Literarishe bleter · 1933-12-22 · 51 (22.12.1933) · p. Seite 850

ליטערארישע בלעטער נוס. 53 (504> זייט 850 3>ן וו־אך וואן־ סעאססו אח קונסט > גןר ן נדיכםיקע נײעס : *. גראנןוך ששעיס זינויף ןן ונסןסגל ווון װעס סעילן *ין ן גרויסן םוןסער וין ײורסע נןר ון וינטורסןנסע סיעסע, װןס נןרירס ן גרענענדיק הײנסעײסיקו סרןעיעס• סרסיס װעלן קיססן•— (> וין קןסינסקי-ססןםער גייס רי םוזיקןיי־ סע קןפעויע ״ס׳דעס ז״ן ניס״ (רעזסי *יד• קן״ סינםקי). — 4 ןין ״סקןין־־םעןטס־ (קינסס. ןנו- מ. יןםוס) ויז וי ורעםיע סון וירקס נןנןיניקס ״דין ווורה״ ןוגסי״גט וויף דןנערססיק, דעס 28־םן ה. ח. - 4 וין דסר ײויסער קעססרןי־נינע (ןנס. יןנןס סירקןװ) גײט •יז ״די סי1ה״. — 4 די וויספירונג וין ס. הײיוערינס ויססע וין װיינסר וויייסן ססוסער ויז ןדורך םים גרויס סרפןיג. דסר סויס הןס וויסנענוםען דןס סויין פיס נןגײסססריננ. נןך דסר ורסםיסרע ות סןר״ געקוססן ן נסנקעס סיסן ןנסײי סון ײדיסע וון פויייסע ייסערןםן וון ןרסיססן. ס׳תןנן גערסדס מסה סוייס, 1. םןרק. סודסויס יווסיסװסקי. ה. ןנוןםןװיסס, ס. דרײסר, 1. קןויןךקוויןנ״ סקי, װי. סןםניקעװיםס ו. ו. סןיק הײיוסרין הןס געענםסערס וויף די ויע נןנריסיגנסן וון רסדעס. — 4 וין -ײנג־םעוססר• וױ גסגסנן געװןרן די 75־סס פןרססעיוננ סון .סריוע סןנסננןו״. ס׳װערס וין די ןנןנסן ןננסנסנן. ןז סיזסנסן סוין וינס די יענסס סןרססעיוננען. נ> וין ״עיוןרודן״ — נײס ויעסס .נחוז סון קינדער״. — נ> ו. סןסנערג סוייס וינט וין קיןקע. — 4 םנחם רונין גןססרןיירס וין װיינס. — > דער .ןרןרוס״ װסרס נקרוב פונסנײ ני- נויפנעסססיט וין סר קיײנס זיך וויף ן סירנס וין וויסיןנד. - 4 וי .װיינער סרוסע״ ססייס וינס וין חןיונד• — 4 סןרק רןזוםני הןס סןרסוסס ו סיעססיויס סיום־עיינמס .ניןנוזססנדס סססרן•, װסיכס װעט נקרוב נססםעיס װעדן וין רינסר ײדיסן ססןססר. רעזסי — ןסיו רוניסס• — 4 וין דער נױ־יןרקער ײדיססר ורססע וע• נסן סןרעפנסיסבס זײסר גוסע ןסרופן װסנן םןריס סװןרנס גײע וויפירינג .יןזסםוס״. — ם■ סװןרץ רסזסיסירם וויך וין ו גרויסן סנגייסן סעןססר י. י. זינגערס .יןסע קןינ״. — > וץ נױ־יןרקסר .ןרטסף״־ססןסעד נײט סוין עסיעכע װןכן וי סיעסע .דסר דריססר סן־ רןד־. ס׳ויז וויך יסנסנס נסססייס גסװןרן סיוס־ סיינסס .ריסטןקרןטן״ (רסזסי — נענו סנײדער).— > וץ דסס ססקןנד־עװעניו״סעוססר גײס וינס ו פיעסע סון ה. קויסונןװיסס .סװןבס העידן״.- נ> דסר ,סעןייג״ וץ נױ־יןדק הןס ו״נגס־ ןרדנס ו פײסריסכן קנית״וניס ינבוד •. נןרס־ סןװ, װןס הןס ןנגעהוינן נו ספיין נײ ס. סװןרסן.— ועדא&טאו: נחמן מ״זיל קומען סײערע םתנות. נןך די רסוסס ויז םורגע• קומסן ן קןננערס־ט״י. ן גדויסן סרפןינ הןס געהןס רחי הןינער סים ויר רסניםןניס. םסה נרןדעדזןן הןס רעניטירט זײנע יידער. נןך דער *רייססרססונג פון דער םידלסרין נרןניסיוװן רןם־ שסןס וון דער זיגגערין דןרן סקורי, ויז וויפ־ געסרןטן וער גרויססר .שיר״.נןר וונסער דסר לײסוננ םון פרןפ. י. פײװיסיס. — נןך דעס וײנ- געגסנענע ןװנט ויז סןרנסקופסן גןר * גרויסןר־ םיקער בונקסס, װןס הןם זיך פןרנויגן ניז 7 וינדערסרי. וויף ועס בןנקעס הןס .זיך ןנטװיקיט ןן וינסערעסןנסס וון יײדנשןפסיעכע דענןסע ןרום ןקסיסיע קינססיסריש־גסזעלשןפםיעכס פרןנן.— > די שיום־עיינם־סײערונגען וין װןרשס הןנן *רויסגסרופן נרויס סןרוינסערססירונג נװישן עויס• די ש־ע-ןקןדעמיע וין װןרשעװער שםןס־ רןס־זןי הןס נונסנוינן וינסר 1000 סענסשן. סיהןנן גערעוט נ. שעפנער, והרן נײםיין, נ. מײ־ זיי. סיויז פןרנעי״סנס נעװןרן *ן עסײ פון דעס טונקעיען. װעיכסר הןס נײינ זײן קרןנקהײם נישט נעקענט קןסען. וין קןנסערס-סײל זסנען וויםגע- טרןסן דסר שניוור-כןר, זםרה זסליגפעיד׳ יוסף גרין, די טעננערין יהודית נערג (ןקןםפ. ה• קןן), דסר סרין, וון יסוף — ש. דזשיגןן וון י. שו־ סןכער. — שנת, דסס 23־סן, ויז םןרנעקוססן וין ייסערןסן-פןרײן * ש״ע־ןװנט. סיהןנן זיך נןסײ״ ליקס ו• נ״סיין, ו. קוניזנע, נ. םײזיי, קודיס מןיןוןװסקי, וער םונקעיער, מ. םירסקי, זרונבד. רער ןװנס הןט נוגענויגן ן םײן זןי. - וער אינסע־ רסס נו ש״ע ויז נןך גענונ גרויס. - > נין יןנוןר 1934 הוינם ןן נו דערשײנען וין נריסי * ליסערןרישסר חודש־זשורנןי .ײדיש בסיניע״ א. ד. ר. פון זישו נןניש. — > *ץ קײװיונד וױ פןרגסקוםסן די נװײסע יעריעכס רןיןן־בןרןטונג םון וער ײוישער קוי- סור־געזסלשןפס, וין װסיכסר סיהןנן זיך נןטײ־ ייקס די נװײגן סון דעס מיםי־מערבדיקן רןיןן.— > וין נוזןסענהןגנ סיס דסס 25״סן יןרנײט נןנן םויס םון גריגןרי גערשוני, ויז וין ניו-יןדק דערשינען ן גרויסער זןםינוך, נסװידסעס ועם יענן וון םעטיק״ם פון דעס גרויםן רעװןיונין־ נער, דןס נוך הוים 360 זײסן. — > וער ײוישער נינייןסעק־נענסר אין נרן־ זיי הויבם ןן *רויסנוגסנן ן חװש-זשורנןי .םןיקס־ קויםור״• — > דסס 12־טן ה. ח. ויז וין יויטע (קריס) געשטןרבן םון שװינדזונם דער טןיןנטפויער ״נ־ גער סןװעטישסר שר״נער ב. סרקיס, — דער סוזנר פון װערק .פרןנסן״ ו. ו. > סיאױ וערשינסן אין נױ־יןרק דער ױבי- נוססר פון דסס זשורנןל .ד• פסדסר״, װןס דסר־ שײנם אץ נױ־יןרק זינס יןרן א. ד. ר. סון והרן קןריין. - > וין םינסק וױ וערשינען וין * נןזונדער ניכל די פןעמע סון משה קוינןק .דיסנער טש״יד הןרןיד•. ן קןפיםל םון ןס דער פןעמע ויז נעורוקס געװען וין די .ייט. ניסטער״■ — > סיר גרײטן וינס דעס משה נרןדסרזןן, נומסר, װןס װעט דסרשײנען וין * װןך־נװײ ןרום. — ליסעואסװ אח?ולסװ > וסר נ. ק. פון יוננןװ־פןנד אין פןריז הןם נ־נויםגסרופן ן פרעסע־קןנפערענץ, נכדי מיס־ נום״ין װי סס הןיט די ארנסט *ױס דער ענ־ ניקלןפעזײע. םןרזינער פון דסר םןרזןסלונג איז געװסן ד״ר ם. ק ר ״ נ י ן. וץ נןמסן םון דער רעוןקסיר-קןםיסיס הןט רעסערירט ר• * נ ר *- ס ן װ י ם *. די ןרויסגונס םון דסר ענניקלןוע־ דיס וױ וינט שוין ןרויס םון דעי ססןדיע סון פרןגעס און ססקות. דער ערשםער נןנד װסט דער־ שײנען סוף ססרץ 1934. רי רעדןקניע הןס די נונרײפונגס־ןרנסס םןרענדיקם. עס ויז נונויפגע- שםעלס די קןרטןסעק סון 40 םויזנס װערטער, אײנגסםײיס וין 17 ןפס״ין, ױים די פורשידענע װיסן״נעניסן. די סנניקלןפעויע םןרנססס 10 נענד נו סססנ שפויסן מיס פיי אײוססרןניעס. פון דעם ויז *ײן דריסי נןשסימם פןר די ״דישס עניניס, און נװײ דריסי פןר די ןינעםײנע. אײן גןנד, דער װןס הוינס זיך ןן מיסן אות ײ, װעם ז״ן איננןננן נןר מיט ײדישע עניניס: ײדישע נסשיכ־ סע, ײדישע עקןנןםיק, ײדישע ייסערןסור, ײדישע ײונדסרונגסן, ״דישע רסייגיע או״װ. דןס װעס זײן * פןנוםסנםןי װערק פון נרעססרס מןנןגרן־ פיעס, װןס װעט נענן אן ןיגעמײנס פןרשסעיונג וןענן ײדישן פןיק וין פןרנןנגענסר און הײנסי- קסר נײס. ס׳אױ שוין אויסנסטײיס וסר מוסער־ יןל סןרן ערששן נןנד. עס זענען שוין נוס נרןסםן םײי םןרט״לס די *רטיקיסן נװישן וי רחןריס, וון יס הוינן שוין ןן ןננוקוםען כתב״ ידן. שםעםססנס ןנחוינ נײ־יןר סרסם מען נו נוס זןץ■ נום סוף הןם וער רעפסרסנט ןנגעװיזן, *ז וין דער ענניקיןפעדיע וױ אויסגעשיןסן יעדס פןרןײאישס פניה, יסוע םענוענניעזקײס. די רע״ דןקפןרן און די מתבריס סון די *רטיקיען װעין בײן נןהןנדלסן שסרײס״סרןגן בןסיען זיך איבסר״ נוגסנן סיס דסר םסניסכער ןניעקסיװקײם וויך וי םײנונג פון דסס נד שננגד, וינעריןזנדיק דעס יײעגער זיך ויײן נו ניידן זײן וורטײי. סיהןנן נןך נסרעום נח פרייונקי, ו. נןרןש, און סט. איװןנןװיםש (וןרסונסזן• ןלע הןנן וונסערגע• שטיןכן דסס נרויסן נןניןנןין נןדײם םון וער ענניקיןפעדיע וון וויסגעדריקט די הןםסנוננ, ןז ד■ *רבעס װעס גייקיעך םןרענדיקס װערן. די פןרשטײער פון דער ורעסע הןנן נונעזןנם זײסר אונססרשסינוננ. > די נרןדערזןן־וקןדעמיע וין יןדזש ויז *דורך מיס *ן אויסערגסװײנלסנן ערפןיג. דסר .פייהןרמןניס״־זןל איז געװען פוי געפוקט, — מיס אינער 1200 סרײנ• פון ײדישן װארט. סיהןט נעעסנ• ד• פײסרונג יןזןר פוקס. ס׳הןנן גערסדס װסגן ס. נרןדןרזןן און גסהןיםן נוגריסונגען זימן רײזען, י, אונגער, נחסן מײזיי, ז. סעגןין־ װיםש, מ. יןגןשסװכקי (וין נןםסן פון יןדזשער •וילישן זשורנןייסםן״סינויקום), איניק מןנגער, איחנן נײטיין, מ. נןידםןן און ו״ר י• שיפער. ס׳זענען ןננעקוסען פיי נוגריסונגסן, נװישן *נ• דסרע פון י. ןוןסןשו און א• לעיעיעס, פון דער יןדזשער קחיה, סון די •וײישס ויכסער ױייןן סוװיפ אץ *וזסף װיטיין. דער ױנייןר הןם נן־