Literarishe bleter · 1933-06-23 · 25 (23.6.1933) · p. Seite 410

ליטערארישע בלעטער נים. 25 (476) זי ס 0(4 3*ו וו־אר וואר םעאסער און?ונסם > סיף־גל־םיף *־־ םןי-זיכערם די .״ח־ילגזר כרוםע׳* (ןינם. מ. םזאה), >ז ״זרײ כינע- װערס שוין װירקלעך אראפגענומען םין אשיע אין הײנ־ טיקן פרײםיק, דעם 23־סן# װערם אײםנעסירם די קןןמעדיע םין װ. קאסאיעװ .9 סיליאן ערות־. - *שרײ כינע־ איז געגאנגען ע 150 מ*ל. > ליסי און מישא גערמאן הוינן >ן הײנ־ טיקן פי־ײסןג אין װארשעװעײ ,.נאװאשסשײ״סעאסער םיס .״מאמע־שװיגער״. — > *,נאססאן״ עיס נאך *לץ אן עולם. > ליםעראסךשערײן אין װארשע גרײס *ן אונםערגעמינג# אין מעלכער ס״ועלן אויםםרעםן די בעסםע -דישע סדנעער סון דעם אינסעינעעי^גאלן קאנקירה > מןןי־יס שװארץ הײנם אן צי שעילן אין ניעגאם־אײרעם. — > זיגםינש סו־קאװ האם ןןנלעהוינן זיינע גאםסשפילן אין װילנער .״אונזער סעאסע•״־. די ע־שטע אויפירונג .״דאקסאר לעװי״ פין מײקעל גאלד, ײדיש מ. פןרלערעי״ רעזשי ז. סורקאװ. די הײפסראלן שפילן — ז. סורקאזז, דינה הא־פערין, ס. נראגמקי א. 9. ־־ > מאלי פיקאן און יעקב קאליך זעבען סאר־ בײגעפארן װעישע אויף זײער נוריקװעג פון ראסנ־ סארנאנד. — > שבת דעם 8־סן יולי 12 פרי װעס ם^ר־ קומעל אין קאמינסקי-סעאשער א םאישטעלינג סון דעס דראםקו־ײז נײ דער מיזיק־געזעלשאסס ״ארי םעוש״. ס׳װעס געשסילס װערן .הירש לעקערס־ פון א. קושנידאװ^ רעזשי דוד ליכם/ דעק^יאעיעס א. גוסערםען. דער זעלכער ארגעסער-קרײז האס סאראיארן אויםגעפירם דור נערגעלסאנס ,״דעס סײנן״. — > אין קאליש איז אײבגעארדגם געװארן * גאלדפאדן־אװנם, װאם איז נאשסאגען דער רוב פון באליפאדען-־עסערםואר. זלמן זילגערעװײג האם געהאלסן א רעסעראש װעגן א. באידסאדען. > דעד רעזשיסער און דיכשער יעקב שסערנ־ כערג עוזאמען מיסן נאװעליסס םשה אלסמאן האבן עונענרײם א רעװי-םארשסעלוגנ א. נ• ״ס׳קאבי קומס״. מיס דער סארשס״־לונג עפנס זיך דעי דומער־סעזאן םון .*זשוגניאא״־נארםן אין נוקארעשס.— > חיהלע נראנער האם געגענן א קאנעערס אין לאנדאן. פון ענגלאנד קלוינס ױ זיך קײן אמעריקע. > תיסאריא װײננערג, װעלכער האס פאר־ ניאכט אין לעטלאנד א לענגערע עײס, האם ני־ נענן אין ריגע אן אװנס סון ײרישער מוזיק. > קלארא יאבג האס גאםטראלירס אין האװאגיי (קינא). - > לוסי םינקעל אוץ סוני סערענראװ וענען אפגעםארן קײן ארגעגסינע אױף באססשיילן. > אהין לענעדעװ האס נאך זײנע גאססשפיל־ אין קאבאדד בעשםילס עסלעכע װאכן אין שיקא^י• > איץ לאדז איז נעעסנס געװארן די *ילדערנ אויסשםע״ונג םון *י־יה םערזער. — ועדא&םאו נחמן מײזיל > לויס דער איביגיאסיװ פון ײדישן סעא־ סעי־פארײן ״אבי־הם נאלדפאדך איז פארגעקימען אין סשעינאװיץ א גיזאמענפאר סוץ ײדישע דרא־ מאכישע קרײזן אין רומעניע. עס האבן אבסײלגע־ נומען 35 דעלעגאטן םון 18 שטעגז. דער עיזאמענ״ פאר האס געזאלט אייגאניזירן די ארבעם פין די דראמאסישע ק־ײזן אין רימעניע. עילינ די שארפע חילוקי־דעות אבער איז דער אוזאמענסאר אײ:גע- ריםץ געװארן אין נישס נאװיזן צי םירענדיקן זײנע ארנעסן. — > לײס דער איניגיאשיװ פון דעם װעלס-בא- רימשן אנסראפאלאב, עדװארד סאפי-, פראזעםאר סון יעיל־א-ניװערזיסעס. האם זיך געשײסן א קא־ מיסעס סיי ײדישע געייערטע אין ײיסנשאסװםלײס איי אסעי־ייע עי שטיען די םעייקײס פין ײייא. איז קאמיסעס נײען רײן א רײ ע־שס—אננ קע נעיע-טע, פ׳יישסײער סיז די באי־ימסם־־ע אוני־ װערזיסעסן אין אמװי־יקע הע-מאן אד עי (איני־ װערזיטע־י קאליפארב־עז. םאלא ניי־אז (קאלימביא־ איניװןירזיטעס/ לעאנא־ד נלומפיל (אוניװערזיםעס פון שיקאגא), מאהס דאנדמאן, (אוניײערזיםעם סון מיםשינעיז, מעלװיל הערשזא־יסש (נאדײעםסערך אוניװעי.יטעש). דזשאזעף יאסדראװ (נײע שול פאי סאעיאלע סארשונגען/ הײאץ קאלעז, א. א. ראבאק (באססאנער אוניװעדזיסעס) העגרי שילץ (שיהאגער אוניװערזיסעס), לעא װאלמאן (קאלומגיא) א. אנד. > דער ײװא אץ װילנע האס איײסגעגעבן א בראשור ״דע- מעב םון -דישן שטזסל״, װעלכע אנסהאלט אן אינסדריקאיע אין אן אנקעסע פון דװר עקאנאמיש־ססאטיםסישעי סדקגיע סין ײװא װי אזײ אײסציפאישן דעם עקאנאמישן מעב פון ײדישן שסעסל. — > קלמ• מ־מר פון נױײארק פאיס אויף א לעננערער צײט קײן ראסנסאינאנד. ער איז אײנגעיאדן שיז ײיסנשײ8סלעכז אינססיסוט אין קיעװ. ס׳איז אײנגעארדנס בעװאין אין גיי־יארק א זײ־געזונס-פרימאיגן. — > אין ריגע איז דערשינען די לעבנסגעשיכטע םון אורקע נייכאלניק אויף ײדיש. װי באקאנם/ דרוקט זיך דאס װעיק אץ ,״הײנם״, פארװערסם״ אין אין ריגעי ,״בײסאג״. — > אין ריא (ניאזי״) איז נעגרינדעס געװא־־י א ײדישע קולםיי—נעזעלשאםס. .״יס באזע א*ז אנ־ געגימען געװאי־ן: [. די ײק״ג װערס נעגרינדעס סיטן ציל צו דינען די אינסעיעסן פון דער ײרי• שער שםראך אין קולסוד. 2. די ײק״ג װעס שסיצן מאסעריעל און דורך איזעישער פיאםעגאנדע אלע עקזיססירנדע אין בראזיל ײדיש־װעלםלעכע שולן און ױננס־ארגאניזאציעם װי אויך נרינדן נײע אזפלכע. 3. ז־י ײק״ג איז סארבינדן מיס אלע אן אונשעי־שיד סין ריכסונג צפבט־־אלע ײדישע שיל־ בילדיגג און װיסנשאפכ־אינססיםיציעז אײף דער נאנעער װעלם, װעיכע באזירן זיך אײף דער ײדי• שעד שפי־אך אין װעלסלעכער קולםור. — > ס איז דעי־שינען דער נימ. 2 סון הודש־ זשורנאל .אויםגאנג״, װאם װערס ארײסגעבעבן אץ מ.־סיגעס דורך י. ד. איזראעל. — > דער פארלאנ סין אינטערנ. ארבעסער אידן אין נײ-יארק ברײט בים דריק א מאניסענכאל װערק איבער די קלאסנקאמםן אין אלסערסום סון ק. מרםר. ליטסואטװ און קולטור > די דירעקציע פץ דער ײדישער נאסיר• װיסנשאפםלעכער בימנאײע בײס עעגשראלן נילדוננס־ קאמיסעס אין װיל^ע (רעאל־גימנאײע) האס באקימען א מעלדינג סין װילנער שול-קיראסארױם, אז דאס בילדובגס־מיניססערױכ האט אנגענימען דעם סאר־ שלאג פון שול־קוראסאייום און געגעבן דער גימ־ נאזיע רעכס פון מ״־יכהשע גימנאײעס. די דאזיקע ידיעת האט ארויסנעיױפן אץ װילגע נרוים סרײד. אײך אין אנדערע שםעס, װו ס׳איז באקאנס דער הויכער פעדאנאגישער און קילסורעלער ניװא פץ דער רעאל־גימנאײע װעס די ידיעח אײפגעבימען װערן םיט פרײד. ס׳איז באמת א גרויסע עװלה, װאס מ׳האס ביזאהער געלאזט די שול רעכסלאז. אנער די ניטע ידיעה װעגן דער רעאל־גימנאזיע סאר נישס לאזי םארגעכן דעם קלאפ סין דער גורעװיסש״גימנאזיע א־ן װילגע. די םרײנם פון דער רעאל-גימגאײע װעלן געװים םיש נײער בא־ גײםסערונג ז־ך נעמען באפעססיקן די גימנאײע. — > שבעה״עשר נתמוז (דעם ע־סן ױלי) װערס ש. ניגער אלס 50 יאר. ה-נסיקן זומער װערס אייך 30 יאר זינס ש. ניגער האס אנגעהײנן זײן רײכע, א״זײטיקע ליםע-ארישע סעסיקײס. מיר שיקן אינזערע בעסשע װונשן ש. ניבעיץ * זאל ער האנן הרחבת־היעת אוץ מניחת אײף װײסערדיקער פרא- דוקסיװער ארבעס- — > אויםן נערלינער ײדישן נית־ע־לם אץ װײסנ־עע איז אײפנעשסע״ס בעװארן א מצבה אײסן קבר פון ד״ר נחום גערגעל, דעם ײי־ישן קולםיר־ סוער און געזעלשאפסלעכן עסקן, מיסגליד פון דער צענשראלער פא-װאלסינג פון ײװא, װעלכעי איז געש-ארבן נאװעמנער 1931 אין דער סרריע-.סײ- ערונג האב־ זיך נאסײליקס דניאל סשארני אלס סארשסײער סון די אץ נ;רלין װוינענדיקע ײדישע ש-יפסשסעלער, דער סעקרעסאר סץ ײװא אוץ אן ענגער קרײז סין פא-שסארבענעמס סרײנד. — > דעפ סנ־םן יינ־ איז אץ ני—יארק געפײ־ ערס געװא-ן דעי 50 סער געבײרנטאג סין נא־ װוססן ש-י:זסשסעלער ב. ריװפץ. ם׳זענען אנאנסירט אלס רעדבער ת. גריננעיג, ה. לײװיק אץ מאני לײנ. - > זלםן זילבערעװײג. דער דעדאתסאר פון ״לעקםיקאן םינם ײדישן סעאסער״, האס ײך באזענס אייף א פאר חישים אין װילנע. ער מעט אינם סעאםע—מוזײ נײם ײװא זאמלען אין נאאדבעסי די מאסעריאלן צו דער נעשיכסע פינס ײדישן סע־ אסע- און צי די ביאנײאפיעס םין ארטיססן םאר דעם 2־סן באנד .״לעקסיקאן״, װאס װערס איצש געזעזײז אץ פיילן. ז. זילבעי־עװײג האס געבראכס םןרן סעאשער־מוזײ שײנע מתנות . עװײ אײגנהא:־ סיקע נאסיצב־כער פון דעם סאםער פון ײדיש• סעאזער - אביהם גאלדפאדען פון דעי דרײסום־ צײש, א זעלסן נילד סון גאליפאדענם מוםעי־ א• אנד. די אדסיסנױשע םשפחה קלוינס זיך מקנל־פנים או זײן דעם גאםס אויף א פײע-לעכן אוםן. — > די קהלה־ *ארװאלסונג אין װארשע ראם באשסעלס בײם קיני׳ס״עי פעליקם פרידמאן א נילד סון י. ל. ם-ץ, ױ׳זס װעם > .געהאננען װערן א־ן דבם קהלה־זאל. —