Literarishe bleter · 1933-07-21 · 29 (21.7.1933) · p. Seite 474

ליםערארישע בלעטער נומ. 29 (480) זײט 474 3>ו וו־אר וואר סעאססר און קונסט > אין קןמױסקי־סעןםער *יז גןך די פןר־ גאנגענע װ$ך געגענגען דער גאידיץ־רעמערסואר מיט אידא קאמינבקי. ס׳איז אריסער *מ־רעלע א:רת״• אויך געטעילם געװןדן ״די שחיסה״. > ליסי און מיטא גערמען טאילן נןך אין װארטע א װןך עײס. דעינןך גאססטעילן אין ביןליםסןק, גרןדנע, װילנע. — > אין *םקןלן׳״םעאסער — .אירסײל״ םיס ר. םושנה, מןריס לאמ*ע׳ א. םסײן א. ע. > לידין ■ןסןעקן איז אויסנעסרעסן אין .*עענטראל״־סעעםער אין ״רןמאן״. > הערץ גרןסבןרס הןס געגעבן אין װןרסע ן װןרס־קןנעערס. — > אין קןמינםקי־םעוסער ױי*ז זיד וז די בןםסשיילן סין אוירװינג דזשײקןבסןן און מעי שעהנסעלד עיזןםען מיםן קןממןזיסןר ס. יןם־ קןװסקי. — > אין לןדזש הויבס ון וײנע גןסםשסילן מיכןל מיכולעסקן - > .״בןססןן״ װערם ןלץ געשעילם. שוין די 27*סע װןך. > א. םעמנערנ סירס אויף אין סןריז אין לןבקרי־סעןטער די סיעסע ,.דןנסןנס סויס״, װןס איז געגןנגען מיס ן םןד יןר עוריק אין װןרשפ (רעזשי ם. װײכערס). א. םןמבערג שסילט די רןלע עין רןבעםעיער. — > די ,״װילנער םרועע״ (ןגס. מ. מזאה) שעילס אין לןדשזער ״סקןלן״־םעןסער *שרײ, כינע״. זײ בלײבן דןרט ביזן 29״סן ױלי. — > לןדזשער .ןרןיןס״ (קינססל. ןנס. ם. ברןדערזןן) הןס געגעבן אין ביןליססןק עסלעכע סןרשכעלונגען סון דעס ערןגרןס ,אין עינסשעװ םןגס שזץ״. _ ◄ לורװיק דןץ אין ױסף רוסשינםקי הןנן איבערגענומען דעם סןבליק־סעןסער. זײ הןבן שוין אין זײער רע#עדטוןר עװײ נײע סיעסעם: ן קן־ מעדיע םון חנא גןסעשסעלד *דײסשלןנד אינעד *לעס״. ל. זןץ שעילס ן רןלע סון ו בןרימכן ײריש״דײסשן ןקסיןר, װןס װערם ן נןעי״סירער. די *װײסע עיעסע — *איך בענק ןהײם״ עון גרשון בןדער. — > אין סעקסיקע שעילס ן ײדיש״סעןםער• איעס גוסטי־ןלירן דןרם די ןמעריקןנער ןרסיםסץ יןזעף שײנגןלד און ערענסיס ןדלער. עװישן ןנ־ דערן הןבן זײ אויםגעסירם 9, ןנדרעיעװס .7 געהןנגענע״. — > אין סעקןנד-עװעני־סעןםער װערם געגרײש ס. הירשנײנס ן מיז־קןלישע סיעסע, לאזאר װײנער גרײס עי מיזיק סןר דער עיעםע. עװישן ןגדער; איז אײנגעלןדץ עילי ןדלער עי שסילן אײנע םין די הויעס-רןלן. > חיהלע גרןנער גים שוין אץ לןנדןן דעב דריםן קןנעערס. — > אין עןריז שעילס די סןםיליע שסרןסער רעדאקטאר נחמן מײזיל > מיר בןקומען איעם עיגעש־קם ן װןכג־ עײסונג סון מעקסיקע א. ד. נ. *מעקסיקןנער ײדישע שםים״, ןרויכגעגעען אינקער דער רע־ דןקעיע םון יעקכ גלןנץ. די עײסונג, לײענען םיר אין קעיל׳ ״גרוסירס ןרום זיך ןלע געזעלשןסס־ לעכע נוהות און העלפט אין דער אויסבויונג פון ײדישן ישוב׳*. — > די מלוכהשע עפנסלעכע ביבליןםעק יין לעניבגרןד איז עיגעסרןסן עוגויפעו- שסעלן ן ביבליןגרןסישע רשימה סון ליסערןסור װענן בירןבידזשןץ. אין דער ביבליןגרןפישע רשימח װעלן ןרײנגײן סײ נןזונדערע מןבןגרןםיעם, סײ ןרסיקלען פין עײטינגען און זשורנןלן. די ביןלין״ גרןסישע רשימה דןרף ןרומכןסן די גןנעע ליסע- רןסור, װןס בןלויכט ןלזײסיק די סןעיןלע סםרוק־ כור אין די עקןנןםיק םון בירןבידזשןן, פדי יעדער סוער — ן ס*רסײ־ןרגןביזןסןר, ן טוער אין געביט סין סןליטישע בילדינג, שיל און סרןם־ ןרבעס, ן הידדןלןג, ן זןלןג, ן בןדבםןרש־ר, ןן ןגרןנןם. ן ענםןנרןף, היססןריקער — זןל קענען געםיבען אין דער דןזיקער רשיםה די בןנעע ליסערןסור, װןס ער הןם נויסיק םןר זײן ןרבעם. די רשימה װעס בןשסײן םון דרײ סײלן,* די ליםערןסור װעגן בירןבידזשןן ביז דעם יןר 1928, ליסערןסור װענן בירןבידזשןן, װןס איז ־ערשינען אין פ. ס. ר. ר. נןכן יןר 1928. און די אויס־ לענדישע ליםערןסיר װעגן בידןבידזשןן. — > איץ נױ־יןרק איז געגרינדעס נעװןרן ן נײע ײדישע ןרג*ניז*עיע מיס דעם גןמען ״קולסיר־ ליגע״ פון רומענישע ײדן אין *מעריקע. די ״ליגע״ הןס זיך געשסעלם די אויפגןנן: 1. אויםהויבן דעם קילסורעלן און געזעלשןפסלעכן מעב סון די רוםענישע ײדן אין *מעריקע. 2. העלפן די ײדישע קןלםור־נוחות אין רומעגיע. 3. בןקענען די *םע־ ריקאנער ײדן מיס דער געגויער לןנע םון די ײדן אין רומעניע. — > אין עעשינסקי־פןרלןג, שיקןגן, דערשײנס אינגיכן * ביך לידע־ און סןבלען *דןם סײכל קןסשעט זיך אויםן סײכל״, סןר קלײן און גר־ויס פונם דיכסער ם. סקןסש. — > ס׳דערשײנם בקרוב * רןמןן סין *רבעסער־ לעבן סין ע. זןקןליק ,חבר יןזע ברןװ״ (280 זײסן). זןקוליק הןס מיס * עװײ יןר עוריק סןרעסנטלעכס * רןסןן .איבערגןנג״• > לויס דעד נןשסימונג סון םןלקןמבילד ר. ס. פ. ר. ר. און װײסמזרחדיק קןנס־קןמיסעס װעי־ט געשןסן * מלוכהשער ײדישער סעןטער םןר די *רבעסנדיקע פון בירןבידזשןן. דער םעןסער װעס ביזן 1־סן יןנוןר 1934 עקזיססירן אין מןםקװע אוי םון ערשסן יןנוןר 1934 װעס ער ןרויספןרן קײן בירןבידזשןן יויף ןרבעס. פןר דעם מןסקװער סעריןד הןס דער קוגסט־סעקרעסןר ןגגעמערקס *זן רעסערסוןר־םלןן: 1. ^מײן פרײבס״ — סןנןדינס, 2. .״ױליס ־־ דןניעלס, 3. * שסע־ לונג װענן נירןבידזשןן, 4. ן קלןסישע ■יעסע, 5. קלײנע םןרשסעלונגען - אײניקע םון זײ שלום־עליכמם װערק. > יעקב פרענער הןס ןננעשריבן * נײע קןמעדיע ״שםחה פלןכטע״. סוזיק פןר דער קן־ םעדיע װערס פןרסןלס דורך ה. קןן. ליסעואטװ און?ולטװ > אין חודש אויגוסם װערם 25 יןר זינס ס׳איז סןרגעקומען אין סשערנןמיץ די ײדישע שעדןך-קןנסערעגץ. װי מיד הןבן געמןלדן, הןט דער ײדישער ליסערןטן־און זשורבןליםסן־םןרײן אין סשערנןחיץ בןשלןסן עו סײערן ןס דעפ ײבל חיץ די דעמןלהיקע ןנסײלנעמער םין דער שסרןך״קןנפערענץ, װעלן װערן סןרבעסן * רײ ײדישע סעיזענלעכקײסן אין אינססיטועיעס פון דער גןרער װעלס. עם װערס אויך נעסלןנס ן ןרסןגרןםישע בןדןסונג אין *ן אויסשסעײגג פין ײדישן ביך. ם׳װעלן געהןלסן װערן רעסערןטץ װעגן ײדישער שסרןך־ןנסװיקלונג, ײדישע ליטע־ רןסור. ײדישן סעןסעד, ײדישער סרעםע אין ײדישן שילװערק. אין מוזיקןלישן אין סעאםרןלישן סײל םון די םײערינגען װעלן זיך בןסײליקן די בעסטע בוחות סון לןנד און אויך געםס פין ײדישן אוים־ לןנד. די סײערינגען זעבען בןשסימט סןר די םעג סון סן״סן און 11־סן סעוסעמכער 1933. > די *ענסרןלע פןרװן^סיננ סין דער ײדי־ שער קולטור״געזעלשןפס אין *םעריקע הןס בן־ שלןסן עו גרינדן אין נױ־יןרק * ײדישע דרן־ פןסישע סםודיע אויפן נןםען םינם גרינדער סין מןרערנעס ײדישן םעןסער, אברהם גןלדסןדן. די עוגרײסינגען זענען שוין אין פולן גןנג און די רעגיכסרןעיע פין ססידיןגסן הןס זיך שוין ןג־ געהויבן. > דער קיעװער ײדישער סעקסןר בײם איג־ ססיסוס םןר פןלקס״בילדובג הןט *רויסנעלןזס 131 בײע ײדישע לערער. > ס׳אח איעס געװןרן 30 יןר זינם ז. י. ■גכי הןט ןסגעדרוקס זײן ערשטע נןװעלע *הינו־ קןר״ אין *השלח״. די לעעסע יןרן װוינס ז. י. *נכי איץ ארץ־ישראל, װו ער הןס *נגעשריבן 3 דרןםןסישע װערק. — > דער סויס םון נתום שסיף איז געװען ן שװערער קלןס סןר דער ײדישער קולסיר-אוץ סןרשינג־ןרבעם אין אוקרןינע. ן רײ ןרבעסן, װןס זענען סןרנענומען געװןרן דורך דער לינג־ װיםסישער סעקעיע סונם אינםסיכוס סןר סרןלע- סןרישער קילסור אין קיעװ, זענען געבליבן אין רעכסן סיסן. ס׳איז בןשלןםן געװןרן עו ריסן אויף הערבסס *ן *לסןרבןנדישע ײרישע שסרןך- בןרןסינג. עי סןראײביקן דעם *נדענק סון םןר־ שסןרבענעס, איז בןשלןסן געװןרן עו עפענען ן שםיף׳קןבינעס בײם אינסםיסוס און *רויסגעבן זײגע ידערק סוץ דער עײס, װןס ער הןס געןרבעט אין רןסנםןרנןנד. — > יין הןװןנן (קיבן) רןט *ננעהויבן עי דערשײנען ן נײ װןכנבלןס ,דןס ײדישע װןרס״ אונסער דער רעדןקעיע סין װ. איסיןנסקי און אליעזר *רןיןװםקי. קןן די קלײנע הןװןנן אויס־ האלסן עװײ ײדישע װןכנעײסיבנען ז איז עס נישס קײן *עשסליסערינג סון דעם ביםל קילסיר־נוחות, װןס די ײדישע קיבן פןרמןנטז > דער .סןרװעי־־טם״ גיס א־עס ע• זײער א ביל״קן *רײז סאר זײבע לעןער 14 בענדער *ון *ברהם רײזען — 335 קורעע דערעײלונגען, 699 לידער, 23 דרןמןסישע סקעסשס. —