Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Journal
- Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ
- Volume
- 1923
- Issue
- Nummer 2 (15. April) - נומער 2
- Date
- 1923-01-01
- Page
- [Seite] (sequence 36)
- Language
- German, Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 57% known words query
- IRI
…/4917681-6348801-6348806--077-4917767- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
60 42<יי סןךדןולע *ון װידםשװססליכע ססרהעלסנישז נ> י* *ייז *ק?ורסעיס. כחנעו םק וי ,•וםס •ק •אםניקעס״ (חסנא םיכל בת שאול לקראת מו ומאםו, םה נכנו ידום םלך ישואל אשו ננלה הװם לעיני אםדיות עגריו נהנלות נגלות אחו הרקים). רי ד^זיגע דעתנײלוגג אילױםםױרם אןנו דעם קענגמץ סדימק דעד םיוחסדיגער םיכל, דעד ס$כטעד שאולם, אק דװ. נןק־ א לאנגי דױערנדינער םלחםה זנזוישן דוד אק שאולם זק, איש בשר״ ה$ם דך דחק אײנגענעק זנו איבערנעםק ׳די םלוכה אינעד נאנץ שראל, דערםים הןןט די םןולקססורטײ צום עדשטן םןןל אינער• :ענוםען די םאכם אין ישראל אק גישט אוםדסם איז ד ו ד נעי בליבן אין דעד טחר־יציע״אלס דער םוסטער םק דעם ם$לקם* טיםליק םלך. דחק ה$ם דך אױך אײננענעק, זנו דערװײםערן די נרעניק םון ישואל און זנו מאבן אונטעדםענינ אײגינע שכנישע םעלקער, װי אדום, עםון # * די אריסםץקראםישע םשאחות הןןנן חק־ נים נעװןןלט םאכן שלום םים דער נײער ל*גע, אק עם איז אויסגענדןןבן דער אױםי שטאנד םק ןוכשלוס. $ דער אױסשטאגד םק אנשלים איז;ים נעוחק בלױז קײן םאלאק׳רעװ^לחרע, װי עס םײנק רןןס רוב נןלעתטע, איז קל$ר. בא אזא ענעתישן הערשעד װי דוד אק כא זײן באליבםקײט אק םןןלק װןלט זיך אכשלום קײנם$ל :יט דערװענט גו סאכן אנ׳אױםשטאנד, נים הןןנגױנ קיק אונםעס שטיצוננ אין געװיסע שיכק םק דעד באםעלקערונג, און דער ד$־ ױנעד אױםשטאנד װ$לט קײנםןןל ניט געקענם ןוגגעםק אזא נרױםן םארנעם, אזױ אז דחד הןןם נעםוזם םארלןןק ירושלים, װען עס ר$לט ניט געהערשם אין באשטיםטע קרײק א אונמוםרידנקײט מיט חדם רעז שים. אםבולטםנק אמ דער דןךינער ס?צין4 לער כאואקטער םון אויםשםאנד ניכר אין' דעם חילוק, װןק װערם נעמאכם צװישן דעם חיל םק דוד און םון אנשלום: ױ ^נהײננער םון דוד װעק אוםעםום סוצײכנם, אלם ה ע ם (ד$ס פ#לק), דאנענן אבשלומם^ןולס א.ךש ישראל*). *ס שלו םס ןןנהײננער הןןבן צום סוף נעליטן א םםלת ער אלײן איז געסאלן און דת־ הןןט זץ־ אוטנעקערם זנװ־יק אין ידושלים. קיק אנםשײדענױנער טנחון איז דאס אבער נים נעװעק, װי עס איז קענטינ םון דער װײםערדינעד דעחנײלוננ ים. 10. וכו. אלענ• םאלם ביידע גדז־ים האבן דעדװײלע נעםאכם שלום, נאכאםאל האם ױ אריםטאקראטישע םארםײ נעםאכם א םרוװ זנו םארכאםן ױ םאכם, און דעם םאל האבן זײ נעהאם ער< םאלט דער עלםעסטער ק דודם צןק־ אגשלום איז נעװען א ד נ י ה ו• און אים האט נעהערט ױ םלוכוע אױף װיםיל ם׳איז ריכטינ^ אז דוד האם באשטיםט שלםהץ םאר זײן יודש, איז שװער צי זאנן. עס איז נישם אוםםענליך, אז בת שבע, שלםהם םוםער, האם נעהאט א זנו נרױסן אײנםלוס אויםן אלםן דחק די דודשע םארםײ אבער.איז בלי שום סםק נעװען אויףאדניהום זוד. דודם אלםער חיל םידער איוב און דער בהן אביתר — װעםעס םא< םיליע שאול האם אויםנעהרנעט, װײל זײ האבן אונםעתעשםיגס דחק — ױ נענסטע םריינם רודפ, דיינען נעװען גוזאםען םים אתיהק. דאס םאל האם ױ אױסםאקראםישע םארטײ םנגח געװען און שלםה האם איבעדנענוכמק ױ םלוכד״ דער דאױנעד נגוזון אמ.װײזם אויס נעוזןךץ םענליך דורכדעס, װןןס דער אלטער •) דער חילוק צזזישן א י ש און ע ם $דער א ד ם אמ נ$ך ניכד אק א נאנגע ױיע ערסער אק מנ׳ך, אזוי לםשל, נם כני אדם נם בני איש יחד עשיר ואכיק, מהילים טס. ד*, $דער: הלא אײגאתה וםי בםוך בישראל, שםואל *. כו. 15, וישח אדם וישטל םע און סןורםןולגטע, ױ ארױסנעשסויסענע םון דעו נעזעלשאסט. םיר זעהען חך װי װייט ױ ס$גיאלע ױםערענגירונג הץט שוין אין דער עלטעסטעד גײם דעדנרײכ4# אױף דעם דןזינן •ר^לעםארישן חיל וץכן זיך אמםײסטן נע־ שםיגם ױ םיראנען און סלכיס• נראד דער אדעל איז םערסטני םײל געשםאנען אין ^•ןןזיגיע גום קיניגנזם, אק אין קאטף קענן רעד חךינער ןן#ןךיגיע הןןנן דך ױ טלכיס אםכעסםן נעקעגם שםיגן אויף אזעלנע עלעסעגםן, װעלכע דיעגדינ עקןןנןןםיש נים זעלבשטענד׳נ, דינק איננ&נגן נעװען ןננעװיק אויף זײער םירעו־♦ וױ אזױ דער זקקינער •רןקנעם םק •־#לענמורמאגיע איז חק םןןרנעקוםזק אילױסםרירם אונז זעהר דײטליך ױ דעדגײלונג םק בראשית םז׳, בעת דעם נרױסן הוננער םק םגרים, װען בא די פױעױם אמ מװק אױםגעגאננק ד$ס נעלם זץבן זײ ױסםן םאר< קויםט דיער םי אק נןןכדעס, *ז אויך דןןס אמ ארסנענאנבק, ה$גן די אים םארקױםם *ױך וײער ערד אק אזױ, םירם אױס דער רעדגײלער, איז אריבער ױ נאנגע ערד םון םגרים אין 1י הענט םק •רעת ױ דןךינע דערגײלוע אמ טןןםלם אינטערע־ סאנם, ד באװײזט, װי ױ דןךינע םגרישע םארהעלטענישן דינק אק ישראל םרעםז־, אין ישראל אמ נןק־ דן^ א םרײעז־, זעלבשטענױ־ גער •ױערטוםן םק דער אנדער דים ןןבער באװײזט דער דערגײ־ לער, װי ער הןןם דך דעם דןךינן •רןךנעס םןןרנעשטעלט. דער .םארןך־יטםער •ויער םארקויםם דעם •אםריציער םון אנ־ םאננזײןםי,ת*ןדקערדאקגוםסוףױך 8לײן. אלזױ שױן אין דעו־ גײט םק ױ שוםטים נעםינק םיר * זעהר שטארק גענלידערק םןךניאלן #רנאנמם. םיר הןןבן שוק אויבן ןךגעװיק, אז ױ אנטשטײאונג םק דעד גןוגיןךאלער.םלוכה אק סוװנדערס םון דער נײער נאציןךאלער קולםור אק בנק אמ א באװײז םק 8 קןןלןןסאלער םןןליטישער, װירטשאםםליכער און סןוציאלער-איבערקערעניש. ןךנער אוק־ ױ װײטערדיגע סןו־ ציאלע קאםםן, אין דער גײט םק ױ ערשפע םלכים, באװימן ־אונז, װי םןולש עס אמ ױ םןורשכרןלונג םון ױ •ריפיםיװע םאר־ העלטנישן םון דער עלסערער גײם. ״ שוין אק דעד גײם םון ױ שוםטים דינק אײנינע םןול נע־ טןוכם נעװןךק •רובן גו םןוראײנינן •ןוליםיש נןונץ ישחול, ערשם שאולן ה$ט דך ױ חךינע םאראײנינונג אײננענעק אק שאול אמ נעװןךין דער מלך איבער ישראל. אױף דעו־ געשיכםע םק שאולס םלוכה נכלל קענען םיר זק־ ד$ ניט ןוםשטעק, םאו־ אונז אמ דןן װיכםיג דך גו נזוקענק טיט דעם קענגזאץ צװישן דוד אק שאול אק םיט דינע סבות, אז דער חןדנער קאטף הןןם געםרןןנן א מךניאלז סוחוקםער, באװײזט ױ נאנגע חד לענענדע; אלע דערגײלוננק װענן דוד ה#בן ןו נןונץ דײטליכע סןךרןולע טענדענץ. םױ־ הןןק חןס שוין נעזעהן אק דער דערגײלוננ םק דוד אק נלית, אק אויך ױ עלעםענםן, אויף װעלכע דוד הןןם דך אין דער ער־ שטער גײט נעשםיגפ בןוװײק קלןןר דעם סוחוקםער םקידעם חךינן קןןםף. ןוםבעסנק װערם דעי חךינער קעננזאץ אילױ־ סטױרט אין דער דערגײלונג םק שמואל ב. ו, װען םק הןןט געבחוכם דעם ארק יהוה אין ירושליפ הןןס דוד דך םרײליך נע< מאכם אק הןךו געםאנגם סים דעס סןןלק גחןוטק, ןך ער אמ נעקוםק ןוהיים, הןןט דך גו אים ןןםנערוםן שאולם טןןכ״ םער , מיכל — דודס םדומ — ,װי שײן הןןט דך הײנט דעד קיניג םק ישראל נעהאלכק, װען ער הןןט דך ןונטבלומם איץ ױ אויגן םק זײנע קנעכטס ױנםםן, װי עס ןונטבלויזם זק־ אי<