Literarishe bleter · 1933-11-17 · 46 (17.11.1933) · p. [Seite]

17 נאװעמבעי־ 1933 18ן3קס*118 17 פרײו 50 גר. יל־בינלראריבןנ! \*־?וסכלדירטני װאכנשדיפבן פאד ־יכלעדאטור טןיאטעדאוןקונסנצ יזדיריל פארה?<ג 3.ק?עצק*ן,װארש<< בןיאדיר / עיעדיז ״דעד אדאדעד ענטפער אויף דער פאפודעדער פ ד א \ ע" װען מיט א יאר 30 צוריק האבן די ם׳ס צוזאמען מיט די צױניסטן געמאלט דעם גלות, װי אײן שװארצן םלעק, װען זײ זענען געגאננען אין די מאםן און האבן געפרײדיקט, אז אין גלות איז דאס ײדישע פאלק פארמשפט אויף אומפארמײד• לעכער מאטעריעלער און גײםניקער דעמאראליזאציע אץ אונטער• גאנג, האבן זײ פארמאגט לפחות די םולע ס ו ב י ע ק ט י ו ו ע בארעכטיקונג דערצו, אדאנק דעם פאזיטױון אידעאל פון אויסלײזונג, פון דער גאולה שלמה, צו װעלכן זײ האבן דאס םאלק גערופן. אבער װען ח׳ יעקב לעשטשינסקי קומט אצינד אין דער עפנטלעכקײט מיט די זעלבע יאוש״שטימונגען און דערביי פארענדיקט ער זײן מגילת־איכה מיט די װערםער: .איך מאך נישם קיינע אויססירן! איך האב זײ נישט, איך רוף נישט אין ערגעץ, ווייל איךווייםנישט וװהין* (מײן קורסיװ) - זאן זאל ער מיר מוחל זײן, װען איך װעל אים ,אפן און ערלעך״ זאגן, אז דאס איז נישט נאר נישט בארעכטיקם, נאר פשוט זינלאזו דער אײנציקער םוםר-השכל פון אזוינע ארט קינות קאן זײן נאר דער: — לײגט זיך, ברידערלעך, און שטארבט, דער היםל ליגט שוין אויף דער ערד... אבער, כ׳לעבן, אין אזוינע עצות טובות נויטיקט זיך שוין לחלוטין קײנער נישט. 2 איך דארף זאנן, אז אויך ח׳ מ. זילבערפארבס ענטפער אויף ח׳ לעשטשינסקים ארטיקל האט מיך נישט באפרידיקט. איך בין דורכויס מםפים מיט ח׳ מ. זילבערפארב, װען ער זאגט, אז ״די אלארם־רופן ם. א. ס. זענען לכל הפחות םרי• צײטיק, אז אונזער שיף טדינקט זיך גארנישט. אדרבה, זי קעמסס מיט אלע כוחות קעגן שטורם פון די אנגכלאםענע בײזע כװא- ליעם״. נאך מיט אײניקע יאר צוריק איז אויך מיר אױסגעקומען גוםא אויף די שפאלםן פץ ,ליטערארישע בלעטער״ אויםםירלעך צו פאלעמיזירן קעגן אט דער נײער אויפלאגע םון דער גלות• 1 ס׳איז, דאכט זיך, נישסא קײן לײכטערע זאך אצינד װי זײן א פעםימיםט, א שװארצזעער, װ מאלן שרעק-בילדער און זייען פאניק ארום. די אויםטערלישע םראגיק פון יידישן לעבן םאר דער לעצםער צײט ליםערט פאר דעם מאטעריאל די והותר. און עם װונדערט מיך נישט, װען גײ שטימוננס׳מענטשן, װאס די טאג-געשעענישן באהערשן זײ אינגאנצן אץ םארשטעלן פאר זײ די װײטערע געשיכטלעכע האריזאנטן, װערט די יאוש־שטי• מונג אזוי פארשארפט, אז זײ זעען פאר זיך מער נישט קײנע אויסװעגן, קײנע אויסזיכטן. בײ אזוינע שטימוננען איז נאםירלעך, אז מענטשן. װאס זענען םארכאפט פון זײ, זאלן פורש מן הצבור זײן און ביחידות אויםלעבן זײער צער און טרויער. איך םארשטײ אבער לחלוטין נישט דעם זין םון פ א ר ש פ ר י י ט ן י א ו ש, פ ו ן ז ײ ע ן פ א ר• צווײםלונג. איך הויב נישט אן צו באנעמען, צוליב וואם הויבן זיך אויף די דאזיקע מענטשן אויף דער טריבונע, עםענען אװף לפני כל עם ועדה די װונדן און םארטיםן זײ, גריבלען זיך אץ זײ? דאס הײסט, נאסירלעך, נישט, אז מ׳דארף די וװנדן אויםבאהאלטן און די געסארן פארלײקענען, אז איך האלט מיט די פאלשע נביאים, װאס זאגן תםיד: שלום, שלום! םארקערט, דורכויס־גערעכט זענען געװען די אמתע נביאים, װאס חאבן פארויסגעזאגט די קאטאסםראפע, װאס האבן געצארנט און געדונערם און נישם נעלאזן בארויקן זיך. מ׳טאר אבער נישט ארויסלאזן פון אויג דעם טיפן אונסערשײד צװישן זײ און די סתם׳קלאגמוטערם און פאניק׳מאכערם. זײ האבן געצארנט און געדונערט אין נאמען פון זאזיטיװן ג ל ו י ב ן, מיט װעלכן דאם גאנצע װעזן זײערס איז געװען דורכ• געדרונגען, אין נאמען סץיענעם פאזיטױון אידע• אל, צו וועלכן זײ האבן גערוםן דאם ס א ל ק. אץ אט דער םלאם-פײער סון פאזיטיװן גלויבן האט עם געשאםן דעם געהויבענעם פאטאס םון זײערע נביאישע ״שסראף־עקזעקוציעס״. נאר לאמיר לאזן די אלםע צײםן און אומקערן זיך צו דער קעגנװארט.