Literarishe bleter · 1933-02-17 · 8 (17.2.1933) · p. [Seite]

17 פעב־ויזר 1933 ס111€8ו1 17 50 גר צעכטער יארבאנב פרײז 8 חםסףארישע איק־סטדידםע װאעשדיפמ פאר ־יפלעדאטוד ■■ טןיאכיעדאוןקונסגצ יזדריד פארפלאג פ.ק?עצק-ן,װארשע ד־ד י שו ו/? ד?3י//ת?־-עבינ אליעזר שטײבבארגס ״משלים״ נעעטעיטע׳ר נינט־יק ובדומה, איז נענצ־בן זגו דעם, ווןזם פערפווזירפ ראנז רברפווזירסיגו״... (״אפראנדלוננ איםעד ר■ פאבל״). די קעננז־יס־קע באצ־ונג צװישן אאע אנדעדע דיבסוננם-פארמען און דער םאבא איז ד־, װאם איז צוױשן ברוכטיילן םון א נא:צן און דעם נאנצן נוםא. װארום װאם זענען דען די זזפסיא3א\־\, אן װעלכע חײן אײגציקע ד־במוננם־םארם איז :ישט מענאעך, אויב גייעט םיין נעא־ענער פאע-ל־יסוד? — יעדע םעדזאניפיצידוננ און םארמענטש־ י.עכו:נ פון געװיקםן און חוממים אין פײזאזש־ און נאסור־דיבסוננען, פון אײן זייש, און יעחע םארחיהיטוננ םון מענטשן, יעדע צונעבוגג :םרן םא׳־גאי״כוננען פאנ־ דעם םענסשנס *ינעראעבן ותזן מ־ט חעיי נעוױקםן־ און חית־װעלט בײ דער סענטענםס־באאאגישער ד־כסוננ, די װאס ניט אונז דעם טענמיענס א־בערלעםונגען אזן רעאגירוננען, ד• דראמע און ד• חינאמ־ק פון דעם םענט־ענם װעזן, פון דער אנ־ דע־ע־ זײט, יענע דיכטוננ, װעאבע מווז כםדר םאורקנסן די האמאאאניע מיט דע־ מינעראיאניע, באטאניק און זאאיאניע, — אט די דאזיקע בײרע הו־פט־ריבטוננען פון דער דיכטוננ, באזידן דאך אויף דעם תוך פנן דעד םאבל. פאבי איז דער העבסידנד אוויםדדוק פאר דעם װאריזגז אין דער נאטו־, ז• יאזט פאר אונז איבעד אויםצופאםן די םארטײאוננ איו•;* ״בארעבט־נ״ און ״אומבאיעבטינ״ נאסור ׳גאר וױ א רײן־מעטאדאיא־ גי׳נזע, אבע־ בשום אופן נישט װי א םרינציפיעאינ.;ישט אומזיםט איז אזוי שטא־ק אין אלע צײטן דער בונד צװישן ו״נם קינסטיערישן פאבי׳דיכטער און דעם פיפוסן םאיק. באמת קעדט אום דער פאכל־ד־בטינ־ דינם פיםוטן םאיק דאגז זײניןט, ער :עםס פון אים און ניט אים אפ צוריק דאם נעגומענע ביויז אין א פארםואקאמטער און טעבגייש־נעיײטערטער סארם. דער סקור םון דע־ םאבא א״ז שוין אין די פאיקם־השטות און אין זײנע אומיטלבאירע ינזאםוננען, אין ץטד\ ״םאיקאאר״ זענען םאראן אומצ־יליקע םאבא־ינרעמענטן, װעאםע אינםפי׳רירן דעם קינםטלער. נאך מער: אם־יו די דיםערענצ״רויננ פון םינלקיני, די םאצ־א־ אאני׳טע פארינדידגדײטן און די אקאימאסיש־ג־עאנראוםי׳פע באזונרער־ קײסן אין דינם אדמ אעבן, װאס די אדע־ יענע פאאקס־מאסע פירט, קומט צו א נענויעם אויסדדוק א־ן איר פאאקאאר, װי אין א אויסערן ׳עפינא, אין יעדן םאאקאאר זענען אנדערע פאבא־סאט״װן פאראן, און אס די אײנזמע מאסױון גײען אויך איבעד צום קינםטאעו־ישן ■פאבאידיבטער םון נעגעבענעם פאאק. און אין דעם טאקע אינט דער נרונס ב*ון דעם, װאם יעדער קינסט־ אעריעןער פאבל־ד־בטער, א םך מע,־, װי אן אינדעירער טין דיכמער, א־ד קודם־כא א וא׳נויאזאלנזר דיכטעד, א ״נאציאנאאער״ א־ין סאמע קאנק־עטן זין םון װארט — אין (װזנאגראפיפזץ זין. און אין דעם אינט אויך דינז־ גדונט םאר דעם כאא, אז ״םאבאען זעצט םען ני׳צזט איבער, אלדפזר פוזזײזבארג — ,,זיזזפזאליזז״, באצד ז, אזינוגאבע פז\?אזזינזפװ אריף ארזיזזצזגעבז אליפזר פװז״זבארגני פזרי9זז\, לזפזפרזאזױז, 932ז). אאיעזר יעסיעבא־נ א־ז, אויםעראעך נינגדמען, מצד ד־ פאדישײדענינ א־טעדארי־ ינזע נעביטן, אויד װעאבע ער ־אט נעאדבעט, א פילויי־ זזיקפר שדייבער. ״נאך דעם דאזיקן בוך — זאנט אונז דע־ דיבסער יינקב שטעדנ־ בע־נ אין זײז באנ״םטערטן נאנװאױט צו ׳טט־ינבאדנם באנד ״מע׳םאא־ם״, — װאם ינעמט ארײן קארנע תונ־ דינרטפופציק כיטאים, פאר־ *בײדענינ אנ־ט זייער אינ־ הארט און ׳מאפוננם־פינ־-אד זעניען אנגעמעדקט צום אר־ דענען און ארו־םנעבן פואע נײן בענד סדיפטןנ זזפזליזז, זזפפזזזלפך, זזפאסיפר י פיפ־ זזפזז, פאר גרגינז אז\ 1\לײ\,?יזרפר־לידפר, פפדאגאגיפזפ ארבפסיךר ברי\\ א\\ גפפזפרפב\״. א־ן תוך אבער איז שמיינבאדג אםיטד דער זינאסנססער קינםטאער־׳עער זזאזאליגי בײ אונז. צוױ׳פן אאע מע,־״ערע פארבן פון זײן פינזא איז איױפר דע־ דאמינירנדיקעד. א־ן אאץ, צי װאס עד רירט זיך צו מיט זײן נעבענסםטער קינסטאער־האנט, איז ער ״מאועסמרא״ און ״זוירטואז״. ד־ זאניירלפכנזנזפ ׳צאפוננם־םארש איז אבער בײ אים םאדט די פאבל, זי איז דעד הייפט־אקם םון זײן קינסטאערישן טעםפעראכיננס און אאינ אנדע־ינ פאדמען זענינן, וױ ער ײאאט אאײן נעזאנט אויף קיין שם־אע־יש־םארטישטן אשון, נאר ״שפריצן־באיצן״ םון איר, דעד פאבא. א פאר װערטעו־ װענן םאבא בכאאנ פאבל איז יענע זעאסענע אויסדרוק־ און רעאנ־־־םארם םזן דעם מיננטשן, װעאכע איז אאיין םיט זיך און פאר אאע צייטן דעד זזריכ זזפרזז. עס איז, אםשא, כאא נישט צו זען קײן געװײנאעכע דיכטעדישע א־בינדסחײבףנג אין אעםינגם באקאנטעד באהריפמוננ, בשעח ער האט געװאאט באנרינדן זײן קעננערישקײט צו באשטימט־נ אויםע־אעכע ד־טסוסעעזעצן פאר דעד םאבאנ ״דעד װאס קיסט צו צאסען מיט דודכויס־אננענומענער און פאר אאע אנדינדינ דיכטוננם־םארםען אײנ־ אליפזר טסיײזבארג 1\עו