Literarishe bleter · 1933-11-03 · 44 (3.11.1933) · p. Seite 706

ל״סערארישע בלעטערנום. 44 (495) זײט 607 3>ן ןןאך וואך סעוסעו און קונסס > עי די װןרשעװער ײדימע סע*סערן קיינלס איעם עד ע נײ סעעסער — .די קעםעי־ןלע בינע׳ יונסער דער ןגםירינג סיץ יעגןס סורקןװ. דער לןקןל געעינס זיך אױף גיעלןנסקע 7. די ערעםע אױססירמג — ל. סראנקס .די סינח״. אין די אי־ בעדיקע סעעסערן: אין .סקןלן״־סעאסער א נײע ייעסע ״דרײ דיגיקים״ ן אין דער ײדיסער נןנדע (גןװןסססי) א גײ סרןגרןם ״נישט־געשסוינן/ ביסם־ געםלויגן״; אין .עלדןראדן״ — ״ידען א גנב ליגס״, — אין .ײנג־סעאסער״ — יוײסערדיקע ססילן סון .סרועע סאגעגעןס״. — > דןס נילד .ןנקל מןזעס״ מים מןריכ שװןרץ גײס אין װןרסעװער .ססלענדיד״ די דרי־ סע װןך• - > גןך ■רזעס .*ײנןכס אויסן ןלסן מןרק״, װןס די .וױלנער סריסע״ (ןנס. ם. פיאה) הןס גיגענן אין סןריז, איז אייסגעסירס געװןרן דער .די*וק״. די .װילגער״ םןרן ןרוים קײן נעלגיען אויף גןססשסילן. — אין דער אןריזער סרעםע זענען געדרוקס זײער גוסע ןסריםן װעגן די סןר־ שסעלונגען סין די .מילגער״. — > זיבםונס סורקןװ הןס רערסןלנ אין ליסע. עי הןס אויסגעסירס ױשקעװיסשעס .דעס ןרעמונס םזל״. די װײםערדיקע אויסירונגען: ח״ סעקלערס .יזעור״, שלום ןשס .קידוש השם״, זשילןװסקיה .ש*תי נבי״. ס׳שיילן מים אים דינה הןלסערן, רןשעל נערנער, סעם *רןנעעקי, מןרקןװ א. י. > חיהלע גרן*ער איז אויסגעסרןםן אץ לןנדןן אץ ן נײעם רעסערכיןר. > דןס טעןסער אין נױ-יןרק, װו ס׳איז געשסילס געװןרן ח. לי*ערסןנס .דער נדר״, רעזשי דוד הערםןן, איז עײסװײליק סןרסןכס געװןרן *ולי* איגעמײביקסםע םכסוכים *װישן דער דירעק- *יע און ןנםןמנל. אין די נױ״יןרקער ײדישע *ײסונגען געסינען םיר סיל •רסים װעגן דעכ אינעידענם. — > אוירװינג דזשײקןבסןץ און סעי שענסעלד שיילן אץ קןװגא• — > אין קעשענעװ זענעץ סןרגעקוסען גןםס־ רןלן פון דער קינסםלערישער רעװי .סק|*ל קומס״. די הויפס״רןלן סעװילא ■ןססןר און ערנן זיגלער.־־ > אין יןהןגעסנורנ שוילס אי*ס א כרווע םים די ןיסיםסן װערן קןניעװסקו, •ןול נרײס־ מןן, שמחה נןסןן א. א. > אין *רןזיל שוילס איעם די שסרןמער־ פש*חה. — > סאלי שלןסנערג, די סןבסאר םון דעם םוזיקער יעחק שלןסנערנ, איז געקומען קײן ןמע. ריקע. אין ■וילן איז וי אויסגעסרןסן פיסן גןמען סולי ■יקון. — > דעד ״ארסעף״ אין נױ־יןרק הןס געעסנס דעם סעוןן מים ן ■יעםנ *דער דריסער ■ןרןד״ סון סשןרלס װןקער און ■ןו9 סיסערס — רעזשי *ענא שנײדער. — ועדןןןמאו נזזמן מײזי,ל .״ / * רןניע אין ■ןריז ןנסמיקלט זיך זײער נום. די *ןל *ןזוכער סון לײענזןל װןקוס נסדר. די קול־ כיר־קןםיםיע נײ דער סעדערןניע *ןסיס ז-ך *ו סןרנרעםערן די *י*לי*סכק, װעלבע *ײלם שוץ אי*ם אינער 1000 ביכער. — > סון דעם *ןריכם סו, דער כשןנןװער *יבליןסעק סןרן יןר 1932 איז *ו זען, ןז די *ינליןסעק *ײלם 2294 *יכער. ס׳זענען אץ 1932 געלײענם בעװןרן 5852 *יכער, סון זײ אץ ײדיש 1966 *יכער. — לײענער זענען *ום 1-הן יןנוןר 1933 געװען 257. — > דער *ןרימהער קינססלער מןרק שוגןל שרײבם אונז אין ו *ריװ: ^איך םןר אויף עסלעכע סעג אץ *ןזעל, איך *ץ אײנגעלןדן סון דער שװי־־זןרישער קונםס״נעזעלשןפם, זי עפנס דעס 4־סן נןװעםנער אין שםןס־םוזײ סץ *ןזעל םײן גרויםע אויסשסעלונג סין 200 ןרבעסן מײנע םןר איגער 25 יןר, םון 1907 ניז 1933. עם איז םיר ן גרויסער שןד, װןס ןזן גרויסע אייסשסעלונג, *ו װעלכער ס׳הןנן *וגעשיקס די קןלעקעיןנערן מײנע *ילדער סץ ולע עקן װעלס — קןן נישם סןרקוםען יץ װןרשע. װו די סןסן ײדן זןין זי זעך. > די סעג דערשײנען *װײ *יכער סץ אירקע נןכןלניק יין ■ויליש. דער *װײסער *ןבד *לע־ בעדיקע קברים״ (אין סןרלןב .רןי״) אין *גנבהשע ליגע״, רןםןן (אין סריכסמןךסןרלןג). — > דער דיכסער ינחק ■ערלןװ הןס סןרעג־ דיקס ן םיזיקןלישע קןמעדיע אין *װײ ןקםן מים ן ■יןלןג א. נ. *דןס הויז סץ זעלבסם־םערדער״• די הןנדלינג קיםם פןר אין װןרשע אץ 1933 מוזיק םןר דמר סיעםע שרײנם דער ױבגער םמי־ קער י. שײעװיסש. > ס׳איז דערשינען דער ניםער 6—7 םון דער חודש־שריסס ^דער ײדישעד לןגדװירס״, װןם װערס ןרויסגענע*ן םון דער ײדישער לןנדװירס־ שןשסלעבער נעזעלשןסס אין •ײלן. — > אין *יענןס־אײרעס איז ןרויס ן נײ־נוך סין ליםםןן .,פין ןלע זינן זןכן״ — קינדער־ מעשהלעך. די ײדישע ןרגענםינע ײערס ןלץ מער ■רןדוקסיװ. — > דןם גןקונם״געװןרענע ״*רויגע בוך״ — װעבן רײכםטןג״אינסערניגדינג ױן היסלער־םערןר, ןרויסנעגענן דורכן אינסערגןעיןנןלן הילסס־קןמי״ סעס סןר די קרבנות םון דײסשן סןשיזם, דער״ שײנם אי*ס אין ן ײדישער אינערזעעונג דורך דער ״גרןשן־ביבליןסעק״, אין עסלעכע העססן. אץ ײדישן װעס ןזויןו־ום דןם *יך קןססן ן 2 גילדן, מיסװןך 5 נ. ם. קומס סןר אין װןרשע װער ליס. סןרײן ו *ןיןסונג װענן דעם יונילײ־ פײערונג םון מ. *רןדערזןן מיס דער *ןסײליקונג סון די סרײנס סין דעם ױנילןר. ס׳קוסען *י סןרן *ו דער בןרןסונג ■ון לןדזש דער קינססלער י*חק ליכסנשסײן און דער רעד. סץ לןדזשער *סןלקסנלןס״ ל סוקס. אייף דער נןרןסוגג װעס *ןשלןסן װערן װעגן דער סײערוננ םונם *רןדעד־ זןךױבילײ אין װערשע. די סעג דערשײנט ן נײער נומער (השרי־ העפס) סונם הענרעישן זשורנןל ,ראשית״. ליסעואסזו און?ולטזו; > ס׳איז םןרגעקומען דןנערשסיק דים 26־סן ןקסןבעי־ די ןלגעסײנע יערלעכע סןרוןכלינג פינס ודןרשעװער ײדישן ■עץ־קלו*. ס׳איז!•גענעבן גע־ ווןרן ן בןריכם סוץ דער םעסיקײס. ס״זענען ן■־ געהןלסן גנװןרן, סןר די 16 חדשים, 26 זיגינגען פון דער סןרװןלטונג. אויםער די לויסיקע ןובעסן הןס די סןרװןלסונג ןיגעגעבן סיל *ײס און אייםמערקזןסקײם די סרןגע —דײכשער ■ען־קלוב אץ דער ■ען־נןװעבונג. ס׳זענען אײנגעןרדנס געװןרן אץ משך םון יןר סןרשידענע םןרןנשסןלסונגען. נןך ן לענגערער דיכקוסיע איבעין וןריכם איז אייסגעדרוקס געװןרן *וטרוי און ן דןנק דער סןרװןלסינג. — אויף דער פןרזןםלונג איז גענוי *רוםגערעדס געװןרן די םרויעריקע לןגע םונם ײדישן שרײנער, װעלכער קןן נישט *ײם אינםיקן קריזיס םינס םןרלןגס־װעזן, ןרויםעוגעבן זײן װערק. גןך ן ברײסערער דענןטע איז בןשלןסן געװןרן *י גרינדן *ײם ■עךקלינ ן פןרלןנ ןרױסציגעבן די װערק פין די סעךמיסגלידעד. *ײם ■עךקלו* זןל אויך ןרגןגיזירט װעדן ן סןר־ קייף פין די אויסגןגעם, נדי זיך פןרגינדן דירעקס םיס די *יגליןםעקן און קייםער סיגם ײדישן בוך״ ײעגן דעס ■רןיעקס זעגען *וגעשסע׳-ס געװןרן םןרשידענע סןרשלןגן, װעלכע װעלן *ןכרןכס און רעןליזירס װעדן דירך וער סןרװןלסונג סונם יען־ קלוב. — אױף דער סןרזןמלינג זענען ןנגענוסען געװןרן סןלגנדיקע נײע םיסגלידער אמם ■עך קלונ : םי *ירשםין, ש. *עילינסקי, יחיאל לערער, ישראל רןנןן, ם. *. שסײן. — פןרזעגינג םין דער ןלגעפײגער פןרזןםליגג מיסװןך דעם 1־םן נןװעםבער 8 ןיינס. — > אין די ענינים סין ײװן אין םון דער ײדישער ענזױקלןיעדיא איז ןיגעסןרן קײן סןריז ז. קןלמןגןװיסש. אויסן װעג הןס עד זיך ןסנע״ שסעלט אץ ריגע און קןװגע, װו ס׳זענען אײנגע־ *רדנס געװןרן גןרןסינגען מיס די ןרסיקע סרײנס פין ײװן. סןין!■פןין סון ו. קןלמןנןװיסש איז אײנגעןרדנם געװןרן לנכוד אים * גלעזל סײ, און ם׳זענען אױסנעסרעסן סיס רעדעם י. טשערניכןװ, ד״ר *. שןבןר, *. קלעעקין, ז. רײזען א. א. — > די רין־דע־ושןנעירער *ײםונג ״ײדישע סןלקכזײסוננ׳ הןס איגס ןרויסגעגענן איר 600־סן נימער. ׳-600 נומערן ״סןלקסעײסוע״ — װערס דןים נעזןגס — איז * סײעדלעכע דןסע איגם ײדישן קולסור־לענן אין *רןזיל״. > אין די *ײסונבען הןט זיך *ןװיזן ן ײםן״ידיעה, *ז ד״ר ם. זילנערסןרנ סןרס *רויס קײץ אויםלאנד. די ידיעה איז נישס קײן ריכםיק*. ם. ןילנערםןר* געםינס זיך אי*ם אין װארשע, דײן בעזונס־עושסןנד הןס זיך פורבעסערס. > די ■יעסע סון דעם ײנגן ■ײלישן דרןםן־ מרג יעזשי סעןן .סרײלין דןקםןר״, װעלכע הןס נעחןס אזן אויסערגעװענלעכן ערםןינ אויף די ■וילישע *ינעס, איז אי*ערגעזע*ם געװןרן אייף ײדיש דורך לעןן װײנשםןק און *ן־*יין *ןנגען.— ס׳װערן געסירס אונוערד״ןנדלונגען םיםן מחנר װעגן ■ילמידן די ■יעסע. — > די *יבליןסעק *ײ דער ײדישער סעדע־