Literarishe bleter · 1934-03-30 · 13 (30.3.1934) · p. Seite 206

ליטערארישע בלעסער נומ. 13 '516 זײט 206 וו־אך וואך־ עעאטעו און?ונסט > זונסיק דעס 1״סן *8ײל עסגס ײך דן• נײער סע*סעי־סעז$ן אין די ײדישע םעןסע־ן *ץ ױארשע, װי אויך אץ די איבעריקע גרעסוױ שסעס אין סוילן. > אין ,״םקאלן״־סעאסער, בוליב אײ;י^ן שװעריקײםן, ןנשסןס א. קאעיזגעס ,שװארגנןרד גרײט מען ה. לײװיקס •יעסע .״קײסן״ היס גרןנןכן אין דער הויים־רןלע. רעזשי ־־ א. גיאנןך. > אין קןמינסקיס סעןסער — ן חשונו• גאםס — מיכןל מיכןלסקן. עי הוינס ןן םי• א סיעסע ,״דער לעבסער סןנץ״. > אין ,עלרןרןדן״ — גןםסשסילן סון ודיד דזשײקןנסןן און מרים קרעסץ. — > אין ,״נןװןשסשי״״סעןםער - ן נײ פרןנ׳ רןם םון ,״רי ײדישע *ןנדע״ - ״אײף סיש *ד אײף נענק״. > אין •ײננ סעןסער׳׳ — ,קי׳ןסין׳/ - > די ,״װילנער סרוסע״ (ןגס. ם. מז*ו) הוינם ןן עו שיילן אין לןנדןן♦ — > די פ־ןגע מעגן מןרים שזזןרבס קומ־ קײן אײרןסע אין ןפייל״חודש איז נןך גישם גן• שטימס. די םעג װעס עם קלןר װערן. די 1*ו ידיעות, ןז ער קיםס;לײך — זענען נןך 8*י- עײסיק. — > ןלבערס אײגשםײן איז בײגעװען ן פך• שסעלונג פון ,״יןשע קןלב״ בײ מןרים שװןײ און עיי איז אין גרויס התסעלות. ער הןס בימי שיקס ן בריװ, ןז ס׳איז זײן גרעססע־ אײנדרה פון ן דרןםןסישעי־ אויסירוגג. — > אױםן װעג סון נױ-יןרק קײן קןװנע יל דורכגעפןרן סןריז דע־ בןװוססער ןרסיםס סעםתי גןלדינבערג. — > דינה הןלסעי־ין און םעם *רןנעבקי, יעי־ כע הןבן געשסילס *סלעכע חדשים אין קןזדמ״ זעגען געקוםען קײן ריגע, װו זײ הןבן ןבבשהריבל מיס דער סיעסע ,״די אוםגעזעעלעכע סרוי״• > יעקב נן-עמי און בערסן געיםםין קלױנן זיך בו מןכן ן סורנע איבער אײרןוע. לעײגג הןנן זײ געשוילס אין קןנןדע• > די בןװוםסע ןרסיםסין םון ,״הבימה״ חני רןװינן איז זינס עסלעכע חדשים קרןנק. זי לימ אין ,הדםה׳״שסיסןל אין ירושלים. > דעד דרןמקיײז בײם בןרןכןװ־הײכ יח װןרשע הןס אויםגעםײנו ד״ר י-. *. צוורנ ״אײסשסןנד״/ — רעזשי — מ. בלןכמןן. *י > סײדע בלוםענסןל איז געקופען פוילן/ װו זי װעט געבן װןרס־קןנעערסן.— > גןך י. ד. בערקןװיסשעס ״אותו ואת בני״ (מןשקעלע חזיר} גרײס איעס די ,״הביפה״ רןייז יןלןנס ,״װעלף׳/ אין •רןיעקס אויך שלום-עלינםנ ״טביה דע־ םילכיקער׳/ — > מ. קיםןי הןס געמןכס ן נײע אינכדיג** רוגג סץ שלום״עליכמס .דער םןרנישוססער שנײדבי״׳ װי בןקןנס איז אין נוקןרעשס, שועסער אול *יי װןרשע אויםגעפירס געװןרן ״דער סןרניס־פסוי שבײדעײ׳ לויס דעי אינםעענירונג סוז י. שםערנגיי^ העדא&סאו: נחמן מײזיל און ױײסס נישם, װי די ״עײס״ םןלט כםדר ןן אויםן ײװן, אויף ײדישע קולסור־אינםטיטועיעס, אויב זײ זענען נישט לויסן געשמןק םון די בעלי־ ה״בײט׳/ — > ס׳איז אין בוענןם״אײרעש געסײערס גע־ װןרן די עסענובנ םון דער ערשטער ײדישער מוס* טע־־שול אין בענטר פון ײדישן קװןרסל. די שול איז נישס קײן בוגןב־שול/ נןר ן גןנבע אינםעג־ רןלע שול. דןם איז די ערשספ ײדישע שול פון דעם מין• פןרװןלסער פין דער שול איז דער בןװוסטער װילגער פערןגןג יאיר שוססערןװיסש. > ם׳איז ןרויס דןם בװײטע בוך ,״בריקן׳/— ן פערטל׳יערלעכע שריםם פןר ליטערןטור און קןנםםרוקםיװער קריסיק. — (שיקןגע, 934/ םעב־ רוןר). אץ נומער-ןרםיקלען, לידער םין ב. ריװ־ קין, ה. רויזנבלןם, אליעזר גרינבער/ שלמה שװןרץ, ש. ד. זינגער, בן־שלום, א. אלמ/ םן״ סעס דײטש, דוד איגנןסןװ א. א. > דער בוקןרעשסער םןרלןג ״שלום עליכם״ גרײט ןדויסציגעבן ן בןנד נןװעלן םון מ. ןלסמןן #די װינער קןרעטע״. דער םןרלןג הןס ןרוים־ געגעבן מיט ן בװײ יןר צוריק ן בןנד בןלןדן פון איציק מןנגער *ששערן אויפן דןך*. - > די ברענער־ביבליןםעק אין ■ינסק ןרדנס אײן דעם 3-טן ןפריל ן םײערונג צים ןרײננרענ־ גען אץ דער ביבליןטעק דעם 4000*ססן ביך. — > די פןלקס־ביבליןםעק בײ דער פעדערןציע אין פןריז ןנסװיקלט זיך. בײ הײנסיקן טן: םןר־ מןגס די ביבליןסעק אינער 150 ןנןנענסן בײ ן ביכער־אוצר פון ן 2.000 ביכער. פין זײ ן 1.000 ביכער אץ ײדיש. דןן קימען אין העכרעיש, ריסיש, פ-ןנצײזיש א. א. אינם לײען־זןל קימען ןן ײדישע צײסינגען אין צײםשריםסן פון גןר דער װעלם. — > דעד צע:סרןלער קלײנהענדלער םןרבןנד אין פוילן גיס איצס ןרוים צי זײן 15־יןריקן ױנילײ ן גרײםן זןמלביך װעגן דער טעטיקײס םון פןרבןגד אץ לןנד. דןם בוך הןלט ן 600 זײסן גרויסן פןרמןס. ־־- > עס דערשײנס איבגיכן ן בןנד לידער םון מררכי ןלעי א. ג. -ןרעמע שװעלף׳ ס. ןלעי הןם םיס ן 2 יןר ציריק ןרײסגעגענן ן ביך נןװעלן ,״װיגקלען׳/ דןס בוך דערשײנס מים עײכ־ נונגען םין נןקןנטע מןלער. — > די סעג גײם ןרוים דער ערשסער נומער פון ״ײװן׳נלעסער״ םןרן יןד 1934. דער נימער איז לכבוד דעם סױיעריקן ױבל פין ערן״מיםיליד םון דער םילןלןגישער סעקציע םין ײװן ןלכסנדר הןרקןװי, געװידמעט דער ײדישער פילןלןגיע און ברענגש ןרםיקלען פין ש. ניגער, ב. *ןרןכןװ, דד. ש. בירנבוים, דר. י. שןצקי, דר. נ. רלןכ־ שסײן׳ נח פרילוצק/ מ♦ װײנרײך׳ פ. קןן׳ נ. זיסקינד, ם. קןנססןנסינןװםק/ ח. לינעררןן׳ דר• מ. ןלטבויער, מ. הורװיץ׳ ב. שלןסבערג, אינזש. ל. רןזנשסײן א. א. מחמת די שװערע פינןנסיעלע אומשםענדן׳ אין װעלכע דעט ײװן קומס לעצטנס אײס צו פירן זײן ןרבעם, הןבן די ,ײװן׳־בלעםער״ אין פןריקן יןר נישם געקעגש דערשײנעןןרעגלםעסיק. עס זענען ןגגענומען פיסלען, ןז סון איצס ןן זןל דער זשורנןל ןרויסגײן פינקטלפך יעדע צװײ חדשים. ליטעואטװ און קולטור > דער סשערנןװיעער שסײננןרג־קןמישפס ס״עס אינגיכן צו ארײסציגעבן ן *ןנד קינדפר־ רעשהלעך, װעלכע א. שסײנבןרג הןס פןרן טוים צוגעגרײס צום דרוק. די עײכענינגען צום נוך זע־ גען געםןכס דורך דעם בןקונסן קינםטלער ןרסור קולניק• ־ > ס׳רוערס איצס צװײ יןי־ זינס ס׳איז גע־ שסןרבן אליעזר שםײנבןרג• ״יי װןד׳/ ײןים דערשײנט אין *וקןרעשס, אונסער דפר רעדןקציע ײן מ. ןלסמןן, י. שסערנבערג, ש. ביקל, גיס איצט ןרויס ן םפעביעלן נומער געװידמעט א. שםײנבןרגן. — > דער װןרשעװער לערער־סןרײן סין די צ.י.ש.ן.־שולן איז איצם ערב ן שפןלסונג. גפ- םירם דערצו הןם רי בוגדישע מערהײס פונם פן־ רײן. די־ םןרװןלסינג פונס סןרײן איז ביז אהער בןששןנפן פין סןישסײער פין פןרשײפנע ריכ־ טונגען. איצס הןס ןס די מערהײם בןשלןםן צו ״ליקװידירן״ די םינדערהײס — ובעיקר די פועלי־ צױן־לערפר. ןלײן, ןן דעם װיםן פון די איבעריקע סןרװןלסונגס־מיטנלידער, הןס מען מיס םןרשידענע מןסיװן געשסרןכן מיטגלידפר, כדי צו מןכן זײ אומ־ מעגלעך צו בןסײליקן זיך אץ דער ןלגעפײנער סןרזןמלונג, װןס דארף אייסקלײבן ן נײע פןר־ װןלסונג. דערסןר הןס מען ןרײבגעשמוגלט .אײ־ גענע״ קרןנקן׳שרזעםסער, כדי צו םןרשסארקן דעם אײגעבעס פרןנס. דער סוף איז געװען — די לע־ רע- םון ןנדעי־ד ריכסונגען הןנן ןלס פרןסעםס םןרלןזס די ןלגעסײנע םןרזןמלוננ. די בובדישע ״קןלעגן״ װערן ןזוי־ןרוס מיסהעלפער םון דעם ,״געװיסן צד״ צו בןקעטפן די פועלי״צײן־לערער.— > אין ריגער ײדישן קלוב איז אײנגעןרדנס געװןרן ן פרעסע־ און אייסןגרןפן־אויסשסעלובג סון בןקןנסן ריגער זןמלער יעקב זשןגןרסקי, ןרגןניזירם פון ײרישן ליםע-ןסן און זשורגןליםסן־ םןיײן .אלף׳/ די אויסשטעלוגג גים ו נילד םין 30 יןר ײדישע פרעשע אין לעסלןגד און אץ נןר דפר װעלט. — > אין תל־״אביב איז דערשינען ן ביך פון פסח גןידןן א. נ. .צו קײכן סןר געלעכשער׳/ הומןריססישע מעשױת, שןרםזיניקע װיצן, ןפן־ ריזמען און גלײכװערםלעך, בןנד אײנם (279 זײסן). > אין קדשענעװ איז געפײערס געװןרן דער 20־יןריקער ױבל סין ז. רןזענסןלם ליסערןרישער סעםיקײם. — > דער תל־אכיבער מןגיםסרןס הןס בןשיןסן ןנצורוםן אײבע פון די גײע גןםן אויפן נןמען פון י ה ו א ש. װי בוקןנט, הןס יהואש פןר דער מלתפה געװיינס ן יןר צײס אין ארץ־ישראל און שפעםער ןײיסנעגענן זײן *וך ,״םון ניו־יןרק ביז רחובות און צוריק׳/ ־- > די װילנער *צײט״ איז *רוגז אויף דעם קןװנער ,״פןלקסבלןס״ הלמאי זי הןס׳ ןגב, גע- שריבן, ןז זי, *די צײס״, ״הןס ן סענדענץ צו פןרמינערן די װערטן םון ןלץ, װןם הןם ן שײכות צו דער ײדישער קולםיר,׳. דעם כעל־הנןסיץ סון די ״זדיס״ פרוװס זיך רײנװןשן פון ןס דעם סןרװורף. משמסות, ער לײענס זעלסן די ״זײס״