Literarishe bleter · 1933-04-21 · 16 (21.4.1933) · p. [Seite]

צענטער יארנאנג פרײז 0^£־ גר. 21 אפריל 1933 *;ת*:*;*״! 21 דטסהאריסזפ א־־וסמדידכמ װאעשדיפמ פאד?יטעדאבןוד טןןאפתןדאוןקונםמ ײץיריי פארידאג פ.ק?עעק*ן,װארש^ ג ח ו ם ש ט י ף אנטלאפן פון פאליצײ־אויפזיכט קײן שװייץ, בערן, וװ, מיט נאך אײניקע חברים, ארגאניזירט די גרופע ,װאזראזשדעניע״ (ז־י םײמיםטן). אנהויב 1906 צוריקגעקומען קײן קיעװ, ארײנגעטראטן װידער אין פאליטעכניקום, געפירט פראפאגאנדע׳ארבעט פאר דער סײמ־סטישער באװעגונג אין פארשײדענע שטעט. נאך דער חתו• נה גמיט דער שװעםטער פון מ. זילבערפארב) געװוינט א צײס אין פעטערבורג, געארבעט אין דער עמיגראציע־אפטײלונג םון יק״א, שפעטער געװען אנגעשטעלט אין ראװנע אין א ײדישער באנק, און געענדיקט דעם ױרידישן דעמידאװ׳ליצײ אין יארא• סלאװ, צוגעשטעלט די דיסערטאציע ,קרימינאל-רעכט לויט תורת• משה און תלמוד״ און באקומען דעם טיטל קאנדידאט פון יו• רידישע װיסנשאפטן. זינט 5ס19 מיטגעארבעט אין ײדיש-רוסישער ,יעװרעיסקאיא זשיזן׳, װו אונטער דעם פסײדאנים ,מעטשטא■ טעל׳ (בעל־דמיון) פארעפנסלעכט קריטישע ארטיקלען איבער דער נײער ײדישער ליטעראטור און אויך איבערגעזעצט י. ח. ברע• נערס ראםאן ,מסביב לנקודה׳. די ערשטע ײדישע ארסיקלען םארעםנטלעכט אין דעם סײמיםטישן ארנאן ,םאלקסשטימע׳ נקיעװ 1906). אין די שפעטעדיקע יארן געשריבן אין ,פרײנד״ אץ אין .ראזםװיעט״ (אויך אונטער דעם פסײדאנים נ. ראװענסקי). זינט 1910 אויס אידעישע טעמים אויםגעהערט צו שרײבן רוסיש, מיטגעארבעט מיט װיכטיקע ארטיקלען און אפהאנדלונגען אין דער ײדישער פדעםע אין רוסלאנד אץ אין אמעריקע. באזונ■ דערס האט געצויגן די אויםמערקזאמקײט די שארפע קריטיק פון בעל־דמױן קעגן מ. פינעסעס ,געשיכטע פון דער ײדישער ליטעראטור״ (פארעפנטלעכט אין .פנקס״, װילנע 1912, אויסגאבע סון ב. קלעצקין) און זײן ארטיקל װעגן ,פנקס׳ אין קלעצקינם .יידישע װעלט״ (װילנע 1914). אט די ארבעטן האבן אװעקגעשטעלט נ. שטיפן צװישן די אנגעזעענסטע ליםעראםור• און שפראר׳פארשער. 1914 איז נ. שטיף געװען םארװאלטער םון קלעצקין־פארלאג אין וױלנע, און נאכן אויםברוך םון דער װעלט־מלחמה האט ער אלס באפולמעכטיקטער פון .יעקאפא״ אין פעטערבורג, געגרינדעט הילםס-קאמיטעמן םאר הײמלאזע אין סארשײדענע שטעט. ער האם ^געםירט א קאמף אין ,םפיצי השפלה׳ פאר דער גרינדונג און בויונג סון ײדישע שולן און די ידיעה װעגן דעם פלוצלימדיקן טויט סון נחום שטיף (בעל־דמױן) האט די ײדישע קולטור־װעלט דערשיטערט. נחום שטיף שסײט דאך אין דעם ײדישן געזעלשאפטלעכן און ליטע• רארישן לעבן זינט 30 יאר, איז אײנער פון די װיכטיקסטע .־ויער פון דער מאדערנער ײדישער קולטור אי־ן אײנער םון די בעסטע קענער און פארשער פון דער אלטער און עלטערער ײדישער ליטעראטור. זײנע אויפסוען און פארדינסטן פאר דער ײדישער שפראך• און ליטעראטור-פארשונג איז גאר שװער אפ• צושאצן. נחום שטיף איז געבױרן אין ראװנע אין 1879, געלערנט פריער אין חדר, צו 12 יאר שוין געװען אנגעלײענט אין דער העברעישער ליטעראטור, צו 15 יאר אנגעקומען אין רעאל־שול, געלערנט גמרא, ארגאניזירט א חברה ״שפה ברורה״ און נאכן ערשטן קאנגרעס אין באזעל געװארן א צױניסט. 1899 איז ער ארײנגעםראטן אין קיעװער פאליטעכניקום. 1902 געװען אײנער פון די גרינדער פון דער םטודענטישער ראדיקאל־ציוניםטישער גרופע ,מאלאדאי איזראעלי, געװען ארעסטירט עטלעכע װאכן צוליב זײנע בריװ, װאס מ׳האט געפונען בײ זײן חבר פנחם דאשעװםקי, װעלכער איז דאן געװען ארעםטירט פאר געבן א פאטש א זשאנדארםען׳אפיציר. אלם פארשטײער סון די ראדי■ קאלערע צױניםסן זיך באןזײליקט אק מינםקער צױניםםישן צו• זאמענסאר. דאן אנגעשריבן זײן ארטיקל (אין רום־ש) אן ענטפער אױף אן אנםי-צױניםטישן ארטיקל פון י. ביקערמאן אינם רוסישן זשורנאל ,רוסקאיע באגאטסטװא׳, װו ער באגרינדעט דעם פרא• לעטארישן צױניזם, — די אידעאלאגיע פון די ס. ס. נאכן קעשענעװער פאנראם פון 1903 געװען אײנער םון די מיטנרינ• דער און אנםירער פון ײדישער זעלבססשוץ. (פנחס דאשעװסקי, אײנער פון דער גרופע, אױ אננעפאלן אויף דעם קעשענעװער פאנראם׳העצער פאװעל קרושעװאן מיט א מעסעח. אנגעשריבן 2 בראשורן (אק רוסיש) .װאם לערנט אונז דער'אנפאל פון פנחם דאשעװסקי״ און א ביאגראםיע פון פ. דאשעװסקי (דערשינען אין אויסלאנד, אײנע סון די בראשורן ארױס אין א ײדישער איבערזעצוננ םון ש. דאבין). נאװעמבער 1903 ביז מאי 1904 געזעםן אין תפיסה, אױ אויםגעשלאסן געװארן פון פאליטעכניקום,