Literarishe bleter · 1934-04-05 · 14 (5.4.1934) · p. Seite 222

ליטערןןרישע בלעסער נומ. 14 (ל51 זייס 222 פזן ןןאך צו וויאך טעאםער אח קונסע > דער כועאטער־־סעזןן י אין װ*רשע הןס •- ונגעהײנן זונכױק^ דעס 2-סן י םןג *יסח,,* ר- גענצן ברען. די לעצסע װןך םןןי יסח **: ןױ סעסויס געגןנגען * סיעערהןםסע גוגרײםוגנכ־ןרנזי גו די פרפסיערעם, און די ערעסע סןרמשעייג(*• הןנן סןקע גונעגויגן אין *7ע סעןסערן םײ׳נו• סןקסע זןלן. שײן לןנג איז נישס נעװען נלגד יע ברײםן סע*םער.עולם *ז* אינסערעם גו די פןױ שסײענדיקע סםעקסןקלען. דער סעזען זןפ גי גי זײן זײער * לעבעדיקעזץ * געשסןקזי. עס װערט געשעילס: אין ״סקולן-םעןסער׳ - -קײסן״; אין קוכלינסקי — ״דער לעגסער סן:ך אין .עלדןרודן״ — .דער *מעריקונער ליסרןך אין ,נוװושסשי״ — ״די ײדישע בונדע״ *ק ן פרןגרוס .אויף סיש אין בענק״; אין *ימג-מ1 סער״ — *קרוסין/ > די בוװיססע ורסיססין פרידו נלופעכו׳ םרעס אויף מיס ו רײ װורס־קן״גערסן אין װך־ שעודאר ליםערוסךםורײן מיס א רײכן רעעעדםוןר > אין װילנער םולקס־סעאםער הןם ר*ס פישזןן ונגעהויבן זײנע גוסטשייאן מיס ״ע־ד גי זײן ו קגגן״• > אין װילנער ״אינזפר םעןסער״ גאס:?!•*־ פון מרים קורולןװו. > אין ביוליססןק - פסחקע בורשטײן. > אין קרוקע— ב• היסלער מיט נאד*ן נד רעני. > ו״י בוקונס, איז געקומען די .װילנד סרופע״ (ןנפ. מ. מזאה) קײן לונדןן םיס ן ריװע קי.ססלערישן ונסאמבל און מים ו רעפערםוןר זי ו 10 פיעסעס, מיס אײגענע דעקןרוגיעס א*ן ין סםױמען. אין לוניון געפיגען זיך םןניע עלגי און ולעקסונרער אזרא, זענען זײ ורייס מים 4- מיאוס ברימל אין דער פרעסע. וז ^מיר רי נרד דער און הײפסשפילער םין דער וריגינעלער ״זדיי נער כרויע״ הןבן קײגמול נישס געד-וס ױן י1י נישס גי ועד םרופע, װעלכע הײבס וץ עי* קײן שײכות״. און די לונדןנער פרעסע הןס 1) מין נריװל ופגעדרוקס. מײנען סוקע עלמית אוןזליי׳ אז ופגעײגסע .געגעראלן״ הןבן מער נודײס״ײ װי געזונסע ,זעלנער״ אויםן םרונס? — > קלורא ױננ איז *דורכגעםורן יויזי אויפן װעג קײן קיעװ. װו זי סרעם גו גי שי־יז ײדיש םעוסער. > לידיא פוסןגקו שפילס זיגם עסלעכנ ײו2 מיס גרויס ערסןלג אין בוקורעשס. אויף י״ פורשסילמג *דער הײליקער פלוס״ איז בײניוחן די פורזיגערן פונם רומענישן ורסיססךפאיײן יי די ורסיססץ םון נוניונולן סעאסער פא'־י• *י לןטי (װעלכע שפילס, אנב, די זעלבע ר?יי י דער פיעסע)/ אין אויסגעדריקס איד בונייכשעײ*5 פאר פוסוגקעס שוילן. > א. שסײן סירס אויף אין קןװנע .פיי," םעריע״ םין ס לוננער. ס׳איז גונעקומעי ײח 18 אסער סרוניא װינםער. י דעדוקסאר: נחמן מײויל דער *קולסור״קומיסיע׳* בײם ,״יתומיס קלוב״. רע״ דאקטוד-אליהו יהודי. — דער ״יתומים*קלוב׳* אין בוע:וס-אײרעם הןס, משמעות, מער פארשסענדניס פאר ײדיש, סאר ײדישער קילסור װי דער ״יחומים סורבונד״ אין װארשע > דער געשינסקי-פארלונ אין שיקאבע האס ארויסגעגעבן שלום שװארנבארדם ״אץ קריג מיס זיך ולײן׳*. דער ערשסער באנד א־־ז אץ משך סין ו פןר װאכן אויספארקייפס געװןרן. אײך דאס צװײסע בוך סין ש. שװארצבארד ״אינס לו*ף פון ױרך גײט זײער גופי_אגב, מיר הןבן דן דןס ביך נןך נישס גוקומען. > שיקאגע נעמס גד די בכורה םון ורוים• געבן ײדישע ביכער בײ נױ־ױרק. צעשינסקי, ל. מ. שסײן י.— און די נױײױרקער ומןליקע פארלוגן זענען שוין באמת סוים? > אין דער װילנער 8־קלוסיקער שיל בײ ,שוליקולם׳* זעגען אײגב*ורדנס געװורן ארײשלים עליכם־סײעריגבען. > דעם 9״מן אפריל קומט פןר די סײערובנ פונם ל2 ױייקן ײכל פון דער ײדישער פולקם־ ביבלױטעק ״קולסור״ אין בריטשאן (כוסין). > ש. ל• שנײדערמאן און ש. רוזעבבגרנ הןבן סארעבדיקט ו סצעגישן רעפורםאזש אין 16 בילדער א. נ. ^ד*מיסראװ״״ דןס שטיק געמס ארוס די גגשעעבישן פון דער יײכס־סאג־שרפה און דער לײפציגער פדאצעס, װו ס׳איז אויסגצװאקסן די פי- גור פון בולגארישן רעװוליגיונער דימיטראװ. זיג־ מונט סורקוװ װעס אײפפירן די פיעסע אין םאריז. > ס׳איז פארעפנשלעכס געזורן ו בור־כם פין דער קינדער אין ױגבס־ניבלױםעק נײס ג. ב. ק. אין װילנע םאר 1933. די צאל ביכער פאר־ גדעםערם סון 45,900 ביז 46,700. די נןל אבא־ נענכן—864. אץ דער םארסײלונג פון די שפ־וכי. םין די ארײסבענעבעבע ביכער באמערקס זיך א געװיסע סענדעבץ, װעלכע פארשסארקט זיך מיס יעדן יןר. דאם איז דער נוכפרעב אויף דעם פײ־ לישן בוך. אייסער די ולגעמײנע םיבות װירקס אץ קינדער-ביבלױסעק נאזובדערס שטורק די ויעמ־ קײט פון דער קינדער און ױגנס־ליסערוטור אץ ײדיש. די סיוצענסועלע םורכײלונג פון די שפיוכן שטעלם זיך םאר אזוי: ײדיש—38,3 םרוצ. העברע־ איש—4.3 פרוצ. אין פײליש-57,3 פרוצ. (לגבי 1932 4,3 פיוג.; 4,2 פרןצ.; אין 52,8), דעס פארגוגגע:עם יזןר הןבז דעס לײעבזול בוזוכס 12.515 לעזער״ האבן געלײענס 5,085< ביכער. אויף אץ דער הײם הןט די בינלױטעק ורויסגע־ געבן 31,600 ביכער. די גאל ובונענכן אין ביב־ לױסעק איז צוס 31־דעגעמבער געװען 864. > ס׳דרוקס זיך ו פןעמע ״אכתרקע״ פין לײב מורגענסײ (פיגסק). > עס דערשײנמ אינגיכן ו בוך לידער סון שמחה דןן *רומוגטישע טעג״. ש. דון הןט ורײסגעגעבן ו ביך לירער ״םרים אין דער נוכט״. > סון אלע;ײסן פרעגס מען נײ אונז װעגן די רעזולסאטן פינם קאנקורס אויף דעס בעכטן רןמןן, װןם דער ניו״ירוקער *טןג״ הןם אײנגע־ ורדנס. ךער בושלוס פון זשורי־קונקורם הןס געזןלם סארעפנסיעכס װערן אין גוװעמבער. סרעגן מיר בײם נױ־ױרקער ,םוג״, װןס איז פיסץ קונקורסי ליטעואטװ און?ןולטװ > מלך רוװיסש, װעלכער הןם פןרברוכם אץ אויססרוליע עטלעכע חדשיכ. איז געקימען איגס קײן נײ׳ױרק, װו ער װעס סורנרעבגען עט- לעכע װןכן. > אין לןם ־ ונדזשעלעס איז גפגרינדעס געװןרן ו ה. רײזבבלום־קומיסעט, װעלכער הןס זיך געשסעיס ולס אויסגאבע ורײסגיגענן דןס םינפסע ביך לידער פינם דיכסער. איצם װערס 35 יןר סין ה. רויזנבלוסס דיככערישן שופן. אין דער ײדישעו- פרעלע אין אמעריקע פיײס זיך לעגסנס ו דעבוסע צװישן ה, רויזנבלוס אין ש. ניגער װעג1 דעם מהות און אויפבונע פץ דער קריסיק. > די כעססע װערק םון די נויױנולע מינ־ דערהײסן אין רוכץ־פורנונד װעק וײיסגעגעבן װערן דורך דעס פןרלוג .״סוװעשכקויו ליסערו־ סורא״ צים אלפורבאנדישן גוזאכענפור, װןס װעם פורקימען סוף זומער הײ-יןר. ס׳איז ונגעמערקס 15 ביכער פון די כעכטפ אוקױינישע שרײבער, 6 ורמײנישע, 6 גרוזיגישע. ס׳װעלן אויך איבער- גפזעצט װערן אײניקע ביכע■־ סון דער ײדישער סוװעסישער ליטערוטור. גװישן די םעלקער, װןס זײערע ביכערװערן איגס איבערגעזעצם אין ױסיש, :גגען דן אײגיקע, װעלכע האבן ביז דער רעיױ- לוגיע נישם נןר נישס פורמוגס קײן אײגענע לי- טעראטור, נו־• הןבן אפילו קײן אײנענעס אלף־ בית גישט געהאס. > אין לוס־אנדזשעלעס האם ונגעהויבן צו־ דערשײנען ו סןג צײסונג ״סעגלעכע פרעסע״. > סץ א רײ שספם אץ אמפריקע װערם סיס־ געסײלס, אז די וקגיע פץ מ, שיר אין ומעריקע לטובת דעם יװ״א גײט ודורך מיס נרוים ערפולג. > דער בירעבירזשונער אויכסיר־קומיטעס הןט אײסגעסײלם דעם אינססיסוס פאר ײדישער פיױ־ לעסורישער קולםור אין קיעװ 5 סטיפענדיעסי אײף דפר גוגדײסונג סון װיסנשוםסלעכע סוער און לעקסורן פור בירענידזשון. דער אינכסיםוט הןש געמולדן ון אייסנעס סון וכפירוגםן, װןס װעלן דורפן דורכגײן ו צ־יײ־ױריקן אונטערריכט בײס אינםשיםוס, בײ װעלכן עס איז איגס געשופן בע- יױין ו ספעציעלע סעקציפ פור בירעב־דזשאן• קענסעניש. ולס וספירונסן װערן ונגענומען פער״ זןנען םון 20 ניז 35 יןר מיס הויכער בילדונג. אץ סוריויף פון די גתײ יןר לפרע װעס יעדער סון די וספירונטן כוקומען סון 200 ביז 250 ריבל ו חודש אייף גום לפבן. נאכן עגריקן די ןספירונטור זײגען זײ מחויב צו ורבפטן אץ בי־ רעבידזשון נישס תײניקער װי דרײ ױי. פורלוי־ סיק װעלן ניגעגרײס װערן גװײ פקונוכױססן, גװײ פעדוױגן אין אײן היססוריקער. מיס דער גײס װעט די צאל וססירו-טן פורגרכערט װערן. מיט רדע גרינדינג םון דער וספירונכור מײנס מען גו שוסן סור ניראבידזשון ו געװיסע גןל װיסב- שוסטלעכע סוער אין לעקכורן סין ו העכערער מדרגה. > אין ורגענםינע דערשײנט זינט עםלעכע חדשים ון אילוסםרירטער ײדישער קינדיר-זשורנול א. ד. נ. -קינדערײװעלס״, ושיניעלעי ויגון םין