Literarishe bleter · 1933-09-15 · 37 (15.9.1933) · p. Seite 601

זײט 601 ליטערארישע בלעטער נומ 37 (488) 13יד/ב.- וו/ו■7*ט=7'^ט/ו■ו־אט4ו־ אונשעדשייד פינם ב־״ב איז זייפ־ נדוים. די פאנוםק־יפטן טין נן־" נא־ד סןןו זענען געש־־בן ספענןןנ־אפיש און אזוי נישט ל־ענבאד, אז בלויז א־ן םעק־עטא—ן ז־ינע, װעלבע א־בעט ב־ א־פ א לענגע־ע ב־ט, קאן רי״ענען די דינע אנגע־א־פענע דייניעט. דעד בתב פון סאםעדםעט טאבעם איז עזוין פיל ד־טלעבעד, אבעד נאנץ-אפט איז א־ן אץ ד• זע־בע פ־אזע איבע־נעטעקט א זעקם םאל, און די זעל• בע דע־טע־ דע־ן א־יבעדנעט־אנן אט צ־ם םוף פינם זאץ און אט צ־ם אנד״ב. אן א-דעאלן ב־״ב־יד (אין ־א־טע דופט םען עט .קאפ־עי) דאט איבעדגענעבן אין דדוק א־נאלד בענעט. אין ז־ן ױננט דאט עד אטאל נע־ױט ב־ אן א־דאקאט, און א וידי אץ יענע צ־טן זענען נאך ק־ן ש־״ב-טאש נעט ניעוט נע־ען אץ נעב־ויך, םלענט עד א־בע־טד־בן קאלינדאס־עז נער־בטט־אקטן. ז־נע ראםאנען אין דע־צ־לוננען זענען אי־ך אננעש־־בן ט־ט א ס־עבט־ק־ק־אדן בדב. די א־־םאנ־אפ; פ־ן ק־פל־ננ זענפן א־יך געש־יבן ם־ט א צ־ב־ טיקן, ד״נעם בתב, בטעט אן אויםבעטע־־נגען. נא־ לםוף, ־ען דע־ טדב־ דאט א־בע־נעל״ענט דאם אננעש־יבענע, דאט ע־ סא־ -בט אטאל א דא־ט. אץ םאװעטישן טעאטער אץ ד־ טאטק־עד טעאטערן אױ איצט די א־בעט אין טאםע ב־ע;. אין ד• דדאםאטישע טעאטעדן דעלן א־; דעם ע־שטן דאלבן בעזאן באדיזן װע־־ן 35 נ״ע אויפידיננען, פין ז־ — קלאםישע ••ע־ םעט ־ 13, סין א־־םלענדישע ד־נטצ־טיקע ש־־בע־ ~ 6, די אי■ בע־יקע — סין דעד ד־טישעד דדאטאטודנ־ע. דע־ ט. ק. ט. (םאט- ק־ע־ קינטטלעד־שע־ טעאטע־) שטעלט .טאלענטן א־ן ז־ע־ע םא־' ע־ע־' פון אםט־אדםק־, נא־ק־ם ,יענא־ ב־ל־טשעד׳ א־ן ,בתב־ם פי:ם פ־קדיקעד קליב׳ לויט דיקענט; א־נם צ־־טן םאטק-עד קינטטל. טעאטע-״צדעלפטע נאבט• סון שעקבם־־. ״דעד לעצטע־ קדבן* םון אםט־אדםקי, .־ע־ ש*אנישע־ נ״ד׳ פין ס־עטשע־; א־נם ״םא־לי טעאטע־" — ד־־פטםאנם ״םאדן זונא־־פנאננ*; א־נם דאבטאננאד־ טעאטע־: *־אט־ל• דאםט־נאיעד״ פון נא־ק־. ״טענטש־עבע ט־א- נעד־ע* ל־־ט באלזאק; אינם קאםע־־טעאטע־: שא־ט ״אנטאני אץ קדעאםאט־א״ אין לעקאקט ״נ־ױע־ א־נזל״; ־ אי:ם םאםקדעד טאטן-טעאטע־ א־ז א־־פנעפ־־ט גע־א־ן די פ עםע פין ם־דטאנאד ״ב־נט״, א־ן דעלכע־ ט׳נעטען אנט־ל די נאנצ־ע ט־ווע - 350 טאן- א־ן די טאםן■םצ־ענעם באט־ריקן זיך 1500 םאן. אין דעם נאננ פין דע־ פא־שטע־וננ ־ע־ן אדו־םנעפ־־ש א־־ף דעד טצענע םיםנ־ע־• פ־ל־טע־ אין קאדא־־יע־ ע־ט־לן ם־ן דע־ ־ויטע־ א־םע• — עט א־ז צ־־־קנעק־טען פון א־יט־אנ־ נאך א צד־־יאד־קן סא— ב־עננען א־ן או־טלאנד דל. נפםידאד־טש-דאנטשענקא. ע־ דאם דער• צ־דט פא־ ט־טא־בעטע־ םון דע־ פ־עםע: ,א שדפדן א־נ־רוק םאבן ד• ד־טשע טעאטע־ן. ז״ ג־ען בא־ג אדאם א־ן אלע ה־נז־בט;. נ־שפא ק־ן ־עועדט־א־, עם זפנען איננאנצן געפאלן די ״םבארן*. די טעאםע־ן פא־פאבן זיך א־נפ־ נאבן אנדעדן. דאם ד״טשע טע• אטע־ א־ז נעבליבן אן ז־נע בעםטע ם־םטע־. "נדא־דט א־ז א־וים• נעש־קט אלט ״ד. א־ך דאב אויםגעדו־בן ד■ פראנע דענן א־נלאדן ד״נדא־דטן א־־ף נאםטאדבפטן א־ן ם. ם. ט. ־. םיר דעלן אים אפש־ א־בע־געבן די א־יפ־רוננ פין ״דאםלעט״ אין ק־נטטלעדישן טעאטע־. א־ך דאב א־־ך סארנפל״נט דעם םאםקדער אםע־עטןיטע־ אטע־ א־נצ־־אדן ־־נדאדדטן א־־ף אן א־־ם—יננ, לםשל ״די ש־נע דעילענע*, דע״בע עד דאט שו־ן עטלעבע טאל נעשטעלט אין סאר״ שי־ענע צ־טן פין ז״ן קא־־ע־■ נעט־דאד־טש-דאנטשענקא, א־נע־ פון ד־ נ־־נדעד ם־נם טאטקדעד ק־נםטל. טעאטע־, ש־־בט איצט א נרו־ם ביך יב־ונית. — דע־ םאםקדעד נדױספר טעאטע־ נד־ט איצט א נ־עם באלעם אויף דעד טעםע ״קא־םען״ לויט םע־־םע. — 50 יאר נןןך טורגעניעװס טויט עם איז א־צם נעדאדן 50 יאד זינם דע־ בא־יםטעד ־וט־שער שריםםששעלער אידאן םערנ־עדיטש ט דנענ־עד איז נפשטא־ב;. די רוסישע אזן א־יטלענד־שע •־פבפ ם־ן נא־ דעד דעלם איז פיל םיט א־טיקלען אין אפשאציננען װעגן םודנעניעדן און דע־ נ־ויםפ־ ראל, װאט ער דאט נעשפילט אץ דע־ דיםישער ליטע־אטו־. דעם ״דישן לעזע־ איז טודגעניעװ אויך ניט באקאנט א דאנק די א־בע־• זעצוננען סון ז־נע װערק װי ״פאםע־ם און קינדע־־, ״םוםו״, ״בע־ זשינע־ לאנקע״, ״ס־יליננם־שםראטע," ,־וד־ן• א־ן אנד. אץ בשעחו האט ער געדאט א נ־ו־םע דשסעד אויף דעד ־ד־שע־ אץ דעב־ע• אישפ־ ליטעדאמוד. צוזאמענפאר פון םאװעטישע שרײבער אין םאםקדע א־ז םארנעקיםען א ז־ציננ פ־נם א־נאניז־ד־קא־ םיטעט םין םאד־ן פון םאװעט־שע ש־״בע־. ס׳איז באדאנדלט גע־ װא־ן די סדאנע װענן צינויםרופן א צוזאםענםא־ פץ שד־בע־. אין נאטען םץ צ. ק. םין דע־ פא־ט־ א־ז א־ויטנעט־אטן םטעצקי, רעלבער דאט םאדגעל״נם אפצול־נן דפם ציזאםענפא־, ב— ז־ך גום צו א־ם צונר־טן. די נאנצע װעלם פא־לנט נאך — דאט ע־ נע־אנט — נאך די ערפאלנן םין דער םאדעט־שער ל־טע־אטי־, דפ—בעד טיז די אדבעטם־ס-אנ־אם פ־נם ציזאםענפא- ששא־ק םא־ב־־טע־ט דע־;. זי םוז א־ננאנצן אפשפינלען דאט, ־אט קיטט פא־ א־ן דע־ באדעט־שע־ ליםע־אטיר. טען דא־ף א־יך א־־נ־ שטעלן א־נם םדװיהױם א ם־נקט ״דעד א־צטיקעד צ־שטאנד פין דע־ װערט-ל־םעדאטו־*. נאך םטעצקץ האט נע־עדם ם. גא־ק־: א־נ־ע־ ע־שטע־ שר־בעד-צוזאםפנפאר דעט ארויםדוםן א נ־ו־טן דעזאנאנם א־ן א־יבלאנד. םיד זענען בבח אט דעם ־עזאנאנב םאבן נאך ששא־- קעד. אין םפרב־א־דאםע דע־ט אלץ םער די צאל םע טשן, לע־כע קוק־ זיך צו אויפםערקזאם צו אינזעד װוקב. א־נ־קע צעשטע־ט אין פט־ט אדעק דע־ פאשיזם. די, װאם בל״בן, ל־נן אויף א־נז דאפ• נונגען. אט דעם ם־אצעט דארף םען שענקען ע־נםשע א־־פטע־■ קזאםק־ט״. אין די װיבידים האבן אנט־ל נעניםען: נ־ק־פ־דאװ, לאביטץ, פאדעיעד, קוליק (איק־אינע), אלי נאז־םאװ ואזע־ב־דזשאו), זשא־אװ, ל. נ־קילי;, ט. קאלצאװ, ט־עשיאקאד, ק־־שא;. אלע ־עד־ נעד האבן זיך א־יך אםגעשםעלט אויף דעם געדא״ריקן א־נשע־עס, װאט די םאדעט־שע ל־טע־אטור דיםט א־וים אץ א־יבלאנד. דפ־ צוזאםענסאד איז אפני״ל״נט אויף םאי 1934. אלם פאדז־צע־ םונם א־גקאם־טעם איז א־יטנעקליבן ם. גאדקי. אין קאם־טעט נ־ען אייך אר־ן די ש־״בער: נאדיקאװ-ם־יבאי, א. טאלבםאי, נלאדקאד, ־ידין, שאלאבאװ, גאדבונאװ, זאזיברין, שיבאװ, דעפ־אן בע־ני, בעלא א־לעש, ברונא יאשינםקי. — מאנוםקריפטן ־ אייםשטעלונג פון בארימטע שרײבער אין לאנדאן קוטפ א־צט םא־ א א־נשערעבאנטע אייבשטעלונג םון םאנובק־יםטן פון באר־םטע שד־בעד. זי װ־זם, װי עם א־בעטן אויף ז״ע־ע װעדק א ר״ באװוםטע שר״בע־. בםעט ־עדע־ שר״• בער האש זיך ז״נע באליבטע שעהן, װען ער איבעט. א״ניקע, לטשל, טאםאם הא־די, האבן נעװ״נלעך נעא״־עם אץ דעי ס— אין ז־עדע שט־לע קאבינעטן; אנדערע, םא־קע־ט, דאבן נערנע־ געא־בעט אונשעד דעם אקאםםאנ־םענם סץ נפשישל אץ באדענונג םין דער גאם. דזשאן נאלםדארטי, װען עד דאש םא־טראבט א נ־ װערק, איז ער ז־ך אװעקנעםארן *ו ז־ך א־ן ז״ן הויז הינשערן שטאט אץ דאדט אםנעשלאטן זיך םץ אלעםען, אויך סון ז־ן םאםיליע. עינאר װאלאם האט ליב נעהאט צי שר״בן ז־נע קרים־נעלע־רא״ םאנען אץ קאבינעש םונם םעאםער, םיט װעלבן ע־ דאט א״ן צ־ם םאדװאלטעם. — דאם רוב אויםגעשטעלםע םאנוסקריםטן זענען נע■ װ״נלעבע שילעד־העםםן אויםגעשדיבן אויף א״ן ז״ם. אבע־ דער