Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 206

3 ס808ו*ם9>י<8>ע כרןןניק 206 ף*1• - 1 - .<1*ז אויסגאבץ און עײסרנגען פון םארשידענע נןןצי$נאלע .גרוסעס אין די םארייניגםע שטןןסן סקקות0 ז)11וס11וו ז)0)4)81)8ז)▼ ■))■וו)1>2 4ס ■)!וןוו^ 8ס18ז)■^ ■■)!■)5 ס*1ן1*1סזסץ 0)4 ■1 םון זײ צײסונגק סס**ס .51411 ס״ה םרעםע״ אויסגאנן 0)5 *3£ס\ )01*108803 צ$ל נםשות 111*2 -מ)1)ס5 גאציןגאלע גרוםעם מ^קקםזס 1£*ססג)3א *״ 22 30 8500000 אידן — 1מ1>1י1. 151 166 2759082 דייטשן — )018011)0 . . . 72 74 2543010 םויליאקן — וס1סק. ״ . . 105 117 1891800 איטאליענער - ■00)811)1 . 21 24 788000 ליםװינער - 111*1X1 ... 44 44 726800 שװעדן - ס)1)6*5ס5. . . 43 43 641781 םלןןװ&קן - $107*1x0 . . 73 73 563995 סשעכן - ס)5ס)5סג7. . . 10 16 522810 אוקחףנער - •וססו*ס1;1 . 46 49 460000 נןןרװעגיער - זסןסזוזסא. 14 19 450000 חסן - חסגנט^. 35 40 612900 װגןםלאװן - ס)7ס2081ס[. 23 23 280000 םיגלענדער - זס1)ס11מחוק. 30 30 241700 אונגארן - ססיז^ןסס. . . 25 25 199175 דענער - ס)ם*ס .... 23 23 163506 הןלענדער - זס!)סוו1ס11 . . די נאנצע אידישע נאםעלקערוננ, װאם צײלש אנ׳ערך 000*500*3 נםשות, םארמןןנט בםףהפל 30 אעױזןדישע אױםגאנן, בשעת די דײטשן — 032*2.759 נםשות — הזןבן גאנצע 166, די איטאל* יענער — 1,891.800 נםשות — 117 אויםנאבן, די םוילן 010*2.543 נםשות — 74 און ױ טשעכן — םיט 563.995 גםשות ה$בן 73 אויםנאבן. לױט דער צזןל אויםנאבן םארנעםט ױ איױשע םרעםע דןןס 9*טע ןןרט און גלײכט ױך נ$ר םיט דער םרעםע םון ױ אונגארישע אײנװאנדעדער, װעלכע םארמןןנן אויך 30 םעריןןױשע אויםנאבן און װעלכע צײלן ןןבער בלומ 241.700 נםשות, ד. ד״ קאתע 15 סןןל װײנינער, אײדער ױ צזןל אידן. ד$ם נעםט זיך םריער םון אלץ םון כאראקטער םון דער אידישעד אײנװאנדערוננ אין ױ םאראײנינטע שטאנק; דער ניט* אידישער איםינראנט םון איטאליע, םוילן, טשעכ$*םל$װאקײ א.א.װ. קומט אין לאנד, סץ־ בױ צו םארדינק א ביםל נעלד און זיך אוםקערן אהײם$ דער אידישער איםינראנט ןןבער קומט לכתחילה מיטן באשלום צו בלײק אין לאנד, לערנט דעריבער א םך גיכער ױ ןץטינע שםראך און װערט מער אטעריקאגיזירט. ס׳איז נאטידליך, אז דער איטאליענער, רער םןןליאק, דער טשעך א*װ. זןןלן זיך םער, װ דער אױ־, האלטן בא וײעד נאצי$נאלער צײ• טוננ, װןןם שאםט םאר די א שטענױנע םארבינדוננ םיט זײער אלטער הײם. אמת, ױ ױיטשן, למשל, און די ד^לענדער זײנק גןןך על• םער םק ױ אידץצע אימינראנטן אץ דער געשיכטע םון אימי• םיר זעהען, אז בא אידן אמ ױ שטארנליכקײט םון שארף׳ אנשטעקגױנע קראנקהײגק און טראװמאטישע שעדינוננק קלענעד, װי נא רוםן. ױ קלענעדע שטארנליכקײט בא ױ אידן םון ןןנ• שטעקנױגע קראנקהײק ערקלערט זיךי םיט דעם, װ$ם אידן הײק זיך עתסטער. ױ קלענערע שםארבליכקײט םון שעדינונגק — מיט דעם, װ$ס דער איד םירט א שטילערן ארט לעק. ניט צוםעליג איז ױ שטארבליכקײט םק םםיכישע קראנק• הײק אלצאײנם נא נײדע נרוםעם♦ ױ אומנליקליבע םםיכיש* קראנקע רינק אלע נעװען אין נלײכע באדינגוננק: זײ הןןבן ױך געםונק אין אזא פםיכיאטרישן שםיטןןל, װאו זײ זײנק אלע אױסגעשטןץק, ןןן אונטערשײר פון נאציןקאליטעט, םון הונגער און קעלי^ צװישן אלע איבערינע טויט׳םיבות זעהק מיר-א באדײםנדינ גרעסערע אידישע שםארבליכקײט. נערקיקראנקהײק, למשל, און קראנקהײטן םון ^פעם^רנאנק שטײען דא אויםן ערשטן ^יט. נישט װילנױנ קוםק אין ױנק ױ קלעם, װאם ױ אידישע נערק ןןרנאניזאציע הןןט נעכאםט ױ לעצטע יןץן: װײל װןןםערע אברים ה$בן רען אין דער ערשטער ךײע נעליםן םון דער צעשטעתױנער ארבעט םון הונגער און קעלט, אױב ניט ױ שװאכע אטעםי^רנאגען םונם אידן? װײטער ױינק כאראקטעױםטיש ױ םטאטיםטישע ידיעות װעגן א םארי העלטניםטעסינ גרויסן םרןןצענט טױק םון יאטדענױנע נעשװי• לעכצן און כרןןנישע ןןגשטעקנױגע קראנקהײק (לםשל, טובערי קוליןןז), און אויך קראנקהײטן םון םארדײאונגס׳ןןרגאנען און דעתערונג. ױ אנטװיקלונגםיקראנרךױטן, װןןם בא טטע נאדינ* נונגק גיק ױי נישט קק נרױסן םרןץצענט םון שטארבליכקײט, זײנק אץ אונזער טאבעלע זעהר באדײטנױכ םיט איץ װןץט, דןןס הארץ און ױ נערװן, ױ לעבגםיזאםטן און דעם אידנם $טעם —אלץ װערט ןןםגענוצט םיט א באזונדעד שנעלקײט און צעמןץלן אונטער ױ שרעקליכע קלעם םץ הוננער אץ קעלפג ד״ר ם• ל• לעװןנםין אדעם. ווו קולטור־סטאטיסטיק - ]111>1)<11זס11ס£ די אידישע און *נדערע םרעםד״שםראכיגע צײסוגגען אץ די םזןראײניגסע שסאסן *)1**51 •*1ן1*1סזסץ ס)4 ■1 )88)זק ס1;ס841( ■01 1x1811 די נמראײנינטע שמאטן םון אמעריקא םארסןןנן, לױט דער צײלוננ םון 1920, א םרעמד<עבוירענע באםעלקערונג םון איבער 16 םיליןןן נםשות. אין טאבעלע 1 ניק מיר ױ םאנאנדערטײלוננ םץ אלע םרעסעסויםנאנן םון דער דןןזינער םרעםד<עבוירענער באםעלקערונג לױט ױ נאציןןנאלע נרוםעס. כױ קלןןרער צו מאכן ױ נעבראכטע ציםערן װעגן דער צןןל םרעםעיאױסנאבן בכלל און דער צןןל צײטועען בא יעדער נאי ציןןנאלער נרוםע, בױיננק םיר אץ דער טאבעלע אױך ױ צןןל נםשות םון יעדער םון ױ דןןזינע נרוםעם. ביים םארגלײכן ױ עדשטע רײע ציםערן םיט רער לעצטער װײץ זיך ארױם נאגץ אינםידעסאנטע אויםםירן.