Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 2 (15. April) - נומער 2 · p. [Seite]

•ךי-־־ז׳ 1 ■ •*־־ ' ־ -־ ״ ־ ־ 6<_ד* סמץ <<ץ ר***0*ר+__57 1<)|1<)ו>0 11)1 1)1■ ^■11ו>וויו 1 <דיך ■ירי—ױ?ײמן *בסןלוסע וץל סיו ינה , | מומן ■חייי״ן םרחען םענעל 1 1 1031 | 211147 204779 םרײםן()191) . . 989) | 27527 27814 נײערן(1905) . . ׳ן 857 8119 ( 9468 ז*קסן 0)191) . . . . ״ 993 6970 / 6012 װירסעפבערג()191) . . 1059-1; 12706 / 11993 העססען *1905) . . 1019 9693 9709 י ה*ם*ורג (1905). , . . א נערכדיגן גלײעעװיכפ זעהק םיר אץ וױדטעמבערנ, װאו אויף סססז םענער זײנק םאחון 993 םרויק, וױרטעמנעת ם*ומ*גש?נער טןןר א קלײנע אידישע באנועלקערונג וץןם הןןט דך םזק די לעצטע נענדלינעד יןךן נםעם װי ניט געענדעדנג דער נא> שירדכער זװװאקם איז זעהר קלײן. קק ארםװמנדערוננ אץ אײנ• .לאנדערוננ איז אױך נםעש נישם$, דערםון נעטט זיך די אויבן גע״ בראכטע זםךץ. גאנץ אנדערש זײנק די םארהעלטנימון אין נײעדן און באזונדערם אץ.זןוקסן׳ װאוהץ ס׳נעהם א נרױסע אײנװאנדע• ױוננ םון אױסלענדישע אידן. דעד עמ גך;ת םון אײנװאנדעדוננ, איבערהױםט װען ד נעםט ןץ א מאםן<אראקטער, װײזט, אז דעד .ײב םון די אינמראנק באשטעהט םון םענעד אין די •ץךוקטיװע עלטער־ץךן(50—20). אויף אזא אוק איז אין ןךעלכע לענדעד די זנןול םענעד נרעסער, די סרױק״םערהײם, װעלכע מיד ועהען אין די דרײ לענדער: האםבודג, פרײםן אוןהעססע;, קןץ עדקלערט ח־עדן חדך בװײעדלײ סבות, ןךעד חדך אויםװאנדעדוננ םון םע• :ער, $דעד חרך אײנװאנדערוננ םון םרױען. כדי דןןס םעספמוי שטעלן װןולם נעװק בװעקםעםינ בו באטראכק רעם נעשלעכטי צוזאםענשטעל םון די הײםישע און אויסלענדישע נאװנדער, ד*ס קןןנק םיד *בעד םאכן גלויז בנזנע צו העסםק און המםנודנ. דןן וףיזט זץ• ארויג^ #ז אין הע6םק זײנק אץ 1910<טן יןך בא ח הײ• םישע אידן נעװען 10262 בענעד און 11299 םררען, חון װק צװישן די אויסלענױשע אידן זײנק נעװען 1398 םענער און 1104 םרױק. אױף אזא אויק זעהק םיר״ אז דער איבערנעװיכט םון ח םרױק נעםינם זיךימ ח הײםישע אידן, ד$ס אײנענע וױיזט דך ארױם אױך אץ האםבוית װאו אץ 1910 יןך זײנק םון ח אײננע• ־ואנדערטע נעװען 6164 םענער און 4744 םרױען, םק ח וןךטינע 4156 םענער און םארקערט 4884 םרױען, דןןם הײםפנ אז 4דעם אינערנעװיכט םון םרױען םח םען גיכעד םץ ן*ץ עדקלעזץ חדך אױםװאנדערוננ םון הײםישע מענער. י איזנט ל*םיר דך זװק^קן זנום עלטעדיצוזאםענשטעל. דןן םוון םיר ראשית בל, נום בארויערן, באםערקן, *ז ניט םאר דער נאנצעד םלום/ ניט םאר דער נחןאער. םדינה םון דײטשלאנד םארם^נן םיד ניט קיץ חכםינע םטאטיסטיק םו^ם צחאמלנשםעל םון דער איחשער נאםעלקערוננ-לויטץ אלטער. םאד םרײסן איז םאראן םון 1910 יןך א בוזאםעגשטעל בלױז םון דחי עלטעד• נרוםן: בת 12 י*ר, םון 12—18 און העכער םון 18 ץך. א .־ױםענשאםטליך נענױע באטראכטיננ םון *ם דעד זעדד װיכטיגער גאטירליכעד חםערעטרדוננ םןךעדם >ןנעד׳ אז ח גרוםירוננ זיןל ^*מיץ לכל הםחות אץ צענדלינעד יןךן. דער םאטעחאל, ־דןןס םיד םאדמ^גן, װײזם ם^לנענחנעס:׳ 4^4| ^^14414 4 4 .■ - - ג$ך ערגער אײדער מין •רײסן ךינק די מןרהעלמנישן ווק זאקםן, װאו אין 1900 ץך ה*נן םק 1241% אידן בלױז 386, ד. ד״ 3% געװארנט אין וץךן/ דזןם ערקלעדט זיך ןןבער חרכדעם, װ#ס אין דער זאקסישער טחנה אמ במ ח םוםבינעד ץךן םק םןך׳יגן מךהונדערט ױרידיש נכלל נעװק אידן ם*רנ*טן דןךט זװ װאוינק און שםעטער ה$ט ח עקןןנןןטישע אנטװיקלוננ םון זאקםן װדם נעווען, *ז אמץ זןןלן ױך נאזעזק אױסשליסליך אץ ח שטעט. אין בײערן, וױרםעםנערנ, באדען און העםסק איז ח םארי טײלתג צוױשן שםץם אק זמךף אביםל נעסער אײדער אין םרײסן. ס׳האנן נעװאוינם אידן אין 1910 : דערםער שםעם 31 % 17191 37874 . אין נײעזץ . ״ 33 3975 8007 . ״ וױרטעמנערג ״ 82 7369 18527 . ״ נאדק . ״ 45 10927 \ 13136 . ״ העססק . נערך אםך װארנק אק דןךף ח אידן םק העססק דהײנו 45%. העסםק אמ אײנעד םק ח װײנינע דײטשע קאנםן, װאו ח אידן ד$נן םריהעד נעװאױנט אץ ח קלענסטע ישוכים אק נװ־ זעהר למגנזאם םאמעליך *ננעהױבן ױך ארינעדקלײבן אץ שטןןט *ריץ. צום םוף ל#טיד נזןך *נװײק אױף דער טנםװיקלוננ םק ח נרעסםע שםעט אץ ח אײנצעלנע נןך װ$ס באטראנםע לענדער, װעלכע כאראקםעריזירט זעהר נוט דעם ק$נזלענטראזרעי םרןןסנעם. / ■))••1^ •)ק■■!) ■■4 ■1 ■•!אמ)■*!*•)! .<■■—>8,—■4■6 ,■ן■1><■>))^ ,■ח£ע*8,וו*)וו*ץק ■■141)8 ^רןו181ץ י<ר וידי?יר 41וו/׳ ק?דדג1 ורן ד?ר ווי§ס?8^ס?ן מוינח ונונו *ו מד (ןגוור ועך ס*סןירמב •ן םדינח הױאס-שסעם ןןדער גרעססע שםעם םון ח מז־ינות ■יז סז*נ שי *ין 1900 יס־ יח 5*18 יסי 21,68 2330 1736 בערלין(ירײםן). . . . 20,13 15,91 9/)4 פינכען(!ײעו־ן). . . . 3531 2532 2132 שסוסג*רס (וױרטעפבערג). 24,72 20.96 1536 פ*נהײם (מדן).... 730 639 5,63 ד*רפסם*ס (העססען). אםילו אץ פרײםן, װאו ם׳זײנק סאר*ן אסך נרױסע שטעננ צים זנו ױך צו טיט א באזתדערער קראםט ח הרםפישטןןט םק תר םלוכד, דןןך נים אזױ םיל װי ח הױםםישטעם אין ח אנדערע םחנות (אױסער נאדן, װאו םיד ז^נן בםקום קארלסרוהע אוים• נעקדגן םאנדחם אלם דעם עקזןנןןםיש װיכטיגםםק םונקט). אם שנעלםטען אק בולטםטק אמ ןןט ח אנטוױקלוננ םןךנעקוםען אץ בײערן. דעו־נײ מוז םק נים םארנעםן, אז ח םזרחיאידישע אײנ• װאנדערתג ה#ט ױך נעלןןזט ראשית נל קיק טינכק. אם שװאכ• םטק אמ ח איחשע גאםעלקעדתג םק העםסק גענאננק קײן דארטשםאם, וױיל ^ם.דער םונקט איז םאר העססק נים קיק עקןןנןןםישער זנענטר. ״ לױטץ געשלעכט םארטײלן ױך ח אידן אץ ח אײנזגעלנע לענרער םק חיםשלאנד, װענן װעלכע םיר םארםןןנן סםאטיסטישע 4^^^^ 4444^ ^^4)^^^44444 ^4^ 4 ידיעות, אױף םןןמענדיגן אוסן: