Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 209

209 1ינד$נר$זיע 16 3 ביבליאגראפיע 1116ק0ת0ס!1<83 םק דעם, מץס באלד דעחדילפ 'ער׳ אז אין נאליציע איז םארדעלםניסםעםכ די צ$ל אידן, זקןם םאתעםען זיך םיפ ערד-ארבעם, נרעסער און דעתדײכם 154 *־#צענמ םון דער נאנצער אידישער באםעלקערונג. לאםיר אקוקםון, װאם דעחױילן װענן דעם די םקודים: לויט דער םאלק־צײלוע םון 1897 יאר, האבן אין רוסלאנד נעלעבט םון לאנדװירטשאםם 179,400 נםשות אדער 3,6 םר#״ צענט םון אלע איק אין ,מחום״. לויט דעד םאלק־צײלזע םון 1910 קך האבן דך אין נ> ליציע םארנוטען מים לאנדוױרםשאםם 46966 אידישע נםשות ןןדער 13,6 *־אצענט םון דעד נאנצער װידםשאםםליך־טעטינער אידישער באםעלקעדדנג. צוואמען מיט די םיס־ארבעטנדינע מש&חה־מיםנלידער ^אבן נעלעבט םון ערד־ארבעט ס״ה 93,471 נםשדת אדער 10,7 םדא־ צענט םון דעד נאנצער אידישער באםעלקערוננ *. יױ נעםעלט אײך די דיםעז־ענץי אבער נים בלויז װענן דער צאל אמק עה־־ארבעפער װײם צו דערצײלן ה׳ ראבינזןק. עד נעפינם אויך םאר נויטינ צו בא־ קאנק די תלמידים םיטן פאראקטער םון די אידישע ערד־ארבעטער און ז$נט: ,אױך דןךט (אין נאליציע. און װאו_נאך? ב\.)'זײנק די אידישע ערד־ארבעטער בלױז ארעכ־אפזךם, װאס באארבעק ניט זײער לאנד מים אײנענע הענט״ (זײט ם״נ) םון װעלכע קװעלן האם ד״ ראבינזןק נעשעםט זײנע ״ידיעות״ װעגן די אידישע ערד־ארבעטער אץ נאליציע? םיר װענדן ױך װידער צו די רעזולםאפן םון דער אםי־ ציעלער םאלק־צײלונג םון 1910 י$ר און מיר דערװיסן דך, *ז: םון די 46566 •אידן, װ$ם זענק םארצײכגם אין נאליציע אלם ערד־ארבעטער, איז נעװען 5100 טענליבע און חודשדינע לױן־ארנעטער, ד$ם הײםט במעט 11 םרזןצענט םון אלע אידישע עדד־אדבעטער אין נאליציע. *זױן דעם, זײנק נאך נעװק 2093 אידישע אננעשטעלטע אץ דער לאנדװירםשאםט (םארװאלטער, אוים&אסער, אנחןנאמק און תל.), װ$ם נעמען אנ׳אקטיװן *ערזענליכן אנטײל אין דער ארבענג העלםנדינע מש&חה־םיטנלידער וײנק נע־ װק 23,557 נםשות, און םון דעם איז צו זעהען, אז דער גרע־ םטער טײל םון די אידישע ערדי&רבעםער אין נאליציע ה$בן ױך באנוצט םיט די אחבעט־בוחות םון ױיערע פרויען און קינ־ דער בא דער באארבעטונג םון זײעדע פעלדער. פון װאנק זשע געטם ה׳ ראבינואן, אז די אידישע ערד־ ארבעטער אין גאליציע (און אםילו ניט די םערהײפב נאר אלע ב.ר.) זײנק בלויז #רענדאט$רם, װאם באארבעטן ניט אלײן זײעדע םעלדעד? ם׳װאלט אײננטליך נעװען א אומדאנקבארע אדבעם נאכצו־ װײק ראבינזאנק טרימ נאך טריט ױינע םעלער. דאך װעלן םיר אנװײק נאך אויף א םאר קודיאזן. .[ 6מ־ז*1>סק*£0 ץםז^&סזק (* .ומווזא)ס1£ו ״ידיעת עמד׳ יםחטיייח ונויולוגיח• ססר לסו מיון ס^ו מקכ וווימןן• ״מות״ וולין׳ וורם״ג• םק ״אײנענער ערםארונג״ האט ױך דעד םחבר םק ״ידיעת עמנו״ איבערצײנט, װי שעדליך ס׳זײנק די איצטינע העברעאישע ״היסטארישע און שפראך־ליטערארישע״ שולן, װאם באקענק מער אדער װײנינער ױיערע תלםידים מיק אידישן עבר, ניבן ױי אבעד ניט קײן שום באנריף װענן לעבעדינן לעק םונם אידישן םאל^ דער נײער דוד, װאם ערציט ױך אק די דאױנע שולן, װײם, צום בײשםיל, זעהר נענוי װענן די װײטסטע און קלענםםע םעלקער — אק װײם לחלוטין ניט אםילו װענן דער צאל םון ױק אײנן םאלק, ער װײם די ראליע םק דער אײן־ אק אױסװאנדערונג אק אלע לעגדער און בא אלע םעלקער, — וױיס אבער נארניט װענן דעם אנםײל׳ םון די אידן אין דער דאזיגער איק־ אק אויםװאנדערת^ און די דאוינע עם־הארצות װערט קולטיװירט, באםערקט מיט רעכט ה׳ חאבינזאן, אין אונזערע נאציאגאלע שולן (הקדמד,). צו דער דאזינער עם<זארצות וױל ה׳ דאבינזאן םאכן א םוף און צוליב דעם דאזינן צװעק האט ער אננעשדיבן ױין ״םםר לםוד ועיון״, דעם לערן־בוך ״ידיעת עמנו״. שטארק איז אבער די אנטוישונג װאש באקוםט ױך נאכדעם, װי מ׳באקאנט ױך םים ראבינזאגם לעק־בוך. קודם בל איז צו באמערקן, אז דער םאקטישער םכום ידיעות, װאם װערט נעבדאכט אין ״ידיעת עטנו״, אמ לעכעדליך קלײן. אבער דעד הױ&ט־חםרק םון ראבינזאנ׳ם קורם םק ״ידיעת־ עםנו״ אמ ניט אין דענ^ װאם םעלט, נאר נראד אין דעם, װאם איז דא! דאם ביםעלע םאקטישע ידיעות םונם דאױנן לעק־בוך אמ אױסעתעװײנליך סיםטעמלאז אין דערצו נאך םול מיט םעלער. אויף ױיט כ׳ד דערצײלם דער אויטאר, אז םאר דער מלחמה האבן די איזק נעבילדעט: אין םױלן .... 12,0 םראוג םון דער אלנעמ. באםעלי4 ליטע און רײסן . . ס,10 ״ ״ ״ ״ ״ אוקראינע .... 6(!) ״ ״ ״ ״ ״ װאלט ראבינזאן ױך װירקליך באנוצט םיט די מאטעריאלן םון דעד רוסישער םאלק־צײלמג, אדעד לכל הםחות מיט י. לעש־ צינסיךם בוך, װאם אמ אנגעװיק אין ױק ביבליאנראםיע, װאלט ער געװאוםט אז לױט דעד םאלקיצײלונג םון״ 1897 יאר האבן די אידן געבילדעט: אין •ױלן .... ס,14 ט־־אזג םק דער נאנצער באםעלי4 ליטע און דײסן . . 14,1 ״ ״ ״ ״ ״ אוקראינע . ... 9,4 ״ ״ ״ ״ ״ אק 1913 יאר האק שױן די אידן אץ םױלן נעבילדעט נאנצע 15 *ראצענט (14,97 םראצ.). דעד חלויק אמ א נאנץ היםשער! אק וױיטעד: ראנינזאן דערצײלם די תלטידים, אז אין רוסלאנד האבן ױך בלומ /1. חלק •ראצענט םון אלע אמק םאתומען םיט לאנד־ װירטשאםט, אז דאם אמ גיט קק טעות־הדםום איז צו זעהק