Literarishe bleter · 1933-07-21 · 29 (21.7.1933) · p. Seite 473

זײם 473 ליטערערישע בלעטער ניס. 29;ס48) נ׳,״י• וו/בלט־ל־ט/בראט^ר צרויי םויזנם שינם. די ליבהאבער םין *נםיקן הןזבן *ננעהױבן םרטיף צי זײן צום ■דײז. לםוף זענען נעבליננן צױיי, ויעלכע היןבן םיןרנע• זעצט די שםייגען־יננען ■ין ■־־יז. עם איז נעבליבן **ר ד׳־ר רזןזענ• באך םזן םילאדעלםיע, א־נעד םין די זעלםנםשע יקר־הםציאװזן. פיראנדעלזן אויםן עהראן דע־ באריםשעד אישאלי״נישע־ ש־יסםסשעלער לואירזס• ■•־ ראנדעלא איז אאנעשא־ן ק״ן האלױויד, װי שעש־א־נאלדװין־םעיער װעם אויםירן ז־ן באױיםםע ••עסע ,יעקש ■א־שו-נען זובן אן אוי־ טאר׳. דע־ באױוםשעד שרישששםעלע־ ײעש אין א ריי םצענעם אויאשדעשן אלם דער שחבר. ער װעש רערן א־שאל־עניעז. ז־נע ש־אין װעלן שאדן עקראן איישן ארם איבע־נעזעצש ו־ערן אייף עננליש. די ■יעםע װעדש צו־״ב עקראן געענדע־ט. דיאלא:; ױעלן שאדנעםען א קל־נעם א־ש. לעבט גאבריעל ד׳אנונציא? די לעצשע חדזזים האש די ש־עשע עש־עכע םאל םםשיד נע־ װען דעם באריסטן נאב־יעל ד׳אנינצ־א. םיהאש דע־צ־לש, אז ז־ן שויט ווע־ש געהאלםן בםוד שין דער א־שא־יענישע- רעגידוננ. װ־זם אײם, אז ד׳אנונציא לעבש. דעד באריםשער ■־אשעבא־ ■•קאר, ױעל־ בעד האש שוין געםאבש עשלעבע נםיע־רז אין דע־ םטדאשאםשע־ע דע־צ־לם א־ן אםעדיקע, אי ע־ האש באקיםען א ב־ױו שין נ. ד׳א־ נינצ־א, אין וועלכן דע־ בארישטער איטאליענישײ־ דיבשע־ בעש א־ם, ע־ זאל איש ם־שנעשען םיש זיך, װען ע־ •יעש אינניבן םאבן װידעראפאל א ר־זע אין דעד הויך. ד׳אנינציא ש־עקש דע־ נעדאנק, אז ע־ זאל װי א ■ש־שער בשד ודם ששא־בן אין בעש. דעד דיכ־ טעד וױל זיך אוישהויבן אין דער ה־יך, ע־ ־עבנש, אז ז־ן הארץ װעש נישש א״שהאלשן דעם שש־יננ אין דע־ ה־יך אין װעש ■לאצ;. בארים פילניאהם א נײע דערצײלונג םא־יש ■•לניאק, דע־ באײוםםער םא״עע־שע־ שדיבעד, האש שאדעשנםלעבש א נ־ע דע־צײלוננ ,שש־נעד אין װא-צ־ען״. װי עם טדעשש פ־ש ■־לנ־אקש ויעדק. האש א״ך די 'לעצשעז דעדצ־לוננ ארויםנערי■[ אין דע־ םאװעםישע־ קר־ט״ק אישצ־ש־-דנקיש און דים־ קים־עם• אנב, ש־־בש דאדט ■־לניאק װענן דעד באױעשישעד ליטע־ ראשו- אין ער זאנש, אז םען םיז םאבן א א־בע—עגיםט־ידוננ םון די שדיבער און שאדקידצן ו־עד צאל אויף נאנצע ,)'80 די װאם נעבן האשנוננען, דאדף םען א־יבע־ם־־ן אין קלאם שדן שילער, אץ בי די האםנוננםלאיע — צונעםען דעם נאםען ש־־בעד׳. אט די ■ראזע האש אדויםנעדושן ה־םע תשוב־ה. ■•לניאק װערט װידער ששאדק אננענ־י■;. ע־ װעש וױדעדאםאל םװן הש־בה טון! בריװ פון האלענדישן צום ײדישן פק קלוב דע־ ידישער םען־קלוב א־ן װא־שע האש באקיטען שין הא־ לענדישן ■ען־קלוב א בריװ, אץ װעלבן עם װעדש םישגעט־לט, אז אויף דעד אלגעם־נעד םיםנלירער־שאדזאםליננ שין האלענדישן צענטר איז אננענוםען נעװארן א רעזאלוציע, וװ ם׳ױע־ש צ. א. געזאנם: .דער ■ען־צענשר שאד האלאנד איז ■■לשטענדיק איבערצ־נם, אז די האלענדישע דעלענאטן אויף דעם קאנכדעם א־ן דיבראװניק האבן נישש נעהאט ק־ן שים ■אלישישע אדער ־אםן־שאדאירשילן אין אז םען האט טיש איםרעבש געהאלשן, אז םיש ז־ע־ האלםוננ זאק ז־ האבן באדעבשיקש דאם ■ארברענען ליטערא־ישע װערק און דאם איויםשיקן שון שדישששםעלער. נישט קוקנדיק אבער דעדויף, באדויערם דע־ ■ען־קלוב, דאם די האלשינג ■ון די דעלעגאטן האט געטאבש דעם א־נדדוק, װי דער האלענדישער ■ען־קלוב װאלש נעששאנען או־ף דעד ד״ששער ז־ט. דער האלענדישע־ צענםר ■־אשעםשידש קענן דער האלםוננ שון די ד־טשע צענטעדם, װעלכע האבן אױםנעשלאשן טיטנלידער, און דריקט אוים זין װידערװילן קעגן ייא־בדענען ביבער. צװישן װעלבע עם געשינען :יך װעדק, װאם סא־שאשן בבוד דעם דײטשן נײםם. זכרונות פץ פעליקם הןןן דער באװוםטער רעװאלוציאנערער םוער, א־נעד שון די אננע- :עענםשע באלשעװיקעם, שעליקש קאן האש א־צש א־ויםגעגעבן א ביך זכרונות ״שאר 50 יאד. אין די ר־ען שי■ .■־אלעשאייאש׳.' א־ױםנעגעבן דודך דעם דוסישן ■א־לאנ .■אלישאטאדזשאן׳ (360 :־שן). אין ביך װעדט דער עיקד נעשילדעדש דאם לעבן שין די שאלישיש־א־עםשי־םע א־ן די װ־םע נעננםן שין םיביד, װו ■עליקש קאנען איז אויםגעקיםען שיל יארן צי װוינען אין תש־םית און אין ש־ײעי שא־שיקיננ. עם װערן גענוי באש־יבן די שא־שידענע ■א־ ם—וננען אינם קאםף ■ון די •אלישישע םיש די צאדישע נאטשאל• ניקעם, װעלבע האבן זיך נוקם נעװען אן ד• שאישיקשע און אננע־ יע:דם צו ז־ די םאםע אבז—ותדיקע טישלען, װאש האש געבדאבש צו םאדדן און זעלבםשםא־דן. ביכער־אויםשטעלונגען אײף דער שיהאגער װעלט־ אויםשטעלונג אויף דע־ שיקאנעד װעלם־אויםששעד^ונג זענען אױשגעששעלש אױך ביבעד־שדאדוקציעם. עם האש זיך ילעצשכם נעעשנש אן אוים ששעלוננ שין דעם ■־אנצויזישן בוך, אין װעלבעד עם נעםען אנש־ל דד־ און רד־םיק ■אדלאנן. טיפן פץ האמםאמאלן אץ דער ליטעראטור די םאװיעםישע ,קאםשאםאלשקאיא •־אזדא׳ שאלש אן א״ף א ד־ םאװיעשישע רושישע שר־בעד שאד דער שאלשע־ ש־לדערוננ שין די ט־•; און א־ננשאששן ■ון די קאםםאםאלצעם. די שאדװוד■; רעדן נעםאבש: לעאנאװן, ■. ־אםאנאװן, װעדעםאיעװן. די צ־טינכ יאנש, אז לעאנאװ האם נעשדיבן װענן ,די קאםשאװאלצעם׳ נישש ק־ן אטה, אין י,אז ז־ן העלדין א־ז בלויז א נעששענסש, װאם איז בא־ויבש אין איר נאנצעד ױננער ד״בק־ט, אין דעד העלר — איז א שא״שעי דיאלאםאםן א קאריקאטור אויף א קאטשאםאי1יעץ און א נ־דעיטרעבשיקע־ נאד״. ■. ראםאנאײ שילדעדט דעם קאםםאםא- לעץ לויט א שאבלאן ,טיט א ב־־טן שם־כל, םיש א שא־ב אוישן נעזיבש, שלאנקע שים, ב־וינע האד, דאם אלון װערש צענוישנעםישש אץ דעדלאננט קאלשערה־ט אין זיםלעבן שי־א■... ער איז א ם־ם־ פאשישער... ששילש אץ שישבאל, קלאשש דעם שינש אץ ■ליצע...' ױע־עםאיעוו װערם באשולדיקם, אז עי האש צונעם־לט ז־נע העל• ד־נם אץ ראטאן ,שװעםשער׳ אלע א־ננשאשטן שון ,א־נשעלינענשקעם, װאם האבן ח־םה׳ און ,נישם באװיק צו געש־נען בעםעדע םענששן דא־ש, װו ז־ זענען דא׳. נײע אפערע פץ ריכארד שטר*ום אץ דעד דרעזדענער א8ערע.טי[״שבד איז שאדגעקוםען די ע־ששע שארששעלונג שין דיבארר ששראושעם ניע אשערע ,אראבעל־ רא׳. די ליבע־טא אױ צענויוגעששעלם לויט דעד דע־צ־לוננ שון האשםאנםטאלם .לױםידאר׳. די אקציע קוםש שא־ אוישן שאן שון דעם אלשן וױן ם־ש ז־נע בעלעד, טעאשעד־אדױםשאד;, װאלםן אץ םענ• ש־םענשאלע דועםן. די אאערע האם נעהאם א קאלאםאלן עדשאלנ. -בא-ד ששדאום איז געװען אויף דער ■־עטיערע. רימםקי־קארםאהןןװ אץ זײן תקופה אין לעניננראד האש דך נעעשנש אן אויםשםעלוננ ,ריםשקי־ קא־םאקאװ אץ ז־ן תקושה׳, א־ננעארדנש לבבוד דעם 25־שן יאד־ צ־ש נאבן טוים שון באריםטן רוםישן קאםטאזיטאר. די ערשטע אויםגאבע פץ שעקםפיר אין לאנדאן איז שארגעקוםען אן אויקצ-אן אין דער ביבליאםעש ש־נם לארר ראזבעדי. עס איז שארקויםש נעװארן די ערשםע אוים• נאבע שון שעקםשידס װעדק אץ ,שאליא׳ ■אר דער רעקארד סוטע פין 14.500 ■ונם. עש איז לכתחילה אננערושן נעװארן די םומע שון