Literarishe bleter · 1934-03-30 · 13 (30.3.1934) · p. Seite 205

זײט 205 יי״-ערןןרישע בלעטער נומ. 13 (516) 3״״,- וו/נ7*ט=ליטעד־אטנד א נײער ראמאן פון די ברידער טארא רי ער־דער םארןן זענען מםש איפא־יטסע***עך. יעדעם 'ןר זענען זיי פרנר ד• רערש םיט א ניי רערק. איצס איז דערשינען זײערפ א נײער ראפאן ״די פראגעדיע עזן ראראליאק׳, אין רעלבן ז״ באפיען זיך דזרבצופירן א אאראײע־ *רישן דער אפ־באראגיע םונם פע-דע- פון הענײיך דעם פע-טן אין גארנדלארן, דעם םערדער שינם אײעזידענט דיפע-. דער פאפולערער אמעריקאנער שרײבער דזשעם דזשאיס א״נער טין די םאםע ■אטירערםטע אין אםשטארקםטן נערײענ״ טע שרײננער אין אםעריקע איז דע־ ־אםאניםט דזסעם דזשאים• די א־ישלאנע שץ זײן ראםאן ,איײים* איז טארקויטט נערארן אין פשך שץ עשלעבע טעג. שאר די, ראם שא־שטײען נ־שט דאם װערק שון דזסאים ,אידים׳, האש א צרײטער סרײפעד שאר דזשארדאן םםים א־ויםנענעבן א בוך ,דער שריםל צו אולים׳. אויך דאם םוך האט נרוים דערםארנ און רערט שא־שש-״ט אין נרויםע צאין. הינטערן רויך פארהאנג אונטע- דעם נאטען ,הינטערן רויך־שארהאננ׳ אױ דערשינען אין עננדאנד א בוך שין דעם ענגלישן גענעראר גדארם, אץ רעלבן עם רערט נעשילדערט רי רארע שץ דער לושש״שריער״ אץ דע- צוקינשטיט־קער םרחטה. די גרויםהײט און די ארעמקײט פון םאריז עם דערסײנט אינניבן א נרויםע א־בעט שץ שיער שאטשיאן ,די נרויםקײט און די ארעטקײם שון שא־יז׳, אץ רעלבן עם רע-ט דע־צײלם די געסיבטע שון ■א—ז אץ שערצענטן אין שינשצענטן יאר* הונדערם. דער עפאס פון די װאגולן ,צוליב ראם שארבאהארטן ד• טעשױ־נ שון אפאר? שרײב זײ אן טיט קיײנע רע־םער, אשסר רערן נוטע טענששן ארויםהערשן די ארפםע םאנםי (װאגולן) אץ זײער שרער לעבן׳נ - אז״ האט נע־ זאגט דער ראנודער שאםאן, דפ־ הונדערטיעריקער קיטאניא דעם רוםישן שארשער ם. א. •דאטנ־קאר, װערבע־ האט אץ םשך שון 12 יאר (1915 — 1927) נעזאטדט .ראגולישע םעשוה, דע־צ״דוננען, לע־ נענדעם, שאלקם־לידפר. קוטאניא האט געהארשן ■ראשניקארן זיך צו באקענען טים דעם םאטע נעה״םניםשירן ע*אם שון די ראנורן ,יאננאל־פאײא׳(טינדרא), ראט איי געשאשן נערארן אין דעד ומקושה, רען די תםן האבן באזיגט די װאנולן טיט א שינף הונרעיט יאר ציריק. אדאנק די אלע ששיקדעךיברע־רעך, װאם ■לאםניקארן האט זיך א״ננפגעבן אוישצוזאםלען אץ די רייביקע ױרטעם, אץ די ע־ד- שטיבלעך, אין ב״ די אלע זאגערם שון די ראגולן האט ז־ך אײנגע־ נעבן איישציששעלן א קאראסארע ■אעםע שין 5.000 לידער רענן דעם העלד־באשרײער ראז. איצש איז דערשינען אט די נרויםע •א־ עםע אין דעם שארלאג ,אקאדעםיא׳ אין טאםקרע, טיש שיל דער• קלערוננען אין א־ײנשירן. עם איז אויך געב־אבט אן איבעײזעצוננ אין ■ראזע, א רערטלעבע •ון אין שערזן, אן א־בפרנעדיבםעטע• דער פשאם שון דעם צשון־םיבירעד שאלק איז זײער אינשערעםאנט. שעװטשענהאס ״הזזבזאר״ אץ רוםיש דער םלובה-שארלאג אץ ראשנשא־באנד גיט בקרוכ ארוים טא־אם שערטשענקאם ,קאבזאר׳ אץ ײער איבערזעצוננ ■ון שיאדאד טאלאנוב. זאמלונג ארטיהלען װעגן מאיאהןזװםהי אץ םאםקװע דערשײנט א באנר ארטיקלען ,םים מאיאקאװםקץ, ך פארש־רײטונג פון װערה פון םאװעטישע שרײבער אויף דער שארזאפלוננ שון שרײבער, װאם איז שארגעקוםען ־עב 3-טן םערץ אץ םאםקרע, האט א. סטעצקי םיםגעטײרם ידיעות, י עם זענען שארששרײט נערארן די ביבער שץ די סארעשישע :־ײבעד שאד די לעצטע 5 יאר. די רערק ■ון םאקםים גארקי זע־;ןן זיך צעגאנגען אץ 18 םיליאן עקז., װם. איראנאר—אץ א האלבן ײיליאן; קאטא־עװ — 250 טויזנטן נאריקאר־שריבאי — בײ 2 םיליאןן ו)ו:שעראר ־ 1.200.000; שאלאבאר — 2 םיליאן; אל. םאײםטא• - 200.000; שעדין - 200.000. — זאמלבוך צום $נדענה פון עד. באגריצהי אינניבן דערשײנט אץ םאםקרע א זאםלבוך, גערידםעט דעם ןנרענק שון דעם נ־שם־לאננ שא־סטארבענעם םארעטישן דיבשער :דוארד באנריצקי. אץ זאםלבוך קוםען ארײן די לעצםע ל־דער שון רעם שארשטאדבענעם, אײניקע זײנע ארטיקלען און נאטיצן, װי אויך רדער און ערינערוננען שון בארוםטע םארעט־סע דיבטער. — ״װיאדאמאשטשי ליטעראצקיע׳/ געװידמעט דער ליטװישער הולטור די ■וילישע ליטעראטיר-װאבנסרישט ,ריאראםאסששי ריםע־ ־אצקיע׳ האט איצט ארויםנענעבן א שארנ־עםערטן נוטע־, נעװיד• ::ם דעם שאשן שון ליםע. ם׳קוםען ארםיבלען װעגן דער ליטערא- :•־, ■־עםע, ק־יםיק, דיבשוננ, םעאשער, פוזיק, ■ראםשיק, ביבריא־ טעקן א. א. װ. שון ר־טע. די אײע ארטיקרען זענען געשריבן דודך ד לישרישע ש־ײבער. ם׳זענען גענעבן שיל בילדער. אזעלבע נוםערן .דןײשן־םיט דער דערנענטע־ונג שון שעלקער און לענדע־׳ ובש־ט :ץ אזעלבע, װאם ם׳לינן צרישן זײ שעםשע גרענעצן, נישט צים ו—כקוםען. — ב״ דער נעלעננהײט װילט זיך דא צוגעבן, אז די ,ליםפרארי־ עע בלעטער׳ האבן אין דפר םעריע לאנד־נוםערן שון ראננ נעשדאנם ו־׳־םצונעבן א נוםער ,דאם ײדישע קולםור־לעבן אץ ריםע׳. נישט ״־וקם אויף אלע אונזערע דע־םאנונגען צו די ײד־סע ש־ײבער אץ :יער אץ קאװנע אין נישם געקוקט אויף ז״ערפ שילםאליקע צוזאגן, *־ז ביזאהפר נישט רעאליזידט נערארן דער םלאן, װײר די ש־ײנם זי ריםע האבן דעם םאטעדיאל נישם צוגעשיקט. ■וילן פיש ליטע קאנען זיך, װ״זש אויס, ניכער שארשםענדיקן, װי די ײדישע װארסע, :־ש דעד ײדישער קאװנע! ׳א! און די ,װיאדאטאשטשי ליםעראצקיע׳ ראלטן אששר אםאל 1 :ראבט גפטון װענן ארגאניזירן א נוםער װענן דער ײדישער קול־ *־־ און ײדישן שאשן! באװוםטער רוםישער געלערנטער פאװלאװ - 85 יזןר אין ראטנשארבאנד װערן איצט גפםאבט גרויםע הבנות צו *־ע־ן דעם 85־םשן גפבוירנםטאנ שץ בא־יםטן רוםישן געלע־נטן **־־'אר. ■אװלאר איז דעד שעשער שון רעשרעקםאלאנ־ע, — די שעא־־ע װאם האלט, אז דאם •םיביסע לפבן הויבם זיך אן שץ *ש־שע דעשלעקםן אץ װערט שארשולקאםט ביץ באריםטזײן. ■ארלאר יזאש נעשאשן א דור ת־יםידים, װאם שא־שולקאםען זײן טעאריע אין באניצן זײן םעםאד אויף דפם נעביט שון ■עדאנאניק. דא נישש לאננ *־ז דערשינען אין םלובהשן אקאדעםישן שאדלאג א נײ בוך שץ *־אש. ■ארלאר אץ װעלכן עם זענען רעשע־ירט די רעזולטאטן שין ז״זע אויםשארשוננען אוישן נעביט שון ■םיכישע קרענק. א נײער רןןמאן פון מאקס ברןזד דער ײדיש־דײטשער ראםאניםט םאקם בדאד, װאם װוינט אין •־אק האט איצט ארויםנעגןבן א נײעם ראםאן ,די שרוי, װאם האט נישש אנטוישט׳. דער נײער ראםאן האם גרוים ערשאלנ.