 461 '61)םותוס פון זײ פק ם$סערס ־ סך־הבל םאםיליעם -1םמ069 '461 1[[*2?1 3! |61£ 3 #11 6 £2 £ 1 $ םאםיליע־גרופעם £56 ז6ת(6 מו 60)06501 -461 1ו23 3 ס 1* 11־) ג״ 1 ז ־״2.6 ס ם11116מו? 16,8 73 223 423 23 93 100,0 געבוירן געװארץ דאס 1־םע קינד . . 19/) 7,1 22,2 433 33 4,9 100,0 געבוירן געװארן דאס *־סע קינד . . 4מ10 *61*7 ס0. 253 11,9 14,5 38,1 3,9 6,9 1003 געבוירן געװארן דאם *־סע קינד . . 4מ1)1 6אוזס ••0. 333 14,4 143 333 23 13 1003. געבוירן געװאיץ דאם 4־םע קינד . .