Literarishe bleter · 1933-08-25 · 34 (25.8.1933) · p. Seite 551

זײם 551 ליטערןןרישע בלעםער נים. 34 (485) נגבוום רוביבס גאסטשפילז ,״מאץ, מענסש אין םןסע-״, פיעסע אץ 3 אקזן סון סײם*ן װןיף׳ רעזמי ם. רינין. ס׳נעמען ןנסײל: מנחם רינין, גאטאליא לייסאן׳ ס. גןלדנערנ, עני ליסאן, רמנינע הערנליך, יעקב סענרלבליס, משה לייסאן/ בארסעא םיסער, עכלחה רןזען, שרה יאזנאנסקע, ם. דראנארי, מ. ואזנאנסקי. — אין ״עענסרןל״־םעאסער, װארשע. — ארײנגעסאלן אין דעס סויל״געואקסן סעאסער. קאו אויף קןפ. דער עולם איז םארכאעס סון דער אקע״ע. א מעשה םיט מאן און װײנ״ סאסע אין קינדער. סארם אין שסןס. ערלעכע ױן םאלשע. אײנראם רעזניק (ם. רי*ין> האס שיוערע אינערלעכענישן אין גײס ארוים א זיגער. אין דער עולס לענס מיס און רריקס־אויס דעם םיסלײד אין סיסגעסיל סיס האיעיקן געלעכסער אין מיס הילכיקע אםלאדיסםענטן אץ מיסן שסילן. װער רערם גאך װען מגחם רובין זינגם א9 אויף זײן קינססלעריש־־דראמ סישן שסײבער אײן ליד און נןך א ליר. דאן איז שוין קײן שיער נישסא עו דער נאגײםסערונג. די ■יעסע איז גאר־םײן געשסעלס, ם. רונין האס רא ארויסנאװיזן זײן געניםע רעדשיםערישע חאנס. אװדאי האס זיך דא דערמאנס דעי• מגחם רינין, װעלכער האט מים א ■אר יאר עוריק סרױספירס אין ״נאװאשני־׳״שעאסער מיס שלים־עליכם© -200.000׳*, אי. נאבעלם ״נעניע קייק״ און נאלרםאדנם ״די עװײ קמי לעמלס׳*. אבער... די ■*עםע :עמס שםארק אוים און זי נים עו א גיײיםן עולם. די אקסיארן װערן מיסגעריסן מיסן ש#ילן. מ. רונין קאן מיסיײסן די *רסיססן אין ײיך מיסרײםן דעם עילם. אועי־ םון מ. רובץ םארלאנגען פיר םיל מער ח׳י אזא מין אײםירונג. ער איז כנח עו בענ, מער, סןרװאס זאל ער געגן מײניקער ן ם ם מי ז. י. אנבי, א. ראבאי. — עס װאלס אײך געדא־םס זײן דער סעװעסישער יעחק קיסניס. אויך איז נישס נאי םארשבעגדלעך, םארװאס איז עדוישן די רוםישע שרײנער ארײן ש. אנסקי. אמת, ער האס אמאל געש־־ינן רוםיש, אבער *ר איז דורך ױן דורך א ײרישעי״ שר־יכער, אין איז געװארן אײגיםלשך א שרײנער, װען ער האט זיך גענומען עו שיײנן ײדיש ײן איז געקומען מים זײן .דינוק׳*. אפילי ש. סיוג איז אײך מע- ײדישער שרײבעי־, הגם ער האם געשרינן אפ־לו רוסיש. און װי קומס אהעי־ דיאנעא, יואס איז בעיקר א ■ובליעיםס און נאך מדר — א זשורנאליםס־קארעםםאנדענס. איז נישם גלײ• כער געװען געבן א ס־אגמענס סין יהו*שעס ליד .שון ניו״יארק ביז רחבות״ז אין םארװאס םעלן משה באדיר, י. קיױיס ך סען קאן אייך סענות ראנן *ום סארשאהזר סאד דעם אײסװאל פין די װע־ק םין דעם אין יענעם שיײבער. ש׳ןר ם־ען איז נישס שסארק כאראק• םעריםסיש די ״נסים אײםן יס׳*, און שין דור בעי־געלםאן האס מען גיאר געדארםס גענן די נאװעלן, װו בעיגעלםאן אױ מעי־ נערגעלםאניש און בישס אץ דער האלב־־םיב״יניססישער און סענרענעיעוע־ ז*ך ״גירגער װאליא ברע־ נעײ״. אויך די ארײנשירן *י רי ש-ײנעי זענען געשייבן םון דער האגס. עם איז בישס גענענן קײן נוילע כא-אקשעריםיזיקעס סון די שרײבער. די ניאגראשיש־ניבליןגראםישע ידיעות זענען *ישעליקע, נישס קאננענסרירס. אײםשעםבדיקע. נכיל מאכס דאס גיך זײע- א נוסן אײנדריק, א דיק נוך — הונ־ דערט שרײבער זענען רעםיעזענסירס — ש־ין אױויםגענעגן, — *י די אינער־ זענוננען זענען גוסע — דאס דארף זאנן א גיסער עננליש־קענער. ײםף לעששװיםש — םאר זײן מי — איז װ*רס א גיויםן דאנק און ײשר פוח 1 א• ב״ ל. טד״סטער איז די שטילע טעג ׳ (ראמאן) פרײז 4.80 נילדן םאר די לײענער פון די ,ליט.-בלעטער׳׳ 2.90 יזדםן נןך 50 גרןען. ןררעס: 7 וזו 24 ס51״סנ1ץזז0 ,8״528ז3י׳גי ,"ז6)*81 .)1.1, אבטאראגיש פון הונדעוט יידישע ' שו״בעו אין ענגליש אין לאנדןן איז איעס וערשינען א נרויסע אנסאלאגיע ײנסער דעם גאםען -ישראל״, *וגויםגעשסעלס און דעדאגירס דורך דעס *אקאנסן ײדיש־ ענגלישן שריםסשסעלער ױםף לעםסװיסש. אץ אס דער אנסאלאגיע, װאם האלם 1066 געדיכפע זײפן, קיפעץ ארײן נאװעלן, דע-*ײלוננען, םראגםענסן םון הינדערס שרײנער ײוץ. די אנסאלאגיע איז געםײלם אויף 9 םײלן לוים ךי שםראכן: 1) ענגלישער סײל 2) אמעריקאנישער, 3) דײסשער 4> ײדיש, 5) הענרעישער סײל, 6) סראנעײזישער סײל, 7> ריםישער; 8) רענישער אין 9) םארשידן־געםישסער סײל. דער ענגלישעד סײל םון דעי אגסןלאגיע געםס אי־ײן 19 םאלגנ■־ דיקע שרײנער ײדן, װעלכי האנן געשרינן אין שדײנן ענגליש — גנימין דיזראעלי, גרײם ענוליער, מאסילר נלאינר, עםיל לעזי, ע״סרעד סעסרן, ישראל זאנגװיל, םעסועל גארדאן׳ ם. ל. *עננױזאן, מ. י. לאנדן, װ. ל. דזשארדזש, דזשילנערס סדאנקא, ■ײל סעלװער, חנה נערמאן, נ׳ *. שסערן, סא-א גערםריד מילין, לואי גןלרינג, סעםיל ראםה. דער אמעריקאנישער סײל באשסײם םץ ך ײרן־שרײנער — העיםאן *ערנשסײן, דזשאן קירנאס, לידװיק ליאיסאן. אנדזשיא יעזערסקא, עדנא סערנער, ײאילדא םראנק, סהירא םאססער װינםלאי. דער דײסשער סײל *רענגס װערק סון 18 ײדן שיײכע-. דא האנן םיר ־- הײבריך הײגע# בערסאלד אײערבאך, לעאאאלר קאמ#ע-ס, קא-ל עמיל םרןננאז, מןקס נארדוי, םעאדאר רערנל, ארסיר שנינלער, יאקאנ װאסורמןן, עלזא לאםקער שילער, אלםרעד דענלץ״ ססעפאן נװײג, סרא:ץ ק<#קא, מאקם *ראי־, ליןן םײכםװאננעי, א־נאלד נװײג, װיקי נײם, ם-אנץ װערםעל, ערנסס םאלעי. . דער ײדישער סײל האס דא זאכי םץ סןלגנדג 22 ײדישע שרײ• *ער — גליקעל םון הןמעלן, ר*י נחשן נייווכלאװער, מענדעיע מיכר ססדיס, י. ל. ■רץ, שלום עליכם, דוד ■ינםקי. ה. ד. נאמנעיג, אכרהם רײזען, ל. שא־ •*רא, שלים אש, ■יץ הירשנײן, י. מ. װײסענ*ע-ג, ױנה ראזעגםשלד, דור *ערבעלםןן״ דער נםת-. םשה עובד, *־וך גלאזםאן, י. י. זינגער, ם. עדעלבוים. דער הענרעאישער סײל איז רעע-עזענ-ירס מים די 10 שרײ- *ער — דוד םרישמאן, ח. נ. *יאליק, שײל םשערניכאװםקי, אשר *ײלין. ♦. ח. *רעגעי־, א. רײבני, זלםץ שניײר, ש. י. עג:ין, אביגדור הסאירי, ה. חוז. דער םרןגנייזישער סײל איז סארגעשכעלם מים די װעי־ק סון די דאזיקע 7 ײדךשיײנער — ס-יססיאן בערבאיד, ןנדרע םםיר, ערמאנד סלעג, דזשאן ריםשארר *לאך, א:ירע מא־וא, נעניזשאמץ קרעמ׳יע, יאזעף קעםעל. דער רוםישער םײל נ-ענגס װערק סון די דאדקע 6 שרײנער: ישמעון סדונ, ש. אגסקי, דיאנעא. שמשון ײשקעװיסש, װלאדימיר זשאבןסינסקי, אי. נאנעל. ז ער ד ע נ י ש ע ר סײל קיסם מיס װעיק סון די סאלגנדע 6 ײדן- שרײנע- — הערםןן הײערםאנס, ישראל קיוערירא, ם. ה. קאמעען, גאררי װאן *-וגען, םןמועל גןלדםמ׳יס, זיבםריד װין ■־ייג. אין דעם געמישסן ם־יל קומען װערק םין 5 ש-ײבער — נזײ איסאל־ יענישע: ענריקא קיסםנלגוןװא, םיבאסיניו לאיעץ. ־־ אײן סערבישער — איואאל ג. *וקי־רןםאנא, ײן אײן םשעכישער — װ. ראקום. עם איז נלי םפק א װיכסיקער קולסיר אויססו ני נ-ענגען םאר דעם גרויסן ענגלישילײענדיקן •ונליקום ןזא ןנעאלאגיע, װאס *רעגגס סוססערן סין 100 שרײנער ײדן. א*ער אויף אײניקע זאכן װילם זיך אבװײזן — זאכן, װאם װארםן זיך גלײך אין אויג, װי מען נעםס דאם *וך אין הןבם. ראשית, וױנןלד דאס *וך איז געגע*ן םאר דעם ענגליש־לײענער, װאלם מען נאדארםס די םײלן, װאס *רענגען די ענגלישע ײן אםעריקןנישע ײדך־שיײגער, םארקלענערן, װי**לד וײ זענען סײ װי עוגענגלעך סאר דעם, װאם םארשטײס ענבליש. ײן אס די *ײדע סײלן הןלסן נמעם א דריםל טון דע- גןנעעד ןגשןלןגיע. דער *ןסריאסיזם םץ דעם *וגויםשסעלעי ײן רעדןקסאר סון דער אנסןלאגיע — האס אים געסיים דערעו, װאס ער האס ןרײנגעגעבן אין דעם ײדישן םײל אײניקע ל*נד*נער שרײבער — װ*ס די *נסאלאגיע װאלם נישס געליסן, װען זײ זענק נישסא. דערםאר אנער םעלן אץ דער אנסאלאגיע — אין דעם חעגרעאישן סײל — *זעלכע װיכסיקע םארשסײער סון דעײ הענרע־ ישער ליםער*םיר, װי אגרהם מא*י, מיכה ייםף *ערדיסשעװםקי. א. נ. גנע־ סין, יהודה שסײננערג. אין דעם ײדישץ סײל םעלץ אויס *זעלכע שרײגער