Literarishe bleter · 1933-01-27 · 5 (27.1.1933) · p. Seite 78

ליספר^ריפ״ו בל<ו<ז<זר 1\גז^5 561*1 ז״ט 78 וואך צ$ וואר טעאטער ארן קרנסט ןןןן די ״װילנעד םדופע״!*יפ• מ• מזאה) אין װא-עעװער ״סעאדא״־פעאמעד פייז אויז• *ניעדש ,׳?װואיעע געמא״ (רעזשי י• ראמבוים, מוזיק- ר,. קאן). ןןןן נאך דעם ״בונם אין אויסבעסערונג־זזויז•־ אין ״װילנער ״דישן מעאמער״ איז װילנע. וועחט אויפנעפירט ראס װערק *ון נערהארדב ־ויפטמאן ״נדויסיטםעטימע מייז״ נויט ניאנ־א ו,*רמען אין דער הויפט־ראלע• — די פיעכע איז גענאנגען אויף די ני־עסטע איירןן#ע״עע בינעס• דןןס װעט זיין דער עדיסטעד אויפםייט פון מאנדא קאימען אין װילנע׳ אונמער רעזמי פון יאנאס םורקאװ• ןןןן?ובר״ דעס 4־נון פעברואר 12 ב״נאבב קדמט פאד אין װאדמעװער קינא ״פאלאםי' דע־ סאס־ן־באל, אדגאניזירם דורבן ליטעראטן־ פאריין• ןןןן סיאיז אםנעפארן ק״ן פאריז און פון דאדט קיין אםעדיקע נעלי קעםמאן׳ װעלכע האב נעמפילמ אין װארעע סיט נרוים דערפאלנ אין קאמינסקי־מעאטער׳ םים איר איז אינעסןרן א יטט״נבערנ• ןןןן סיאיז וװריקגעקוסען פון רומעניע דער באװוסםער ארםיסמ ממהה נאטאן׳ װעלנער חאב לעווטנס געמפילט מיט לודוויק זאץ אין רומד ניע• נאטאן מיט ז״ן פרוי נעמי נאנדאן און ז״ן טאבטע־ אידא נאמאן זענען א״נגעלאדן אין ״ווילנער יידיעון מעאמער״ אין ווילנע• ןןס פ• באדאמאװ האט אננעהויבן *ו ׳פפי־; אין לאדזמעד -,סקאלא״־טעאטעד ׳,דוד גאלדער״ םיט דעס אנסאמבל׳ װאם ער האמ געמפילמ אין ווא־׳דע: ס■ אלםבוים׳ ח• ־־אקאז׳נ׳ דאמני ה• ד׳אדם׳ ע• מעלסאן, א• קורץ׳ ר• ראזענבע־ג. נ. דיינענבערנ, א• שליווקאװיםש א• א• ןןןן אין װין האבן י. װייסל״ן און י• קאםיען אויפגעפירט דוד בעךנעלםאנם ׳,ברויפ־םיל־■ װאם איז אז־ורך מיט דערפאלנ- דעם םויבן האב נע־בפילט י• קאמיען׳ און יאסעלע באבוועס — ױ װ״סליץ• — די ארטיסטן האבן א״נגד אדדנט א מאטינע׳ ״נייע ״די׳*ע דיבםוננ אין סאװעם־וסלאנד״• ןןןן די ריגער ״די׳טע טעאטער־װעלם פ״עיב דעם 3־טן פעברואר דעם 25־םן יוביליי פון דעי אדטיסטי׳נוער פעטיק״ם פוז דעם פא־דינםםפור; ״די׳טן ארטיסם מ סוריץ• סיהאט זיך געבילדעב א ׳ובל-קאמיטעם׳ וועלבער ארגאניזירם די יובל־ פ״עדוגג אויף אן אימפאזאנםן אופן׳ ןןןן אין ריגער טעאםער נ״ט טים דעחפאיג די נ״ע פיעםע פון סארק ראזומני ״ד״ר מייערןי װיץ״ מיםן אנפ״ל פון אסיפ רונים׳פ און רא־ ׳וועל בערגער• ןןןן לוםי נערמאן און םיעא גערמאן ׳גפילן איצט אין לאנדאנעד פאװיליאן־טעאטער אין דד פיעםע ״מאםע און ׳נזװיגער״ פון ר׳• קאלםא־-א־ וויטש• רעדאקטאד נחמן םײזי5 ןןןן ב״ ד£ר װארשעורער געדעלעזאפע א׳פר״נט מון ײװא״ איז ארג#ניזירם א היסמאריקער- קרײז׳ װ>וס האם זיך געשטז^מ פאר אן אויפ־ גאבע זװ ־טאפ; א סביבה פ#ר די ״דיעע הים־ טאדיקער׳ װעדבע גרופירן זיך ארום דעם ייװא׳ געבן א מעגלעבקײט פון א געדאגקען־אויסםו־ע װעגן היסטאדי״דע פי״אבלעכזען׳ רעצענזירן פאי־ ־בײדענע אויכגאין- — די ערשצע גרינדוגנם* זיןװנג פון קרײז — מאנטאג דעם 23־טן ה• ת אין דאקאד פון ליטעראםן־סאדײן. סדר־הױם פון דעי■ זיןװנג: רענע־אמ פון ד״ר ר. מאהלער — ״די אויפגאפן פון דער ״דישער היפמאריא־ ג־־אפיע״; אזיפגאנן פזן דעם היסבאדישן קד״ז; װאילן פון א פארװאדםונג א. א. ןןןן די קזזװנער מעגלעכע צײםונג ״יידי״בע *בבימע״ האמ געפײערמ דעם ױבל פון אי״ פיפצנטן יארגאנג׳ דעם פיר־בויזנםיקן נומער און 10 יא־ זיגט ר• רונינשמײן רעדאקמירמ די צײנװנג. — סיאיז דעריטינען א נומער פון 32 ןײשן, מיע דער נאמײליקונג פון פיל שיײבער פון ליבזע׳ לענידזןנד און אנד. לעגדעד• — די צײמונג דערג״מ נ״מז צו אונז״ אין די ״לימ♦ גדעסער״. ןןןן אין לעמנערג איז דעישינען דאס העפמ 6 פון ״אויפגאנג״׳ צײמשריפצ פאר ליבעיאמור און קולמור• ס׳נאמײליקז זיך ז• סינקאװער׳ י• לעינער׳ שלום רוס׳ י. א• נערגער׳ אנדע עקעי*, י• ליבערמאן׳ ה. פעדעד, ש. ריפ׳ א ד. װעיננער׳ י♦ א• ארנשפײן׳ ש• מעלצער׳ א• ה• עלעננערג• ןןא אין מאנסרעאד איז דערשיגעז דעד ערשכעד גומער פון ליטעראיישן חודש־זשורגאל ״מאנמרע־ אד״• רעדאקמירמ דורך א• ש• שק>ןלניקאװ און נ. י. גאטלינ• סינאמײליקז זיך א• ש• שקאלניקאװ׳ אײדע מאזע׳ ױדיקא׳ חנה שםײננערג, שמשון פיזעלס׳ נ• י• גאמדיב׳ ש• נעבאם, אפתר םיגאל. ןןןן אין מארמא־אש־סיגעמ (רומעניע) הוינס אן צו דערשײנען א חודש־ושו,־נאל ״אויפגאנג״׳ געװידמעמ לימעראמור׳ ביעאמער׳ קונסמ או־ װיפנשאפמ אונפער רער ר^אקציע פון י ד. איזראעל. ןןןן י• א. פיניס פון קובע׳ דער מחנר פון דעם בוך ,׳האפואי״ גרײם צום דרוק א בוך מעשה־ לעך ,׳האםזאי״ דערשײנמ אינגיבן אין א שפא־ נישע,־ איבערזעצונג• ןןןן אין צוזאמענהאנג מימן 60־טן געבוירנמאג פון ח• ג• ביאליק׳ האמ ד?יר ״בצלאל״־מוז־י אדגאניזידם א בי#ליק־אויסשמעלונג׳ װעלכע נעממ ארום פארטרעמן פון דיכטער און אין פאישײדענע געגנשמאנדן׳ װאס האבן * שײכות צו ז״ן לעבן און שןזפן• ןןןן ״צי װערט מאקע ״דיש אונמערדריקם אין אר״ך־ישראל?״ — אויף אמ דער מעמע איז אויפן 7־מן יאנואי באשמיממ געװארן דורך דעם ניױ יארקער פרץ שר״בערפאר״ן א רעפעראט פון דרד פינסקי מימ א דיםקוסיע פון א• װאלינער׳ א. רעוווצקי, אב• גאלדבערג׳ א. אזיערבאך א. א. פארזיצער פדן אװנמ — י• םישםאן סון ,׳מ#רגן־ זשודגאל/ ליטעראטוד און קולטרר ןןןן אויף דער זיצונג פון אויספיר־קאמימעמ פין איגמעינאציאכאלן היסמאריקער־קאנגדעס׳ װאס איז לעצטנס פארגעקומען אין װארשע׳ זענען צװ. אכד• באשמעמיקמ געװארן פאלגנדע זיבן רעפעראמן, װאס זענען צוגעשיקמ געװארן דורך דעד היםמארישעד פעקציע פון ״דיש־ ודיסנשאפמדעבן אינבמיטום. פראפ• ש• דובנאװ — ״די ״דישע קבוציפ אין לויף פון דער געשיכמע״; <״ר י. ברוצקופ — ״די בוזרזס אין קיעװער רוסלאנד״; א• משעריקאװער — ״די אנהוי^ן פון דער האציאליסמישער באזוע־ גונג ב״ ״דן אין רוסלאנד׳ פוילן און אין ־ײ פא־״גיקמע שמאטן פון צפון־אסעריקע ביזן יאר 1900״; ד״ר י. שיפער — ״די הויפמ־ פראבלעפען פון דער ״דישער װירמשאפמס־ געשיכמע״׳ ד״ר ע• ריגגעלבלוס — ״די װירמ־ שאפמלעכע און סאציאלע פארהעלמענישן פון די פוילישע ײדן אין דער צװ״טער העלפט פון 18־מן יא־הונדערמ״; ד״ר ר. מאהלער — ״די קולמור־מעאריעפ פון דער יידישער געשיכמע״ און ארבימעקמ ר• װישניצער — ״םימלאדםער־ לעבע העבי־עישע אילומינירמע כתב־ידן״• ןןןן דער מימגליד פונפ עספעראנמא־קאמימעמ אין פאריז י• ל• ל״זעראװיכש פירמ א־״ן ביש־ לענ.וײז די ״דישע לימעראמור אין עספעראנמא. ע־ האמ צוערשמ איבערגעזעצמ ש• אנכקיפ ״דיבוק״ אין עספעראנמא• פון עספעראנמא איז עמ איבערגעזעצמ געװארן אויף אונגאריש און יאפאניש• אינגיבן דערש״גם שלום אשס ״בישופ־ מאבערין פון קאסמיליע״ אין י• ל- ל״זע־א־ װימשעס אינערזעצוגג. ער גר״מ איצם אויך א כפעציעלן נוסער פ,נם עספעיאנמא־זשו*נאל ״װעלמ־לימע־אמור״ פאר דער יידישער לימע־ ראמור. אזעלבע נומערן זענען שוין דערשיגען׳ געװידכעמ דער פראנצויזישער׳ פוילישעה אוג־ גא־ישע־ און עסמאנישעי לימעראמורן. ןןןן אויף דער קאנפערענץ פון דער פעדע־אצ־ע פון די פ־אנצויזישע ײדן זעגען אנגעגוםען געװארן א ר״ רעזאלוציעם װעגן קולםור־א־־ בעמ׳ צ• א• — עפענען שולן מים דער ײךישער און פ־אכצויזישער שפלאך• — פארזיצער פון דער פעדעראציע איז פוגסג״ אויסגעקליבן גע־ װארן י• עפרויקין. ןןןן שבת׳ דעם 7 יאנואר האט דער ״דישער לימע־אמן־א.; זשורנאליכמן־קלוב אין א־ץ־ יש־אד *״נגעארדנמ א גלעזל מ״ פארן פר״נמ ב• סמאליא־• װעגן אנגעװײמיקמע פאלעבמינעד קולמור ־ פ־אגן (״דיש־העברעיש׳ ״דישיזם׳ קאםף קעגן ״דיש אין פאלעסמינע׳ די אויפ־;אבן פון קלוב א. אנד.) האבן גערעדם ד״ר י. ױבין׳ ד״ר נ• י. ראפאדקעס׳ ז• אבמראװפקי׳ דכיאד ל״בל, ב• קאלאלניק׳ ם קאשאװער און ױסף ראזען• ב• סמאליאר האמ איבערגענעבן זײנע אײגדרוקן פון ״דישן קולמוו-לעבן אין דע־ וועלמ• װאס שײך פאדעסמינע האלמ עי• אז די ײדישע יבפיאד מוז און דארף ארײן אין היגן עפנמלעבן לעבן און אין שול׳ כדי דע־ ישוב זאל ז״ן ענג פארבוכדן מיטן אקטױון ״דישן לעבן אין דער גארער װעלם•