Literarishe bleter · 1933-04-21 · 16 (21.4.1933) · p. Seite 266

ייטערארישע בלעטער נומ. 16 (467) זײט 266 פ*ו וו־אר וו^ה טעאטער און קונסט > אין װ*רסמ סיילן א״*ס די •ע*םערן: *װילבער סרווו״ (ןנס. מ. מזאה) — ״*רײ׳ כיגמז״, אין ק*מיגסקי*ט**מר — טר*ם אײף מנחם ריגין אין ״י*סק* ד*ר זינגנר״ מיס יעי **סײליקינג םין פ*ני* רי*ין/ אין **נסר*ל־ם**טער — ר*גינ? *וקער און ם. הילסנערג, אין י*װיליןזן־ס**ם*ר- *סחקע *ורםסין. > דער ױנג*סע*סער ם*ילט נםדר -**סס*ן״.— > אריף װ*לסקא 3 אין װערםע איז גע־ *םנס * נײ טעאסער דורך דער איגי*י*סיװ פון ארטיסס יעקב סישער. *ס סיילט *ן *נסעמבל מים *ן *יין װיסלער און ירכבד זילנערג אין דער ש*יל. > דעס 18*םן *סריל הןט מ*ריס שװ*רץ ןנגעהויכן *ו שסילן סיס זײן *נסןמנל •*יןשע קאלנ״ אין אײנעם פין#יי גרעססע שיקןגעד טען־ סערן. *ילי* דעם, װןם -יןשע קןל*״ איז גע־ גןנגען מיט *ן *לץ־שטײננדיקן דערםןלג, איז א. גײטלינם פיעסע -כעלעמער חכםים־ ןוגעלעגס געװןרן אויפן קוםענדיקן סעזןן. — > אין *י*ליססןק גןסטרןלירן לע*סנם ר. שישנה און מןריס ל*מסע. > ס׳א־ז גוריקגעקומען סון װילנע שמואי לןנדוי. — > לידין עןסןגקע, װעלכע הןש איגס גע־ פײערם אין קעשענעװ א־־ר ױנילײ פין 20 יןר ם*ענישער טעסיקײס, #הןם ןנגעהייבן גי שפילן אין לעמבערג. > אין װילנע גרײם םע; ז־ך *ו םײערן דעם יונילײ סין 25 יןר סעענישער סזנסיקײס םון דעם **װיססן ײדישן *רסיסם שםחה נןסון. ס׳װערס געגרײס שלוס״עליכםס .200.000״. אין דער ױם־ סוב װןך הןס ש. נ*ס*ן אייסגעםירס אין װילנער טעןםער .דער מלן״ סון ה. קןלסןגןװיסש, — די סיעםע, אין װעלכער ס׳איז אויפגעסרןסן םיס דערסןלג לודװיק ז*ץ. ־- > די סםודיע .ײננ־םעאסער״ אין װ*ישע״ װןם ה*ס זיך **ריםס געמ*בם סיס דער אויספי״ רונג .נןססןן״ עפנס ן נײעס קורס םןר דר*םא' טישע שילער. ס׳װערן ןנגענוםען י׳נגע מענער און פדויען מיט סעענישע פעיקײסן אײפן סמך פין ון עקזאמען. אין ויןגר*ם : *יןקסישע און סעןרעםי שע לימודים, װי אויך יר*קסישע אינוגגען ס*ר די שילער. אינפ*רמ**יעס — יעק םןנ םון 7 *יז 8 ןװנס אין לןק*י םין ססוריע (סעג*סןרסקא 29. גןלעריע לוקסעננורג, שנײדער־צעך). — > דעם 19־םן ןיריל אױ געעסנס נעװןרן זוין װןדשעװעד קונסס־געזעלשאפס ן *ילרעד־אײס־ שםעליננ סון די קינססלער אםתר קןרי, אםדים םאנדעלנוים, אריה מערזער. — > ס״זעבען געקוסען אויף ן םורנע קײן אײ־ רןיע די *ןװוססע ןיערעסן-ןרסיססן איירװינג דזשײקןצסןן און מעי שעהנסעלד צוזןםען מיסן בןװיסטן קןמסןזיסןר םילי■ לןסקןװסקי• די ער־ שסע גןססשסילן — אין ןנסװערסן. — > לודװיק זוץ איז *וריקגעקיסען קײן נױ- יןרק, וזו ער סדעש אויף אין הןלןנד־סעןסער. — > לוםי אין םישן געדמאן שסילץ אין *ןריז. ־ > אויף דער לעצםע סארװןלםונגס־זיצונג פינם ײדישן *ען־קלוב אין װ*רשע איז *ןערס געװןרן מיס אויפשטײן דעם ןנדענק *ין נחוס שסיף. — > מלך רןװיםש איז ןרויםגעפןרן?ײן אויסטר*ליע דורך פ*ריז, ןנסװערפען. ם׳איז פןר״ געקומען ןן ןװגס *ו זײן ן*סןר, אײנגעןרדנס דירך דעם *ען־קלינ. > רחל ה. קןרן גרײט *ים דרוק * *ןנד דע־צײלונגען א. ד. נ. ״עיד״. ס׳װעלן *רײן אין *וך די דערצײלינגען ערד, מגפה אין דןרף, * שד אין פעלד, שלמה נוזשנע, גוריקקער. — > דער פען־קלוב איך װןרשע הןט אײנגע־ ןרדנט * געזעגעגינגס גלעזל־סײ םןר רחל ה. קןרן, װעלכע הןם פ*ר*ר*כס אין װןישע ן *ןר חדשים. אין * געמיסלעכעי- חנרשעד שסימונג הןט מען סןרברןכס * *ןר שעה. אײניקע חברים הן*ן גע־ רעדס װעגן דעם ש*פן פון דחל ה. קןרן און איר *רס אין דער ײדישער ליסער*סיר. > דער װיל-*ר *ען־קיונ און ליסער*סן״פ*רײן א'ן יײלבע הןבן אײנגעןרדנם לכבור ל. םל*ך *ן אװנס. > ס׳איז נוריקגעקומען פון ליםע איזיק מאגגעיי. עי- הןס געהאס *דעה *ו פןרן קײן נעלניע, *נער עי־ חןס נישס בןקומען קײן דו־כ״ רײזע-־ייזע דירך דײ.זשלאבד. — > רי וױלגער ײדי/׳זע קהלה איז *וגצםרעפן *ו רעםןגסירן דעם ל*ק*ל פונם םוזײ *ײ דער היססןריש־עטנץגרןפישעי■ געזעלשאפט אויפן נןמען סון ש. *בםקי• ס׳איד געװען *סןל * *רןיעקס אינערנובעבן רעם אבםקי־מוזײ צוס ײװן. *ולי* װןס שןפן אין דער אײן ײדישער װילגע צװײ ענלעכע אינסטיםוציעס ז איז דען נישס *עסער *ו *ןרײניקן די פוחות און נוזןמצן *ויען דעם ײװןי > דער זין פין *על-מחשכית משה עליןשפװ הןס זיך געװענדם *ום ריבער ײדישן סע*סער מים ן פארשלןג איבעיינונפםען די רעזשי פין םע־ *סער. מ. עליןשעװ הןס געןרגעט אין בערלין אויםן םע*ספר-געבים. געװען םיסגליד םון טע*־ סער־װיסנש*פשלעכן איגסםיטוט, גע*רבעס *לם גע־ הילף נײ גריגןרי און *יסקאסןײ, ןנגעפירס סיס ן ײרישער טעןסע־-סםודיע אין *ערלץ. *ר הןס אויך *רויסנענעבץ ן רײ *סהןנדלונגען װענן םע- *שער. דער קןמיטעס םון סע*םער װעס ג*ה*נד- לען די ק*נדיד*סור סון מ. עלי*שעװ *לס רעזשי־ סער אויפן קוםענדיקן סע*סער־סעז*ן. > אין װילנער -אונזער סע*סער״ איז סןרגע־ קוםען *ן *פערן״סןרשסעלונג סון דעם ײדישן מוזיקןלישן אינסטיסום. אונסער דער *נסירונג *ון *ר. קריזשןנקן און ה׳ רונינשסײן מיסן *נסײל פון *. ק*ץ זענען אויפגעסירס געװןרן סנענעס פון -*איד*״, -ד*מע פיק״, -זשידןװק*״. > איץ -לים. *לעסער״ נימ. 10 איז אין דער רובדיק -ײיע ביכער״ *ײם *וך סון ש. םילער -די שמ*לץ נײנ״ איז אייםבגעל*זס ד*ס צװײסע *וך פיץ ש. מילער -*יעסער פ*לן״, װאס איז דערשינען אין 1926 (304 זײםן). — ליטעואטװ און קזלסװ > אין עי־סער סון 60 י*ר איז אין;י*ע נעשסןרבן דע- ב**ײססער הענ-עישער שייפם־ שסעלע- ד״ר ס. ס-ענקעל, װןש הןט געשדיבן אובטעד דעם פםײדןנים ב ר-ס וניה. געבײרן אין 1873 אין װ*סילק*־ו, הןס ער אין 1901 אויםבע־ װןנדעי־ם קיץ אײסלןנד. ע- הןס איבעי־זעצס אייף חעניעיש דעס אוסןפישן ר*ס*ן פון בעל*מי *אץ 100 יןר *ריס״. זינס 1904 ה*ם בר־פוביה ס*ר־ עפנטלעכס *רסיקלען א־בעי- פילןסןסישע און םןצי- *לןנישע *-*בלעמען אין דער ג*נצער הענרעישעד פ-עסע. ער ה*ם אוין זיך באםײליקס אין די ײדישע ענציקלןפעדיעפ. דער פ*רשסן-בענער איז געידען * מענסש מיש גרויסער ערודיצ**. > אין מאסקיזע איז געשסןרנן דעי *ןיײס־ ס*ר סוער. דער אמןליקער מיסגריגדער פץ דער י. ס.־ישער פןו־סײ (-םײמןװגעס״) יהודה נןװן־ קןײסקי (ירמיהו), — זיבט 1920 איז בןװןקןװםקי געװצן טעט־ק א*ן דער קןמיביסטישער פערשײ. > ד־נםסןג דעם 11־םן *יוריל איז אץ דעם א־״גענעם בנץ סון װילנער ײװן נעעפנס געװן-ן א; אייסשפעלונב א. ד. ט. -די ײרישפ געזעל- שיןפײ^עבע בן-עגוננען״, אויף װעלכער ס׳זעגען *ו־ש;צשטצ*ט כ1ערלײ מןסעדיאלן און ד*קיפע:סן צ• דג־ געשיכ־זע סון די ײדישע נעזעלשןפשלעכע **װעגונגען אין *וזאמענהאנג מיס די ירגירײען פין *ייגיזפ און בינד. ס-װערן רןי־ם אויסגעשטעלם דרוק־זןכן, נ־כער, ברןשײץ, צײסשריפטן, פד־ןק־ לאמאניעס, אייפרוסן, פרןסןקןלן, *ריװ, בילרער א. א. > פרןז. םאיר בןלאנעץ, דער ב׳יװיספער ײרישע־ היםפןריקער אין םײלן, רע- מח*ר פון * רײ װעיק *י דעי־ געשיכסע פון ײדן אין •וילן אין דער פיילישער, ײדישער, העניעישער און או־ך דײטשע שפר*כן, פײערס איצס דעם ײבל פון דרײסיק יןר װיסנש*םסלעכער *רבעס. אין ײריש איז אץ קלע*קץ־פ*-ל*ג דערשיבען * ביך םין מ. בןלןבןן א. ד. נ. .ײדן אין *ײלן״. — > ס׳איז געסײעי־ט געװ*רן אין לעמנערג דעי־ סג־סער יןרנײס פין ד״ר ס*קס *ינענששןק.־־ > דןס *הןװןנער לעבן״ דערגײלט מיס פרײד/ *ז סןנסןג דעם 27־סן מערץ 10 אץ ןױנט הןט זיך ןנגצהרינן אין קי*ע * ײדישע ר*די*־ שעה. קלאנגען סין דע- ײדישער שפרןך װעלן ײך צעטרןגן דורך דעם ר*דין אין קו*ע. — > ד״ר יעקב װיגןדםקי, דער ב*קאנסער סי־ ער, דעד סןרזיצער פץ דעד װילנער קהלה, הןס נ*זיכס דעם ײװן אין װילנע, װי ער הןס בםשך פץ * **ר שעה **קענס זיך מיס די *לע *פםײ־ לונגען אין םעקציעס פון ײװן. **גײםסערס םון די װיכסיקע אויפסיען פון ײװן, הןס ד״ר י. װיגןדסקי *רײנגעשריגן אין *ןזוכער־ניך פון ײװ*: ,״איך ה** מיס גרויס פרײד און גענוגסואונג *רומנעזען די גרויםע שםע אין די הויכע םדרנה פון ײװ*. איך *ץ אויםע-ןרדנסלעך םארװונדערס אין דער גראנדיעזער לײססינג סון ײװן אין הןף, ןז דער אינססיםים װעס מיס דער צײס װערן אײגער פין די גרעסםע זןםל־צענסרען םון רעם ײדישן װיסבשןםםלעכן און ליטערןרישן ש*סן״. —