Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 3 (15. August) - נומער 3 · p. Seite 193

193 די ><מץ >ק וז*סו?סל>נד >6 3 6) קמטארינאר, ק*ט*רינאזש — זדיסמ מ אונז א׳ץ *ױלן דער, וו#ם נײם ארום אינער_שטעס און דערםעה, מימ א קאםארינקע (שטיליקאסטן םיט א קארבע) און שטילט אין הױף, אויםן םארק, נאם, םאר די הײזעד. 7) נעםיינדע •ויער — ה$ט נעהײסן דער, װ?ם הן^ט באארבעם עדד, װעלכע ה$ם נעהערט זנו דער נעםײנדע אק נ$ר איר (נישט קיק טרײן), ער ה>)ט באדאםט ארבעםן .*אנפמדונע״ זךעד *$לך, כאלופניק ה$ט אײנענטי ליך נעהאט נ#ר א כאלוטע, הײזל, דעחנו א קלײן שטיקל ערד, װן^ם ער ה$ם נאקוטען םון םריץ־, ם א כ ט ע ר ה>>פ נענוםען ארענדע ערד און נעארבעס; א קזךאניסם ח>ט נענוםען * נרעסערן שטך ערד אויף אײבינ אויף נעװיסע, נא־ שטיםטע באדיננועען. >־ 8) ד$רםסידינער — הז>ט נעדינם בא ק$ל$ניספק, פױציס, םאכטער םון ניטער (איםעניעס), קרעטשםעם, אױף םויליש ״פאהן^ק״, רוםיש ,באטדאק״, נעארבעט די שװערסםע ארבעטי 9) ד$רםם*םוידן — ד$ס זעלבע, װןןס סארז^בקעס, נעי מזןלקן קי, נעריסן וױלד<ר^ו, נעארבעט בא די בהמות, נעי שניפק מכואה און נעלזקעװעם. ווןןרםט מיט די םיס, שטעלם דך אויף די הינםעדשמע םים א, ד. ג *) כאלוטניק — הײסט הײנט אױף םויליש דער ארבעפמנר, װןןס ארבעט נישט אין םאבױק, װארשטאט, סןר נעםט צו ױך אהײם (אץ זײן ,כאלוםע״ — שםיבעלע) ארבעפג םאחריטענם הזןט אזױ געהײסן א פויער, װזןם הזןם גענוםען םון פריץ א הײזל צו װאױנק םיט א קלײן שטיקל ערד און דערםאר הזןט ער דעם פריץ נעדינט מים עםעם א ארבעש, א שליחות. דערבײ הזןט ער אויך באקוםען א מןןל א באי לתונג םון *־יץ און םון רעם, װזןם צו אים איז ער נעי שיקט נעװ^רן, 3) כירורנען — װאונדהײלער (נישט װאונדבײלער), ד$ס װ#ס מען הןןט נעםלענט רוםן בא אידן ״רוםא״, 4) םאכטערס םון הייזער — םענשן, װןןם הןןבן נעי נוםען בא פריצים, ןןדער בא אנדערע רײכע םענשן הײזער אץ םזןכט, ארענדא און די דירות םארױננען אנדערע. דזןם איז נעװען זײער םרנםדא 5) צ י ר ו ל נ י ק — איז נישט ראזירער, ער הזןט נעהאקט זןדערן (םקיז דם), נעשטעלט באנקעם, צו רעד מדרנה םון כיי רות אמ ער ז^ננעד נישט נעקוםען. ער ה$ט אויך נעש$ק און ראױרט, אידן אין די פראפעסיאנעלע פאראײנען און אינם ראטך אפאראט פון װײםרוסלאנד י• קאחולניק 1$>ח6|5בסז61$5^\ ח6חס0זס-6)ס?1 תס!) חו 1>חמ ח6מס11ח1$מ06תס5}1דו66 ח6[> חו מ16>ס[ 6ו0 ^1מ11>-זס0 .( סס* ארבעט םון װײםרוסלאגד, ניבן אונז די װײםעתעבחאבטע טא־ בעלעס, צונויםנעשטעלט אויםן נרונט טון די ציםעדן, ווזןם זײנק נעװען םארעםנטליכט אין די נוםעדן 127, 129, 130 און 133 םון םינםקער ,עםעס״ םארן 1923יטן יזןר (נז^םיצן װענן אלנעםײי נעם פצב םון רײםרוסלאנד). 1 די אידן אין די פראפעםיןןנעלע פ&ראײנען ■*■ס1)<1^ו)947אמ*6 **4 ■1 <*4*נ *01 די צ$ל אידישע ארבעטעד אק אננעשטעלטע, װעלכע זײנק אתאניױרט אין פר$םעסי$נעלע פאראײנען, ה$ט צום 1ינק יאי נואר 1922 דעתרײכט במ 19 טויזנט, װ$ם הזןט דעםז^לס נע• הײםן 314 פוץןצענס םק דער נאגצעד צ$ל 60466 זךנאגמירטע זןננעשסעלםע'און ארבעסער םון וױיסרוסלאנד. _ צום 1יטן ױני 1923 םאלט די קןל אידישע םזןראײןיםיםי נלידער במ 14,692. די אלנעםײנע צזןל םאראײןיםיטנלידער פארקלענערט ױך צו דעד קקינעד צײט ביז 48,288. דער פץ< אין דער איצטינער וױיםרוסלענדישער ראפקירעפיבליק, װעלכע באשטײט םון זעקם קרײק (םינסקער, ב$ריס$װער, ב$נרױסקער, סלוצקער, איהוםענער און םןקירער) םון אמ^ליגער םינםקער נוי בערניע, נעםינט ױך אנ׳ערך 260 טומנט אידישע אײנװאוינער. ױ איױשע באםעלקערונג בילדעט ד$ כמעט א זעקםט חלק (16,9 םקןצענט) םון דער נאנצער װײםרוסלענדישעד באםעלי קערמג — םון אנ׳ערך ססס.1.650 נםשות — און אמ כםעם צװײ מ$ל אזד נרױס, וױ אלע איבעױגע נאצי^גאלע מיגדערי הײק םק װײסרוסלאנד אינאײנעם נענומק: — ױ רוםן מאכן דז) אױס םךיהבל 4,4 םרזקנענפק ױ ם$ליאקן — בלױז 3,3 פרז)י צעננק אלע אנדעדע — 1,1 סרןקנענט, בשעת 96 פר$צענט םון דער גאנצער װײסרוסלעגױשער באםעלקערונג װאױנט אין ד$רף, קז^גצענטריק ױך ױ איױשע אײנװאױנער םון וױיסרוסלאנד מערסטנטײל אין שם$ם און שםעטל, ד$ שסעק ױ ם$ר םיט ױך ױ םערהײט םון דעד באםעלקערונג. ס׳אמ דעױבער נאנץ נאטידליך, װ$ס אידן שפילן אזא בא־ דײטגױנע רזןליע אין ױ פר^םעסי^נעלע זךנאגמאציעס, אץ דער קזןמוניסטישער פארטײ אק אינם ראנקיאםאראט םון װײסרוסלאנד. א בולט בילד םונם אנטײל, װןך איק נעמק אין דער ראפק־