Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 207

207 ליכע אידימוע אױסנאק — 13. םון די מ טענליכע צײמוננק ה#בן ױך 5 (*,56 •רןףנענט) נעםינק אין נױ־יארק, אײנע אץ םילאדעלםיע, אײנע אץ קליװלאנד, אײנע אין טשיקאנ$ און אײנע אץ ל$ס־אנזשעל$ם. אץ נמ־י$רק ה$ם זיך נעםונק אוין הד־ נרעסטעד טײל םון-זײ אידישע װעכענטליכע אױםנאק. לויט די ידיעות םון דעם צײטונג־ און בןכהאנדלוננ• בױד$ אץ די םאהאײנינטע שטאטן אץ לויט רי בא־ הױפטועק םון די *ייטונגק דעתרײבט דער טידאזש םון די אידישע טענליכע און װעכענםליכע אויסנאבן אנ׳ערך 638.063 עקועםפלארן. םון דער זמףינער צאל קוםט אױם אויף די טענליכע צײטונגק 452.567 עקז. און אױף די װעכענטליכע — 185.496 עקז. כאטש םיר םארם^נן נים קןץ נענױע ציםערן װענן טיראזש םון די אנדערע םרעמד־שםראכרע זנײטתנק, ק$ן מק םיט ױי כערקײט ז$נן, אז םר$ם$רצי#נעל אמ דער טיראזש םון די צײ• טונגק אין אידיש קלענעד םוץ םיראזש םון די דײטשע און איטא־ ליענישע צײטוננק. די ריכטוננ און די םארשםרײטקײט םון דער אםעריקאנער איי דישעד םרעםע איז צו זעהען םו דער פ$לננדינער טאבעלע: 3 6< םטאטימוישע גחוציע קק אטעריקע, זײ ה$בן ױך םעסט ד$ באזעצט און ױינק שטארק אמעױקאניױרט נעװארן, און דאך ה$ק ױי םארהעלטניס״ םעםיג א באדײםנױנ נרעסערע םרעסע, אײדער ױ אידישע. ם׳םוז דעריבער אםשר קוטען צום אויסםיד, אז ױ אידישע אײצװאנדערער ז$נן ױך םון דיעד ש&ראך םיל גריננער און ניכער, אײדער ױ אנדערע אײנװאנדערער, חוץ ױ צװײ נעבראכטע מאםענטן, שםילט דן) א נרױםע ר$לע אויך ד$ם, װאם א באױיטנױנע צ$ל אידישע אימינראנק ױינק אױך אץ זײער אלטער הײם ניט נעװען קײן איױשישםרעכנױגע, — למשל, ױ ערשטע צודי םעױ$דן םון רער אידישער איםינרא־ ציע אץ ױ םאראײנינטע שטאטן — ױ םזךטונמיש־שםאגישע און דײטשע. מען מוז אבער צונעק, אז ױ אידישע םרעסע, הגם זי אמ קלײן אץ צןןל, אמ זי $בער זעהר א מןרשםױיטע אץ א שטארקע. םך׳הבל טענליכע אידישע צײטוננק אמ אץ ױ םאראײנינטע שטאטן נעװען אץ 1922 י$ר 9 (בשעת ױיטשע טענליכע צײטונ־ נק אמ נעװק 26, םױלישע 20, איםאליענישע 12), װעכענט־ ט*3• - 11 - .(1*7 די ריכטונג און די פארשפרײטקײט פק דער אידישער פרעסע (1912) אמז? ־מ4 11)>■)! 4ס )■■)}*ולס׳( סך־הגל 11110611)203 װעכענםליכע צײסונגק ־ס))12ל1סו)56שו םעגליכע צײםונגק ריכסונג-ןןמט) 8105 טיראזש .1קסס*£ צײסונגק 011260)20 סײץךש .1ק תס*£ 2*51 טיראזש .1קסס<£ $1ל 51*2 355423 17 106896 10 246527 7 קןננסערװאסיװע און ליבעראלע. 282640 5 76600 3 206040 2 *רגעסער און חח־יקאלע•) .. 638063 22 185496 13 452567 9 צוזאמק — 101001*2115 םון 103.020 עקזעמםלארן, ןךער בשעת אױף איץ װעכענט־ ליכער צײםונג םון קןןנםערװאטיװער און ליבעראלעד ריכטונג קומט אוים א סיראזש םון דודכשניטליך 10,890 עקזעםםלארן, ה$ם א װעכענטליכע צײטונג םון ארבעטער און ראדיקאלער ױכטוננ א טיראזש םון העכער ססס.25 עקזעםםלארן. אינטערעסאנט און כאראקטעריסםיש דינק אויך ױ םןןלנגדינע ציםעק. ױי ױינען א רעזולטאם פון סיםםעםאטיזירן ױ לײט־ *רטיקלען אץ ױ אידישע צײטוננק םאר דעד װזןך םון 1־טן במ 7־טן ױלי 1922 לויט ױ םראנן, װאס װעוץ אין זײ באהאנדלט, אין אלע אידישע םענליכע און װעכענטליכע צײטוננק ױינק םאר דער דזןױנער װ$ך נעװק 156 לײם־ארטיקלען — 129 אץ ױ םענליכע אץ 27 אין ױ װעכענטליכע. ױ דאױנע טאבעלע װימם, אז ױ נרעסטע צ$ל אידישע צײטונ־ גען אין די םאראײניגטע שטאטן געהערט צו דער ק$נשערװאפיװער און ליבעראלער ױכטונג זי אמ םער װי דרײ מאל אזױ גרױם, װי ױ צײטונגק םון ארבעטער אץ םון ראדיקאלעד ױכטוננ. דער־ םאר ןקער ױינק ױ לעצמע םער פארשפרײט, װי ױ ערשטע, בשעת אלע ק$נסערװאטיװע או^ליבעראלע טענליכע צײטוננק ה$בן א טיראזש םון 246,527 עקזעםםל. ד. ר, דודכשניטליך אויף אײן צײטוננ 35,218 עקזעםפלארן, קוטט אוים אױף אײן צײטוננ םון ארבעטער און ראדיקאלער ױכטונג דורכשניטליך א טיראזש אץ דער גרויע נייט *ױץ דער ,פאהחנרטם׳ - די נרעםטע אידישע צייטוננ אץ דער װעלט.