Literarishe bleter · 1933-05-19 · 20 (19.5.1933) · p. [Seite]

צענטער י?רג*נג פרײז גר. 1 19 מאי 1933 3[13זז 19 ליבונזךאריעזע א־־וסנלרירטע װאכנשדיפט 9או ־יכלעדאםוד טעאטעדאוןקונםנצ ״ניבוני פארידאג 3.קקעוגק*ן,וזארשע י. הןןניג /?$נד#ן אינטעונאציאנאלעו פעז-לןאנגועס אוזדיגװאלדטאטז אי5 דײטשלאנד ($ שםוננס םרם הננרםןןן #ז?ד, גנננננרןן^-סננקרננם&ר פנןדננר?#נדנןנננר פננן-צנננםר$?ננ) דער פען׳קאנגרעס װעט שוין באין־אופן נישט קענען זײן גלײכגילטיק צו אט די ברענענדיקע פראבלעמען. אין יפראנקרײך האבן די שריפטשטעלער ראמען ראלאן, אנדרע זשיד און אנרי בארביס ארוים- געלאזט אן אויפרוף קעגן דעם בלוטיקן פאשיזם אין דײטשלאנד. דער ענגלישער דיכטער סיר דזש. מ. בעררי האט ארויםגעשיקט א טעלעגראמע צו דער דײטשער רעגירונג אין נאמען פון די ענגלישע שריפטשטעלער, אין װעלכער ער פראטעסטירט קעגן די מיטלאלטער• לעכע מעטאדן אונטערצודריקן דעם םרײען גײסט אין דײטשלאנד. דאם זעלבע האבן געטון די דרײ עלטסטע אונױוערזיטעטן אין ענגלאנד די פרא• פעסארן פון אקספארד,_קעמברידזש און לאנדאן, די לאנדאנער פען׳צענטראלע האט, װי באקאנט דערװײל בלויז אנגע• םרעגט אלע פען־קלובן מיט א קורצער טעלעגראמע װעגן אן ,אײנהײטלע׳ כער אקציע״. איך בין אין שליחות פון די ,לי• טערארישע בלעטער׳ געקומען צום שריםטשטעלער הערמאן אולד, דעם גענעראל-םעקרעטאר םון אינטערנאציא■ נאלער פען-באװעגונג, אין דעם נייעם הויז פון דער לאנדאנער צענסראלע, — אדורכצושמועסן זיך װעגן דעם פארשטײענדיקן קאנגרעס. הערמאן אולד, אן אײסגעשפראכענער ראדיקאלער, פאצי־ פיםט — האט פולשטענדיק מספים געװען מיט דער מײנונג םון ײדישן פען־קלוב, אז די םראנע דײטשלאנד דארף ארויפגע־ שטעלט װערן אלס װיכטיקסטער פונקט פ־ן דער טאג-ארדנונג. דער םארשטײענדיקער פען׳קאנגרעס אין ױגאסלאװיע, װאס עםנט זיך די צװײםע װאך, דעם 25׳סן מאי, קומט םאר אין א צײם, װען גאנץ אײראפע לעבט איבער איינע פון די^פינסטער• סטע פעריאדן נאכן װעלט-קריג; אין א צײט, װען איינע פון די קולטורעל• כטע לענדער םון דער װעלט װערט צוריקגעשלעפט דורך א באנדע הונען אץ םיטלאלטער ארײן. דער אינטערנאציאנאלער קאנגרעם פון די פעןיקלובן װעט מחן נעמען שטעלונג צו די גװאלדטאטן קעגן אינ• טעלעקטועלע אין דײטשלאנד. דער פען׳קאננרעס דורך די אלע דיכםער און שריפטשטעלער, װאס װעלן זיך דארט צונויםקומען, װעט מוזן אויפ• הײבן זיין שטים קעגן דעם בארבא■ רישן סאשיזם אץ דײטשלאנד, װאס דראט צו דערטרינקען אין בלוט נישט בלויז די דארםיקע ײדן, נאר אױך דאס בעםטע אץ שענםטע םון דער דײטשער קולטור. די פען׳קאנגרעםן האבן זיך ביז אהער װײניק םארנומען מיט פאליטישע געשעענישן. דער פען-קלוב, ײעלכער איז געגרינדעט נעװארן אין לאנדאן מיט א צװעלף יאר צוריק דורך דעם פארשטארבענעם דזשאן גאלסװארטי און פרוי דאוםאן סקאט, האט געהאט די אויפגאבע: אן אינטערנאציאנאלע דער• נעענטערונג פץ די אינטעלעקטועלע אץ אלע קולטור-שפראכן. אבער דאם װאם עם קומט פאר איצט אין דײטשלאנד איז שוין נישט םונם ',פאליטיק׳ — עס איז פארברעכערישער װאנזץ. הערמאןיאולד (לינקס> און דאװיד^קארװער (ייגגסר ענגלישער ק$סס$זיס$ר) ^יג ר•