Literarishe bleter · 1934-02-09 · 6 (9.2.1934) · p. [Seite]

9 ״נבײאר 1934 ״8*1111 9 גר. 50 פרייז.) דבוקדאריפמנ ■ א־?וסטדירטנג װאעשדיפט פאד יזבךיל ־יפנג־אםוד טןיאפועדאוןקונסהג פארעלאג כ.ק?עצר)*ן.וזארשנג ל פ ט ע ד דר. ם. זיילבערפ^רב / ןן^ד־עע נאך א דאקטאר אדער נאך א קבד־ות ־ מאן י זער נאציאנאלן ארגאניזם. םיט א באזונדער התמדה טוען עס די צױניסטן,' װײל די אפיציעלע צױניסטישע קאנצעפציע האט אזוי אויפגעםאםט .דעם פינסטערן גלות׳. אבער מ׳מוז מודה זײן, אז דער פעםימיזם פון די ציוניםטן איז א םך פרוכטבארער, וױ דער פעסימיזם םון ח. לעשצינםקי, וױיל יענע הײםן דאך נישט אפן זאגן וידוי, אויסקערן זיך מיטן פנים צו דער װאנט 'און אויםציען די סיס. אדרבה, זײ קומען מיט א רםואה צו דער מכה.?אל זײן, אז די רםואה איז גאר קײן רסואה נישט, אבער די ציוניםםן לכל הפחות גלויבן אין איר. װאם זאגט אבער ח. לעשציגסקי? .איך מאך נישט קײן *ויםפירן.' איך האב זײ נישט. איך רוף נישט אין ערגעץ, וױיל איך װיים נישט״װוהין׳ (.ליט. בלעטער׳ 1933 נומ. 36). ער האט געטון, װי יענער פוילישער שלאכםשיטש, װעלכער האט אין די יארן סון שװערן קריזים םאר דער לאנד. װירטשאסט, פארלאזן זײן גוט אויף הםקר און געלאזט אויםהענ־ גען א צעטעלע: ,0010 ס1חגק 111ז*1>סק3ס0,. "ס2סחת £וח?11( 1>(£0וק2£?1 0(1 ,פיר שוין, רבונו של עולם, אלײן די װירטשאםט, װײל זשעפעצקי האט שוין מער קײן כוח נישט׳. ח. לעשצינםקי וױיםט אויך סער נישט, װוהין צו רוםן און װוהין צו םירן. קאן, פארשטײט זיך, קײנער נישט האבן צו אים קיין טענות דערםאר, בפרט װען ער אלײן דערקלערט עס ,אפן און ערלעך׳. אבער םאר װעלכע מעלות טובות האלט ער זײן פעסעמיזם םאר ,פרוכטבאר און געזונט׳, - דאם װעט קײן שום מענטש נישט םארשטײן. עס לעגט זיך גאר נישט אויםן שכל. ח. לעשצינסקי איז אין זײן פעםעמיזם א רעצידיװיסט. ער איז שוין אמאל געװען אן האםנונגסלאזער פעסעמיםט, אבער צוריק מיט עטלעכע יאר האט ער זיך עםנטלעך אפגעשאקלט םון זיין פעםיםיזם. ״איך ״האב 'זיך געזעגנט - האט״ ער דאן גע״ שריבן - מיט דער שװארצער האסנונגםלאזער צױניםטישער מרה־ שחורה, םיט דער ציוניםטישער םארצװײםלונג, װאס םרעםט אויף די נשםה, זויגט אויס דעם מארך און מאכט סרוכםלאז דאס לעבן םון די מאסן• איך האב באקומען אמונה אין די״ שעיפערישע כוחות םון יידישן ארבעטער־קלאם םון די ײדישע ארבעטנדיקע מאסן׳ <״נײע םאלקס־צײטונג׳ נומ. 222 1928). מיר אלע האבן דאן געגלויבט, אז דער גט, װאם ח. לעשצינםקי האם נעװארםן אין סנים ארײן דער ״ציוניםטישער םרה שחורד.', איז א ענד־ גילטיקער, אז ער האט זיך מיט איר צעשײדט אויף שטענדיק, בםרם זוען ער אלײן האט דערקלערט, אז זײן באשלוס איז גע־ 1. דער לעזער װעט מיר מוזן מוחל זײן, װאם איך נעם װי״ דער א װארם צו דער דיםקוםיע, װעלכע םירט ״זיך שוין א לענ־ גערע צײט אויף די שפאלטן םון די ״ליט. בלעטער״. מיך האט דערצו באוװיגן דער לעצטער ארטיקל פון ח. יעקב לעש־ צינםקי ״מײן פעסימיזם״ <ליט. בלעטער נומ. 4 1934), װעלכער האם, לויט מיין מײנונג, םארפלאנטערט די פראגע מיט זײםיקע או״ן אםילו לירישע מאמענטן, װאם האבן א װײםע שייכות צום עצם־ענין; אט די דאזיקע םאמענטן מוז״ן קודם־כל אויםגע־ שײדט װערן, כדי אויםצושײלן דעם קערן פון ח. לעשצינסקיס געדאנק. ח. לעשצינסקי איז א סעםימיסט, א פעםימיםט אן אײנגע־ שפארטער און םארםאלענער. ער גײט ארום מיט א נרויסער בארשם און שמירט אפ מים נעדיכםער שװארצער פארב אלע וױנקעלעןי םון אונזער לעבן, נישט איבערלאזנדיק קײן איין העל פאםיקל, קײן אײן ליכטיקן שםריך. ״ס׳װערט אלץ שמאלער און שםאלער דער פלאץ, אויף זזעלכן מיר האלטן זיך, און ״אלץ ער־ נער און ערגער דער הימל איבער אונז׳. פונם דאזיקן פראגנאז םון ח. לעשצינםקי קאן װערן קאלט אין יעדן אבר, ס׳מוזן זיך אראפלאזן די הענט און דערשלאגן װערן דער װילן זיך קעגנצו־ שטעלן״דעם חורבן, אויב אונזער גורל איז שוין אנגעצײכנט, אויב מיר זענען שײן ״(וזוזסתז, צום טוים םארמשפט״ע. שרעקם זיך טאקע נישט אפ ח. לעשצינםקי םאר דער דאזיקער לאג- שער קאנסעקװענץ״ און םירם וױיםער אוים: ״איז דען דא א ג״רע־ םערער ״שםער צו ארבעט, א שרעקלעכער אונטערהאקן די סליגל, װי דאס דאזיקע האבן תמיד םאר די אויגן דעם םלאך הםחבל, דעם אויפרעםנדיקן״ און אײנשליגנדיקן םלאך?' אבער נישט גע־ קוקט דערויף, װאם לויטן דאזיקן אורטײל קומטיאוים, אז מיר שטײען שוין םיט אײן םום ״אױף יענער װעלט, האט זיך ח. לעשצינםקי אײנגערעדט, אז ױין פעםימיזם איז א געזונטער, און ער דערקלערם נישט אן גאוה, אז ״זאל מען םיר מײן נישט־ באשײדנקייט םוחל זײן, םײן פעםימיזם איז סריכטבארער און געזונטער װי דער אפמימיזם םין די בלינדע, אדער װאם םאכן זיך בלינד, סון די יםויבע, אדער װאם מאכן זיך טויב׳." אזעלכע באהויפםונגען װעגן זיך זעלבסט מוזן גאר גרינטלעך באװיזן װערן. א נישם קאנען זײ אםאל אױםגענוםען װערן, וױ זעלבסט־ באריםערײ. קײן שװארצזעערס און קדיש־זאגערם םעלן נישם ברוך השם ביי אונז. זײ שטײען אויסגעשטעלט, וױ ארעמע לײט, אויף אלע ראנעם םון אונזער געזעלשאםטלעכן לעבן, אכצן און קרעכצן און טײםלען מים די פינגער אויף די יאטרנדיקע ױונדן םון אונ־