Bleṭer far idisher demografye, sṭaṭisṭik un eḳonomiḳ · 1923-01-01 · Nummer 1 (Februar) - נומער 1 · p. [Seite]

פעברואר 1923 י^ר" נומער 1 עט פאר אידישע דעמאגראפיע׳ סטאטיסטיק און עקאנאמילף Blätter für Demographie, Statistik und Wirtschaftskunde der Juden. ערשיינט 8 מ$ל אין יאר• / געגרינדעט פון דער אידישער וועלט־הילפס־קאנפערע^♦ * ־־ יי־ ־ ״ "־'־ ־ ־ ־ - # —. א י נ הא ל ט: " ־ ־ יעקב לעשגינסקי• די אייפגאבן פץ דער אידישער ססאטיסטיק■• פרא פ• ב• ב ר ו ג ק ו ם׳ די סאגיאל־עקאנאמישע לאגע פון די אידן אץ חסלאנד פון ג0«1 ביזדערלעגסערגייס• ־ ד״ר יעקב ם ע ג•* ל• די אמץ אין דייסשלאנד• ר״ר ם• ם י ש ב עיר ג• די ראסן־סימנים בא אידן ד׳י ס• דוייסנבערג• די חיסישע אמץ אץ דער גייס פץ מלחמה אץ רעוואלוגיע• יעקב לעשגינסקי• די אידישע קהלות אץ פוילן (אוקראינע) ערב דער־געסיילונג פון דער פוילישער מלוכה• י• קאראלניק• פאגראם־מאסעריאלן• ס סקסיסטי ש ע כר א נ?ק• ביבליאגראסיע• די אויפגאבן פון דער אידישער סטאטיסטיק יעקב לעשצינגזקי• מק א נאנצץ ליטעד כדם פילע שטאפלק — פץ די נידרינסטע במ די העכספע. נעמק מיד, למשל, די צאל נעבודטן בא אידן. פארנליכט מען די צאל נעבודטן בא אידן אין באזונדערע לענדע־ מים דער צאל נעבודטן בא דעד אדומינעד נים־אידישעד באפעל־ קערוע, רייזם זיך אדרם אומעסום — חוץ נאד רינינע אינצעלנע ארסנאמק, — אז גא אידן- רעדן נעברדן קינדעד רייניגער, וי 'בא די אדוטיגע פעלקעד. פאתלייכט מק אבער די צאל נעבודטן בא אידן גופא אין פאדשיידענע לענדער, לעסאלט באקומט מק שרן נאד אן אנדעד בילד — בא די גאליציאנער איק רערן :עי ברץ כמעט דריי מאל סעד קינדעד, ודי בא די ררנעד אידן; בא די דיסישע אמץ בעדך צרי מאל מעד, ודי בא די אידן פץ דייטשלאנד א. א. ר. חוץ דעם, האט דך אדרטגעריזן, אז דעד חילוק .צרישן דעד אידישעד און ניט־אידישעד באפעלקעדונג איז נדרט נאד ביז ראנק ־מק נעמט די דאדנע צרי קאלעקטיץ, ור נאנצע; נעמם טען אבער, למשל, נאד די שטאטישע ניט־אידשע באפעלי קערוכג און מען פאדנליכם מים דעד אמישער, רערם דעד חילוק א סך קלענעד; און נעמט מק נאד געריטע טאציאלע קלאטן אץ מק פאדנלייכט צרישן דך, למשל, ד אידישע פדאפעשיאנעלע אינטעליגענץ מים דעד ניט־אידישעד, דעם אידישן האנדלס־קלאס . מים דעם ניט־אידישן, רערט דעד אונטערשיד במעט רי בטל. י■ םץ_דעם אמ ארויםצודדינגק, אז ניש דעד ראסן־מאמענט און ניט דעד רוח־היהדות קאנק נענו: ארםקלעץ-די דעמאנראפישע און כולמוד־מאדאלישע באזונדערקיט פץ די אידן. האט מק נעמחט אנהויק זוכן עררישערע און מאטעריעלעדע סיבות, רעלכע זאץ ארפקלעדן די אננעירזענע באזונדעדקיט פץ די אידן אץ אלע לענדער. מק האט נעמוזט אנהרבן ערנםטעד שטודילן די סאציאל־עקאנאמישע סביבה פץ ד< אייץ אץ באזוני ס׳רארפש דך אפט מאל גליך אץ די ארנן, און ד ריסנשאפט האט עם שרן גענוג פעסמנעשטעלט, אז די אידישע באפעלקערונג אין אלע לענדעד אונטערשידעט זיך פץ דעד אדומינעד ניט־אידי־ שער באפעלקערונג הן אץ דעמאנדאפישן און הן אץ קולטודימא־ דאלישן דן. דעד נעשלעכטליכער צחאמענשטעל פץ דעד אידישער בא־ פעלקערונג; דעד עלטעריארפבר אירער; די צאל נעברדענע בא אמן, די צאל ממזרים די צאל טרם־נעבררענק די צאל נעשטאדי בענע בא אמן, די צאל קינדער געשיטארבענע; די צאל חתונות ד נעמישטע חתונות און זיער וררקוננ ארף דעד פרוכטבארקיט פץ די חתונה־נעהאטע; די צאל קראנקע אץ די צרישן אמץ אם מערסטן פאדשפריטע חולאתן; די צאל ‘משונעים אץ די מינים פסיכישע חולאתן, ראם זינק בא אמץ פאדשפריט; דעד פרא־ צענט פארברעכער בא אמץ אץ די מינים פארברעכענם, ראם זי* נק טיפיש פאר אידן — אץ אלע די דאדנע פרטים אץ הינדכטן זינק איק אין אלע לענדער אנדערש, רי די אדומינע ניט, אידישע באפעלקערונג א נ ד ע ר ש — ראסעדע סיבות זינק גודם אין דעד דאדנעד באזונדעדקיט? '' מען האט נעפרורט זוכן דעם פקוד און די אורזאכע אין דעד ראסע, פץ רעלכער אמן קומען אדרם, אץ דעד פמישער א6־ שטאמוג פון אמישן פאלק אדער אינם מאדאלישן ניסט פונם אידנטום, אינם רוח היהדות. האט דך אבער אררסנעריזן, אז די אמץ פץ פארשידענע לענדער אונטערשיידן דך צווישן דך טפא ניט ריינינער אץ אפם נאך טיפער, ווי די אידן אץ באזונדערע לענדער פון דעד ארומינעד ניט־אידישער באפעלקערונג. פאדנליכט״מען די אידן פץ פאר» שיידענע לענדער צרישן דך אץ רעלכן ס׳ניט איז פרט, באקומט