Literarishe bleter · 1933-03-24 · 13 (24.3.1933) · p. [Seite]

גד. 24 סערץ. 1933 *ס־ו^זזז 24 50 צעכטעד יארנאננ פרײז חפוסהאדישס א*?וסמדירטגי װאםשדיפמ פאר־ ־יכלעדאפי־ד ■■ טןןאטעדאוןקונסמ יזריריל פארידאג 3.קעעצק-ן,װארשע צ ו א. גאלדםאדנם 5 2 ־ ם ז יאוצײס א ב ר ה ם עז>?דעאדע^ די םזזיה םוז מײנע געזאנג־שפילז לדאדשע, א•; ע־דא־אד־נא־ט;. דעבזאלט ־.אס ״ען א•; דעם פ־־ע־־ לעך־א־ל־ני־ני־ט; :א־ט; איפערנענעבן א ־א־בע־כראנץ רעם מחפר *ו; ״שואם־ה״ — דהינו, ועם א םן־־מאיד דע־םאסט; אברהם;אלד־ פאדע;, פון ײעמ; עס ׳נױזאבים סיי דע~ טעקסמ, סי• ד• םוז־ק פון רעם נעזאכנ־יעפ־א. א־ר םוז אכנרעידן פ־אטעםט־רן קעני דעב ח׳ יעםנוא־ דאוױדזאן, װערבע־ ס־וײט ז־ך א־צט אנצוגע־ן ארם האם־ פאז־סא־ פון ״•עוהם־ת״. א־ך פאדי&־ אויף דעפ ה׳ דאוױדזאז צו געבן אוויטענטייטע באוױױן, אז ע־ ־זאט זיך באסי־א־סט א•; דער סוז־ס םוױראי־׳־ע־ע־ האםפאזיצ־ע *•ן דןיז־לן יטט־ק: או־ב אבער ה׳ דאוױדזאן אדע־ אן אנדע־ע־וזאבן צונעפ־אװיעט פא- אן א־קעםטע־ ד• דאזיקע אדער אנדערע םר־יע םודק, װעהכע א־ך ־זאב קאמפאנירמ, האט אזא באא־בעטע־ :אד דאפ רעכט זיך אנצו־ :עבן אירס אדידעסטדזאטאר ,פון םיין םוזיק. קאםפאנ־־ט די םדזיק פדן ״•עולםית״— האב א־ך א־ינעד אאיין. און איצט, זאא מיר דין רע־צױבט, עזרי׳ב דער :עאדמבהי״ט פון דעד דאױקער סאקט״עע־ ׳פלייכשטעצווגב צו צעקצאפן די צארר־יכע יןענענדעס, װעיןכע זזמען פא-בפדייט נעווא־ן װענן דעם א:ט־ •טט־ין פון דעי מחיק צו כיײנע ײדי־ •טע געזאננ יעפ־צן, און :עבן א ד־כט־קן כאנר־ך פאר דעד םוױקארי׳עע־ װעצט, ײערכע אינטערעס־רט זיך װענן םיין ם-ױק. א־ך וױא דא װ״טער •סרײבן א אױטא ־ ק-ט־ק, :״עט כד• מקד־ם צו זײן אוספא־טײאישע קר־ט־קער, נא־ כד• צו ״עאםן דעם באױס פא־ אן אומפא־־ טייא״עע קר־ט־ק — דעם באזים, װאם איז ב־ז א־צט נ״עט פאראן. קודם־בא בין איך זיך מודה ומתװדה: דער מחבר פון דער נױזיק פון ״יעולמיח״ און א םך אנדערעי ײד־שע :עװאננ־טפיאן, דער יערײבער פ.ין ד• יטודות, האט :״טט קײן יטום טעארעט־שע ידיעות אין סוױק, און קען אם־צו ניטט ר־״ענען קיין נאטן. באט־ע א־ך האב בײ ד• קאמפאױציעם םון מי״נע יעט־ק ׳עטענדיק אכטומ נענעבן דערױף, אז די םוױק זאצ ױך צוזאגזעניעמעיצן סון פא־צננ־ דיקע עיצעטענטן: 1) אנהױב־ און שצום־כארן, 2) םאךשן, 3) טענץ, 4) אדיעם, 5) דועטן, 6) טע־צעטן, 7) באצאד׳עם, 8) צידעד, ׳צאנ־ סאנעטם, — םונרעםטװענן האצט א-ך, אז ם׳איז נישם ריכטיק װאס ס׳האט םײנע נעזאננ־שפיצן אנגעהוםן ״אפערע״. יװאדום בדי צו אזוי זױ טײן פםינ״זזעה איך ציגט :אך נישמ אין קבר, םאר־ קעדט, עד דר״ט זיך נאך ארום;עזונט און םדיש אדיף דער ערד. און סאקע אויף אײנעס סדן די שעגסטע מײצן םין רער װע׳צט, אין הערצענו אאריז, װעט םען דעריבןןר םאדשטײ;, םזק־װאס איך קאן נישט םאדבײנײן מיט א נצײכגיצטיק שוױינן אויך אצעם, װאם סיזאנט און מ׳ש,ײיבט אױםן תשכון *ין מײן וױינמץיט און םון אמת. )< אין גומעד 40 פון 3״טן •ארגאננ פון דעך;עשעצסער צײט־ יבריםם ״די ויעצס״;עםינט ױך אונטערן מ־סצ ״א ײז־־שע אדיני־ :אצ־אסערע״, אן ארטיקצ םון םעצי־סם ארצער, אין װעצלן עד ־קרײבט צ,י דעם מעמסט סון םײז זיגנ־ שםיצ ״שוצסיח״. צו א הער איזידאר נאיצדפאדען און רי םחיק צו א תער עמנואצ ראװיחאן. געםט רעריבער, נעעיטער ח׳ דעדאק־ טאי־, קורם־כצ טײן הײציק ערן־װארמ, אי איד האב קיױטאצ :ישט נעהי״סן א■־ זיראר און כ׳האב ז״ך קײגמאצ אז׳וי נישט גערוםן אברהם איז םיין ער׳צעכער, אױטענטישער םארנאסען, זוי עס א־ז אייך צו זען םון טײן נעבורסם ־ שײן. צוױשן אצע סײגע קרובקם, אייף ,וױסצ איך קעז זיי, איז;ישטא קײן אײנציקע־ אױידאר. ״שיצמית״ װעמ שוין דעדי־ בעד מוזן בצײבן א נעזעצצעך קי:ד פון אבי~ם נאצודםאדען, םון זעצבן אס־הם נארדפאדען, װעצכער האט םיט 24 יאד צוריק נענרינדעט דאם יידישע טעאםער, האט או־סנעביצדעט םאר דער י״דישער כינע ק׳גסטצמ־ און קױסמצערינם און ואייגגהענסיק אננעשריבן א רע־ פערטואר םון בערך 30 ײדישע סעאטער־שטיק. דידאזיקע שט־ס זע־ :ען :עשםיצט נעווארן אין רוסצאגד, חוסע־-־ע, נאציציע, פאריז, אנזע־ י־קע, אפריקע, קאפסטאנט׳נאפאצ, קאצקוטא (? ז. ז.) און אנרע־ש ייײ. א טייצ אונטזג־ מיין פערזענצעכעד צייטוינג און א מײצ אונ־ סעד דע דצײט־גנ םון םײנע אקסיאדן. א סך פון סיכע רראמאטי־ שע און סחיקאצ־שע ווערק זענען נעדרוקט נעװארן און עטצעכע שין ז״ האבן אםיצו אוימעהאלמן א םך אויסצאנעט דאם נצישצעבסטע, אן באריסערײ: גיט דאס אײנציק נציקצעך כע ײערק פזן אברהב נאצדםאדען אין ״שוצםית״, װאם האט נאך אין יאר 1836 דערנרײכמ א ױב־ציי םון ױין 100־טער אויםירוננ אין ־4<רסץ /*7*9?