Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 2 (15. April) - נומער 2 · p. [Seite]

י י ןן!ו^!1?<יי8י^■^^ *1.*1^יי ^-^*!ייו זי׳^■^. ^יחוזי**-■* -**?** .^. 142_די ס^ױ^עק^גי^יע לאנע *ץ ױ אידן אץ ײסיסנד♦__49 די םאציאל־עקאנאמישע לאגע פון די אידן אין רוםלאנד פון צסיי ביז דער לעצטער צײט־ס פר$פ• ב• ברוצקרס 1זחז*ח©9©0 ם*05חס{ 9ו!> חו 15י1 1905 חס▼ ^ןזסומח^ מו חם^ט( ־ום!*-©0*1 ^סצומוסחס^ס^וצסג סו0 1ומ111ומ0 .8 .*סזיז סס* שטעם היןבן סננעהױבן םילן א שטארקן דוחק אין שפײזיפרס• דוקטן. די שװעױנקײטן םון דער שםײזיםארזוןןתונב װעלכע באװײק, אז די םלחםהילאםט אוז נעװען ניט םאר די בחות םון . דער דוסישער *ןלקסיװירםשאסט, האק אװעקנעדתעט דעם אלנק רעזשים, װעלכער איז שױן לנםרי קסםםיסםיטירט נעװ*רן חדך דעד צװײטער, דנם דער יאםאנישער םלחמד״ םםלד- דעם 27<ק םעברואר לויםץ אלםן סםיל איז די צארישע רענירונג גע־ םאלן, און אק םשך םון 8 חדשים ה>ןט מיטץ לאנד סננעםירט די צײםװײלינע - רענירתנ, װסם איר צוזאםענשםעל האם דך הגם אםט נעגיםן, ארײנגעםענדינ סלץ םער םןקניאליםטישינעשםיםםע 44444■ 4^84^44 4^4 44^144 4^^ םוער, װעלכע איז אבער אין סלנעםײן גאשםאנען םון םיםישע םזןרשטײער םון דעד רוסישער אינםעליגענץ. די צײטװײלינע רענירונג האם נערעכנם םירן װײםער די םלחםה און דערינער נעקוםען צו * םתירה טיט דעד שםיפונג םון די רע־ װסלחױאנידרםע םססן, װאם האגן נעשםרענם ככל אוםץ זנו םאר> ענדינן ד. כדי זנו דערגרײכן דעם ^נבעםערקטן צװעק ה$ם די רעגידונג נעשטרעבט צו טארשטרײםן די סיסטעם םון מקדאליס• טישער װירטשאםם, אגב די רוסישע אינםעליגענץ איז םון תםיד אן נעװען א םריעיםיעלער סנהײננער םון אזא װירטשאםנג ס׳איז םארעםענםליבם נעװ^רן די תבואו־,<ןאנאםסליע און די רענו• לירתנ םןן דער אינדוםםריע דורך דער רענירונג האט דעתרײכט ניז צו דער העכסםעד םדרנד״ די מאכם םון דעד נײעד רענידוע איז $בער נעװען ועהר שװאך און איז גים נעװען בבח םלאנםעםכ צו םארװירקליכן ידי אננעםערקםע םאסנאטען. די םסלקםיװירם׳ שאםט, װןןם ה$ם נעםאדערם םאו־ איר קיוס אין דעד תקו*־. מץ דעד װעלם&לחמה די שסארקםטע סנשםרײגגוננ םון די כת־ת און די נרעםםע אױםגעהאלםנקײנ^ הןןם סנגעהויבן שנעל חרובי צו װערן♦ אין די ארבעםנדינע םאסן איז םארשװאונדען נעזז־סרן יעדע דממיםליןז ארבעםער םלענן טאו־כא&ן םאבריקן, אײזנבאנער הןןק םארכאםם די טאדװסלםונג םיבו די באנק, םויעדים הןןק םארכאםט די ־•ריװסםע ערד״שטחים, די םוחרים א־ן הענדלערס זײנק עדקלערט נעװןקן םאר םםעקולאגטן, דיערע םחוחת דינען צעדאנידט נעװסרן, און אוםעטום הוןןט סננעהויבן דך סםשםעלן די ארבענג די אידישע םאםן ה$ק קל^רער םון אנדערע מםעלקערונגסי עלעםענםן םארשסאנק װסם םאר א שרעקליכע נעםאר ם׳שםעלם ^4^ - - ^4>^^ 144040114♦■^ 144^^4^ םיף ^ט דעד נערםאל םון דעד םסלקסיװירסשססם, װעלכעו־ איז םסרנעקומען אונםעדן לזקונב מץ םוןקױאליזם♦ דער אידישעד 1׳ האנדלםיעלעםענט הסמ נלײך דעדםילט, *ז ער נעםינט דך אויף *־ א װאולקאץ, *ז דין אײננטום תןןם סננעװאױדן די נסרסננדעס ם־ן דכערקײנג די אידישע םלאכד״ די אידישע אינדוםםריע הסק 4444 - - — ־- 4< 4.4 4 .■44 4^ן0^^ ^4^ 4^^ ^4^^^444|4|4 ׳8^ז(ל 3ן 5^10/ 1^0 ו1^׳*8^י1|; גוליב דעס חורק םונ׳ם טראנםם^רט און ראשית בל םחטת דעם 4^^^4444 44^^^ 44^444 44^ םעהלן םון.א רעכםליכעד ןןרדנתנ. דערםאר ןןבעד זײנק אײי נינע אידישע עלעםענטן נעװען העכםט בוםרידן םיט תד םענ׳ ליכקײם בו םאו־נעםען רעגידוננםישםעלעם, װעלכע זײנק םו־יעד (סוף) 1¥ נןןך דער םםלה טון 1915 תןןט די ר*ישע רענירוננ בא>' של$םן, אז אקעגן דער נלענבעגו־ינער #רנאנימביע או־ן רײכער םארמרנוננ םון שונא איו נױטיג ארײנבושטעק רוםלאנדם שנוארקי םטע געװער — זן נרױםע מעננע םון קאנ$נק*םליזש. דורך א רײע בסדרדינע גמניליזאביעם ימט די רענירתנ םארנרעםערט די בןןל םונ׳ם םיליםער ניז בו דער אוםנעהױערער ביםער םון 16 םיליק♦ םיט דער הילף םונ׳ם אלנעםײנעם םיםנעםיל םבד דער נעזעלשאםט איז די אינדוסםריע איננאנק כמביליזירט געי יד^רן םאר די ברנים םון דער םלחםד- מך אלעמען איז $בער נים נעװען קײן שום םעגליכקײט בו נאװ$םענק א זעלכע נר יסע םזוםן. א נוםע העלםט םון דער ארםײ איז נעועק אין רוקן, ימרם דעםאראלידרם געװ^רן און דך םאו־װאנדלט אץ געםערליכן ברקישםןוף םאר אויםדענוננ און אויםשטאנד. דװץ די אום• אויםהערליכע נמניליזאביעם ימם דער אלטער רעזשים דך אלײן צונענרײט דץ אײנענע מםלד- $ט די נמביליזאביעס חןןבן שםארק - ------ - ■!•■4 4|4|^ - -- -־- נעװירקט אויף דער םרןךזקםיװקײט םון דער לאנחזירטשאםט אין די װײניג באםעלקערטע דרוםדינע און מזרחדיגע קאנםן, װעלכע םלענן געק די נרעםםע םכומים תבואד- אין דעחעלבער בײט איז םאר דער רעגירתנ אױםנעװאקםן * שװערע םר$בלעם םון שםײזן די 15*םילמנינע ארםײ און אױך די שםןוםישע באי םעלקערתנ, װעלכע למם שוץ געארנעט כםעט אויםשליסליך םאר די ברבים םץ דער ארטײ. תבואה אין לאנד איז נק• נעװען נענוג. #נער ארױםמקומען גא ך הױ**יםסך־ובירער — מ די םױעי - - - --4^44.44 44044 ^4^^4^4 ^14* 4^^4 4^ - ^4^4.^444 4^ רים — איז נעװןןרן אדץ שװערער, װײל בא זײ איז שװאכער נעי װ$רן דער לוםם בו םארקויק. דעם בראנםןיסארקױן^ װעלכער םלעגם חדק אױסטויש ארױסביהק אוים׳ן םארק אנ׳ערך 500 םיליק םוד תבואד״ הןןט די רענידתג ^םגעשטעלנג די שטעט ה$נן נעקןךט נעק דעם םויערםום זעהר װײנינ סחורות םארץ ברױנג געלט ימק די םויערים נעהאט אנבערנענונ םון דער 44.4^ ^444 4^ 04^44 444444^^4 ^44 ^4 ^4444^4^4|ן| 144^^8^ קבבד״ <מס די םלענן באקוםען םאר די נמניליזירטע םיטנלי־ דער םון דעד םאטיליע. אױף אזא אוק, איז די שנעלע םארט״עי רונג םונ׳ם ברויט נעװען א םועלי״יובא םוץ דעד אלנעםײנער עק#־ סךדשער קזךױנקםור. 44 4444444 ... - 4444^ * -י - - 4^4^404^ 44^ .^4^4^^^4 4^0 10 4444 די רעניררנג ד$פו $נער דפו געװןןרפו סיסנרױכן םים די ןןזױ אויך'נרויםע עטיסיעם. ד ימלם װעלן בעםער בילינעו־ באקוםק םר$דוקםן און אזױ ארום בילינער םירן די םלחםד- בולינ דעם בװעק הויבט ד ק מרםירן די תבואהיםרײון און םוז ןבקוםק בו 444444444^ 404 444א 4440 4^4 044 40 4440044^^ רעקװידרוננען םץ תבואר- דער םועל״יובא םון ץם די םןןםנאמן איז-נעװק לחלוטין א נענאטיװער, — דער םריװאטער תבוא־,• האנדל איז אינניכץ לנםױ רעחןרנאנידרט נעװןךץ, די דיױםםי •) דער טיםנליד *ן יעדאקביע ה׳ יעקב לעשבינםקי איז ניט טםנים ניט טיט די *םשאבוננען אץ גיט םיט די אויםםידן םץ ארםיקל *ח •ר$ט. <ב ברובקום.