Literarishe bleter · 1933-02-10 · 7 (10.2.1933) · p. Seite 114

ליסי^\־א\־יש8 בל8סי8\־ 1\\ז. ד ופס^ 114 ז״ט פ>ן וו?אך צ> וואן־ טעאטער ארן קרנסט ןןןן ז.י: יק דעפ סיך־סן יאכואר *י זפארגעקוכ;; אין א-טיסטךפ־א-ײן א ב***בוכג פין װדע?:* שי-נדיקע אינכהומצן פיון ײדייכן ארטיכס;־ פאיײן אין פוידן :ײ דער!אפ״ליקונג פו;? -ײ אגגעזקעגע?*-ײ:פ*טוע-. באזונדע-ב איז אויה דער גא-אסוגג ב*טי־אכס געװאין די פדא;; װעגן ג#כע-אלע-ן. דע- קאמוכיקאפ פונס ײד׳ע• ארטיכשן־פא-ײן װעגן דע־?א-אמייגג — אי; קו־מעגדיקן גובלעי• ןןןן מא-יס *םװא-ץ גדײם אימו א גרוי:; מוזיקאלי״סע אוי-פירןגג — אח-ן צײכי־:: ״כעלמע- חכמים״. געגויער װעגן דער אויפירונג — אין צװייטן :וסע־• ןןןן ־ודאלף זאסלאװסקי סיע= *ויף איז ייחד■ *טעװע־ ״םאװיליןןן״־טעןזטער אין * נײער פיעכ; ״וזכדים״• ןןןן 2• בא־#טאװ זעצט *אר זײנע גאסבדמיל; אין לאדז״כ׳ ןןןן ־יד״לע גראיע-׳ די ב־אװוסטע זינגערין ־־נציטאטא-יז איז געקומעז קײן <ו*>י־גע• דיײנ־ טיקן פ-ײטאכ און ״צבת מרעב זי אויף אין ן גײ-עם -ע^ערמזא- אין גרוישן ״;#<ז*״םמ״ד־.־ טעאסע- תידזלע גיראבעל איז? קיגסבלע-ין פ״ גיזיכ יאגזונזכג. איד געז*גג און ״טפיל הז>כ פ׳ל ~.:ען. ד• קזזגצערסן ה*בן ןזרו־יסגע-ופן גױ*: איגטע־עכ יײם ײדיי׳גן װאר׳צעװעד עו?ם• ןןןן אר* לילית און דו• גאדיק׳ — די באקע.:ק רעװי־א-בויםכן׳ װעדכע ת#:ן געתאכו אין אםל -יקע א גױיםן דעלפןולג׳ מ-עטן אליף אין װ?י* ״כעװעי־ •טצאכד-אט אין ק#:צעחב, א-גןזניזױ: דוי־שן ליטע-*טךפ#לײן. ןןןן לודװיק זאץ ד.*מ אנגעתויבן ז״נע ג*ז=ד ־ד־יילן אין פא-יזער ײדײפן טעאגזער מיג ת־ פיעמע ״אלץ פאר קינדער״. די 8*דיזער #יעל; האט אים געכזאיכס ןן פײנעם קבלת־פנים• ל. ז*ה מ־עט אויף צום ע״טםן סאל אין **-יז• ןןןן :>*ך דעי פיעסע *ון ג• הוי£טמ*ן ״גרויד *כםאכזי״צע מײז״ תןומ דער װילנער ײדי״בע־ :היר טע- געגעבן א .י־עװי־ש^י־יצםעדונג ״פליםה״ ןןןן אין פאדיז איז גדםטאי־נן אין עלנוע־ £" 52 י$- .ךער ײךי״צע- #רטיסמ י׳ױ־סיתו #דד״ך• ןןןן דורך די איבזישטן £אא) װארםער׳ מ•?.י װ#לסקי און ד״ ״דותמה איז אין פא־יז אויפגל םירמ געװ^-ן ל. ק*בריכס ״דןזײפסענג״ א״ ם׳װעיט געג׳ ײפ ל- *גדרעיעלום ״די מעג *״ אונזער לעבן״. ןןןן יעקב װ״סליץ, יזסף קאמיען ה*3 אויז־ געםירט אין ױין פ-צעס ״בײינז>כט אוישן מל:: מאדק״• ןןןן אל. ״םטײן׳ אײנוער ©ון די מאדענטפי-־ג^ איטיםטן •םון דער ״װילנער פרוטע״׳ איז אימ געקומען ק״ן דוארשע נןןך # לענגערער הפסרז *וין עטלעכע י*)ר ארוכדדאנדע־ן איכער פא־־־ג״■ דענע לעגדער• נחמן בלח זי5 רפדאקטאר כוך גאװעלן פון -• מידער א• ד• נ• ״די?ונזאלץ־ ג-וב״• דאכ בוך האר׳נו איכעי 400 זײמן. ןןןן בק-וב הויבס >)ן דער״טײנען דעך ער״כטעד און אײנציקעי אין רומעניע *וידוסםי־ירמעי תודפו־ז״דו-כאר א• ״אויפג>>גג״׳ געװידסעט פאר לימעי-אטוד׳ בע*טע-׳ קונכנו און װיםנ״כאסנו׳ אוגטע- דער ־עדאקציע עון י. ד• איז-־איעל• דע״ ז־כױדנאל װעט *•-ום זיך מאביליזירן אדע בא־ דײטגדיקםטע ײדי״כע *דרײביעי׳ דיבטער, קריטי־ קעי און װימיצאפכדלע.- פון .ױכזעגיע און אויס־ ־אכד• ליטעדאטדר ארן קןילטװ־י ןןןן אין עדטע- פון 50 יאר איז אין ריגע גע־ מעױ דע- מהב- פון א רײ יאימ-ײבונגען און כלאנאג-אפיעס פון דע- תסידייכע- ב*)װעג.י:ג און תרםודי־דע פע-זענלעכקײסן• דעד פ>>-דט־א-יעגער האט גע״כ־-יבן אין ריגע- ״פריםאי־גן״ אונסעי־ן פהײדאנים מענוד יא״מזידעװיצעי־. ער איז געװען זײער א באגאבטע- םעננמו מיט גרויסע קענטע־ ןןןן אין פארדאג ״מיאמאי״׳ װילנע, ענדיקט זיך זעצן ־כ. תאיאדעצקיס ״געי״כיגביע פון חסי־ דות״• סיאיז פאיעכדיקפ אין זאץ א• טורגענעװס א בוך?א- ױגגט׳ איבערגעזעצבו דורך גיטל מײזיד• אין פא-לאג איז??•-ענדיקב צו זעצן י. צינבע-גס ״גע״כיכטע פון ליטע-ןזמור ־ײ ײדן״ און עי ם-עט צו צו זעצן דעם זעקםטן בא:ד■ ןןןן זונטי׳ק דעם 20־טן יאגוא- איז פא-געקוסען אין ליט״־פא-ײן א געזעגענונגט־ןןװנבו פלר איציק םאנגע- און דונטיק דעם 5־טן — א באנקעט לבבוד דעם דיכטע-. ווןן די -עטונגס־אקציע פא- די װע־״טעװעד ײדי״כיע *טולן װעיט פאױעזעצט• די צװײ גױיסע צעגט-אלע אוגטע-נעמו־נגען׳ װ#ס װערן אײכגע־ א-דנט דורך דעם צעגטדאלן אקציע־קאמיטעט׳ מע-ן פיבע־האפט געג-״פ. דעד קינדע-־ױם־מוב װעט זײן *טבת דעם 10־מן פעבױא-. די טעג װעט פאי״עפגטלעכט תערן דעי פ-אג-אפ פון דע- ױם־ג״ב• די באזא-־ראטע-יע װערט געג-״ט דו׳-ך א ם&עציעלן קאמימ״עט• א דײ פירמיעס תאבן צוגעטיקט זײערע עקפ$6נאסן. 2 £דאפ• םארײנען: דע־ פא"*ן פון תאנדלס־ןןנגדטםעלטע און מע־ טאל־פא-ײן׳ װעלן אײגארדענען יאיזונדע-ע װינקלען אוי־ דעס יאזאר• אלע חברים׳ עלטערן׳ ױג:ט. פ-ײנט און סימפ*טיקער *ון דעד?װל— װע-ן געױפן צוצוטדעטן צו א גױיסעי זאכזל־ א-בענן פאי- דע- אוינטע-נעמונג• דער י**זא- װעט געעפגט װע-ן דעם 25־טן פעבױא- ה• י• 1111 אין װא-״טע האמ אנגעהויבן צו דעריסײנען ״ײדי־ט אײ־אפע״׳ ״אילו&טרירטע װ#כ:?ו-יפט פא־ אלץ און אלעמען״. ןןןן סיאיז פאיגעקומען א זיצוגג *ון ײדי״צן פען־קדוב אין װידגע. א בא-יכט — אין קומעג־ דיקן :וסע- ןןןן •טית׳ דעפ 21־שן יאנואד איז אין מידנע פא-געקומען א גרויסע פײערונג פון ״?װד־קורמ״ צזליפן #נהוסן די דאחטיקע ״כול א• ג• פון דוד שינסקי. סיזעגען געקויסען?*ר־טטײע- פון פאי־ ״ט-ידענע געזעלטאסטדעכיע אעסטיסוציעפ און אנ־טםאלטן• די פײעדונג האט געעפנט ד״ר מיל־ קאג#װיצקי• סיה#ין גערעדט ד״ר יזןקג װי־ גאדסקי א• א דער לעדער אהרן כהן תאט גע- יעדט װעגן דעד פערזענדעכקײם פו:ן דוד £י:־ סקי או־ן זײן *רט אין דער ײדי״גער לימערןך טור• סיתאבן געדעהט נ>)ך א רײ פעירזאנען און דער *שוד־א-קעסטעד האמ אויסגעפירמ ע רײ :ומערן• ס׳איז ארויסגעעיקמ געמ>)רן אן א־דד־עס מימ פיל אויפ״סריפטן צו דוד פינסקי. ןןןן דעפ 3־טן מע-ץ ה• י• פאלמ אויס דער ד־ײםיק־יאי־יקע- דיפעימדי׳טעי־ ױבידײ פון יא־ קאנטן דיכטע- ז• םעגןןלאװימזז• די פארװאלטונג פ״ן ליטע-אפךפארײן ת**ט איב״עדגענ סען די איניצי-אטיװ צו א-גאניזירן די ױבילײ־פײער־ -עכקײט• צו דעם צװעק איז גע״טאפן געװ>)־ן א קאמיכעט אונטע-ן ע-ך?#-זיץ פון ־טלום א״ט׳ אין יוע-כן עס גײען א־ײן ד״- י. גאמליב״ #ע-לע א״ן מלך ראװיבדכ• אונטע- זײער דע־ א זאמלבוך־בוך׳ געװידמעט רע' לייסעחזײי״דע־ טעטיק״ט פ*נם בעי־הױבל. אין זאמד־בוך װעט זיך באט״-יקן א גי־עסע־יע צאר •ט־יפט־טטעלע-. הוצדעכ ־וע־ט א-גאניזי-ט # פייעילעכע #קא־ ןן]ן אין עדטע- פון 05 י#- איז אין לאנדאן געתלטא-בן דע- באװוסטע- ענגלי״טע- ״כי־״פער, דע- פא-זיצע- פון אלװעל׳טלעכן ©ען-קדוב דז״דאן גאי־סװא-טי. צו-יק מיב א צװײ חד״דיס׳ װען ג>לס״א-טי תאט באקומען די נאבעד־פ-עמיע׳ האט די £יעכע פ*ן גא- דעי װעלט געװידמעט א-טיקלען דעס ענגיי-ן -־ײבע-. אן ארטיקד ״יענן גאלכװא־טי א״ז געװען איז די ״ליצ• בלעט•;-" נומ• 43 (447) אין 1932 ןןןן װי או-נזעיע לעזעי־ איז באקזאנט־ תאט די ײדי״טע קולמו-־געזעד״ט>ן€ט אין אמע-יקע אנגע־ הויבן א באװעגונג אײנצופי-ן ײדי״ט א־רס לימוד אין די אמע-יקאנע- ־עגירונג״״סולן. ס״איז -עצטנכ פא-געקומען א פא-־קא:פע-ענץ פון פ־א— ט-עטע- פון פא-״דײדענע א-גאניזאציעס אין תויז פון דע- ײדיטיע- קולטו-־געזעדיטאפמ• גאכר״נם װי די ק^נפע־־ענץ האמ אויפגעהערט ענד־עבע :*-בטן און דיסקוסיעס װעגן דעי פ-א- גע׳ איז געװײלט געװא; א קאמיט״בט׳ ודעכזעפ אײפגא־ע עס איז צוצוציען נאך א-גאניזאציעס׳ אים סיט זײ צזזאמען אזיסצוא-בעמן גענויע פ-עגע־ פא- א ג-ויסע- קאנפעיענץ׳ װאס װעע גע-ופן װע׳־־ז- דע- קאמיטעט באטטײט פון ױא- ענט־ן, מ• אוירל׳ י♦ קענדדסערסקי, ס דינ־ גא־• אפ-ים אויעיבאך׳ און י• מענדעלסאן׳ װעל־ כע- איז דע- סעק־עטא- פדן ק^מימעט• ןןןן די פוידי־טע מלוכודפ״עמיע £*-ן י*ר 1932 פון 10 טויזנט גיאץ האמ ־אקוםען דער יזן־ װוםטע־ פוילי״כע- ־אמאניסט װאצאוור בע-ענט׳ דער םהב- פון ״סױכנע״ און ״לעבעדיקע ׳סטיי־ נער״. ״שױכנע״ איז 'דער״טיכען אין ײדיש אין פא־ױ*: ב• תלעצקין. ןןןן םיאיז דערשינען אין קדעצקיךס#רלאג?4