Literarishe bleter · 1933-01-13 · 3 (13.1.1933) · p. Seite 46

ל-סיוזראריעזט גלטסיטר \\ײ. ג (454) ז״יט 46 פח וו־אה ס ןןאך טעאטער ארן קרכסט סןן #• ב#ד*ם8ײ ה*= געענדיהכו זיינע גאםב־ •ד#ילז אין ײזןר־געײע־ ״נאײא־צעי״־בעיןהער דאס טעאפער גייט ײידער אוזעע פזן ״די׳ס• דאס טאל האט נייטט געל־ננען אויסגוהאלםן דאס טעאטער פאד ״די־כע סא-כטע־ונגעז• — א •כאד.' ןןןן דינםטאג• דעם 10־ט; ה• ח• סייערלעכע סי־.־טע יובל־סאר־כטעלונג סון .בונט אין אויס־ :עטעױנגמ־הויז״ ב״ דער ״װילנער טרופע׳' ואנב• מ• מזאה) אין ײא-טע• אין סראבן — ״ט־״, םינע!"< רעז־כי ־. -אטבוים• די סיעסע איז געגאננען אין מאםדןװע ב״ מעיערםאלדז ■ אויך אין אנדערע לענדע־ מיט ג-ויס דעיסאלנ• ןוןן אין עאמינםקי־טעאטעי ענדיעט אירע גאסט־ •כפילן נעלי קעסמאן זי הזיבט אן ד• גײ״םע װאך אין לאדייכער גרויסן ״סעאלא"־םעאמעד■ ןןןן י. ׳. זינגער בעט אונז מיט״ל;, אז דאם אויס־כליסלעםע רעםם אויסצוסירן ״יא׳כע קאלב״ ־אט ער איבערגעגעבן מאדיס •כווארצן סונם ניו־ יאדקעד קונםט־טעאטער• קיין ׳נװם אנדערער דאט קיין יעםב נייכט אויפגופירן די פיעסע• די ידיעה׳ װאם איז געקומען אין ריגער ״אװנט־ פאסט״• אז ױדאלף זאםלאווםקי פירט אונםעײ האנדלונגען מים י• י• זינגער וועגן אינסצעני- זירן און אויפירן ״יאשע קאלב״ איז נישם ריב־ ט־ק• — װי באקאנט■ וועם כאדיס שזוא-ק ארוים־ פאין ק״ן א״יאפע אויף א םור מים דער פיעםע• ןןןן דעם 29־טן דעצעמבער איז באשםימם א; קונסט־טעאטער ביי מ• שװארץ א פארשטעלוננ ,׳מאטקע גנב״ מים א• םאטיערג אין דער ראלע פון מאםקע• ןןןן לאדזשעד ״אראדאט״ (קינםטל• אנפירונג — משה בדאדערזאן) שטעלט איזום אין לאדזש א רעדוי א ד• נ• ״אן אקס פאי א גראשן״ ןןןן דער 22־יאייקער יידישער סקולסטאר פ־ן ברוקלין גבריאל קאהען האט געװינען דעם ערשטן פריז אין קאנקורם אויף א ביוסט פון בדוך שפינאזא׳ אין ײעלםן עס האבן זיך באם״- ייקם 32 םקולפטארן פון גאנגן לאנד• ןןןן אין ריגער יידישן טעאטער ײערם געגריים דודך דודאלף זאסלאװסקי א קאמעדיע סון םװען לאנגע ״װען דאס לעבן לאםט״• ןןןן צילי אדלער האט געענדיקם אירע נאם ־ שפילן אין פא־יז און קומב קיין ריגע• ןןןן יאנאם פורקאװ איז זװגעטראטן אויפוװ־ פידן אין גרויםן װילנעי פאלקם־םעאםעד מ. לאמפעלם ״בונט אין אן אויםבעסערונגש־הויז׳, װאס גיים מיט דערפאלג ביי די ״ײילנער׳ אין ײארשע• די צװ״טע פיעםע — ע• זאלאם ״טעדעזם ראקען״ מים מאגדא קארמען• — אין דער םױפע איז אויך איינגעלאדן זשאק לעדוי ןןןן אין װילנער ,,אונזעד םעאטער״ ג״ט פון פ־״טאג• דעפ ס־םן ח• גאטעםפעלדס ״,פרנםה״ מים די יונגע א־-טיכםין אסת־ גאלרענבעדג און דוד ליבט אין די הויפט־דאלן רעדאקטא־ נחמן פידזיל ־דעי־ן דויך די קינדעד פו; ײדי־בע פאיקט־־בו-ן ״מבעות בנימין העלישי״ פון םענדעדע סוב־ שפ־יפ׳ — ג־אמעסע אין 7 בידדע־*׳ -עזשי £יידע לוריע• סע כיאיז א־ויב אין וזילנע א סץפל־נומער ״שוד־פ־א;;''׳ ״עדאנאניש־געזעד־כאבבלעבע צייד ש־יפג־, געװידמעט די *זעטזערע פ־אנן פון ײדישן שו־־װעזן אין פוילן• אין נוםער אימיקלען פו;;• פלודערכאבע,־׳ ד• ליבסשבוײן׳ ס שור״ ד״ר ה• קאװא־בקי, ה• אבראמאװיבש א. א• די צײה־ ש־יפט װערש אױיסגעגעין דורך דעם ײדישן ש־ל־פארבאנד אין ווילנע און איז די אײנציקע אויבגאבע׳ װאב בןןהאכדלה די שזל־פ־אבלעמען אין פוילן• יעדעי לערע•׳ יעדער שול־טוע•* דא־־ך ־ײענען די צײצשריפמ• ן#ן ״־אדזשע־ באגבלאש״ איז איצב אדײננע־ צ־אכן אין 25־מן יארגאנג. די צײסונג װערמ איצמ ־עדאקםירם דדרד ישראל קאה*ן• ןןןן אין ״לאדזשער מאגבדאם״ האמ זיך אגגע־ הויבן צו דרוקן א יאמאן םון ױנגן ־אדזשעי ־אדאכיבכ יש־אד ־אבאן א• ד• נ• ״דער סוחי־ פון באלוצ״׳ װזוס שילדערש דאס ײדישע לעבן פון ־ארזשע־ ב#לופ׳ — די געגנצ׳ װו ם׳וװיגמ די ײדישע א־עםקײמ• ןןןן ס׳איז אויסגעפירמ געווארן אין האמיורג אן אמענמאמ אויף דעם באקאנמן ײדיש־דײםש־ ש־יפמשמעלער׳ דעם רעדאקסאי פון ײדיש־ דײםשן ״איזיאעלימישן פאמיליען־ב־אד״׳ ד״ר עז־יאל קארלעבאך דער נעזונמ־צושמזןגד איז זײעל אן עינסמעי• מ^איז חושד, אז עס זאל הז>בן ז׳ין א :קמה־אקמ פאר די אי־מיקלען פזן ע• קאי־ יענאך װעגן ראמכפארבאנד. ןןןן אין װילנע איז דערשינען דער נזמ. 3—4 ״אונזע־ הילן*״׳ א־גאן פון געגנמ־קאמימעמ ״יעקאפא״ אין װילנע (רעדאקציע משה שאלימ)׳ געװידמעמ ״איע ענינים פון הילף און אויפבוי״. ןןןן פאלק הײלפערין געפינמ זי איצמ אין שלי״ הות פון ײדישן װיסגשאפמלעבן איגבםימום אין ־אךזש׳ וװ ער פירט אן םים דער פ־אסאגאגדע* א־בעם פאד ײווא• ןןןן צום צעז־יאריקן יא־צײמ פון דעם ײדישן דיבמער בערל שאפיר, גימ דער מלובה־פארלאג ״דימע־יזמור און קונסמ״ (ליק) אירויס די גע־ קליבענע זוערק פזן דעם פארששארבעגעם דיבםער• װעלבער האמ נאך זיך איבערגעלאזן א גרויםע צאל מאנוםקדיפמן און אײניקע געדרוקםע װעלק• — זײער באקאגמ איז ב• שאפירס ״אברהע־ דער שוסמער״• די װערק װערן עוגעגרײט צוש ־־•ק דורך דעם לימעריןמור־פארשער נ• אויסלענדער׳ א םיםארבעמער פון דעם ײדישן אינסמימום פןו־ פראלעה, לימעחןםור און קונסש איןקיעװ• חם ה, נתמיה פינקלשםײן אין װארשע האם איבערגעגעבן דעם ײד• װיסנשאפמלעבן אינסמי־ םומ אין װילנע אן עקזעבפל*־ פון דעס זעלםענעם ״דישן בוך ״צפנת פענח״ — אן איבערזעצוגג פון קאספעס ״אנמדעוננ סון אמעריקע״׳ געםאבמ דורך דעם באװוםםן משביל חײם הלוי הורװיץ פון אומאן׳ געדרוקם אין בערדיםשעװ אין 4817 — אײניקע װערם-ר װעגן דעם זעלםענעם בוך זענען געבראבם אינם ארמיקל סון ז• רײזען ״לים בלעםער״ נומ• 2 (453) ױן תײ־ימר• ליטכראטיד ארן קילטװ־ רע־ קאגקויס אייי* אוימאביאג־ןןסיעס סון ײדישע ױגנמלענע׳ װ$כ איז אײגגעאררב גע־ װ*רן דורך דער װילכער געזעלשאפם פרײנם פזן ײװא׳ דיאמ געגעבן אויסגעצײבגמע ־עזולמאמן עס זענען ארײנגעקוכען 34 מאנוסקריפמן׳ גע־ ש־יבן םון ױגנמלעבע אין עלמער סון 10 ביז 22 יא־• צװישן די צושיקער זעגען פא־מ־אםן בחורימ און כײדדעך׳ *־בעמער׳ לע־עי־ ישיבה־ בחורים׳ אויך סמודעגמן׳ #:הענגער סון פאישײ־ רענע ־יבמונגען און אומפא־מײאישע• אויף אזא אופן גיבן די צונעשיקמע אוימאביאכ־ןןפיעס $ן אויסגעצײכנמ בילד פון אוגזער הײנםיקער ױג:מ• — די עישמע פ־עמיע (150 גילדן) חאב באקובען דעי םאגוסקײפמ׳ װ*ס איז געװען געצײבנם מיםן סימן: ,׳װ. קאפלאן״• בײם אויפ־ עפעגען דעם קאװערמ ה#מ זיך א־ויסגעװיזז׳ *ז דעל מחבר איז װעלװל קא^דאגבקי׳ װילגע•־ די צװײמע פ־עםיע (50 גילדן) ה*ןם באקוכען דער סאנוסקריפמ םימן סימן: ״חבר צ־מ־ת״• בײס אויפעפענען דעם קאנװעימ האמ זיך מיויסגע־ װיזן׳ אז דער מחב־ איז תײם פוניץ׳ ביאסלאװ• ס׳זענען פארמײלם געװאין :אך צװײ פ־עמיעס צו 25 גילדן און 11 פיעמיעס צ* גאנצע און ג*רבע בענדער• ןןןן דעי־ באװוסמעי ״דישער שריפםשםעדער ל• שאפירא איז א־ויסגעמ־אמן פון נױ־י¥*קער ײדישן פען־קלוב אלס פ־אמעסם קעגן ערנפאיזי־ צער פון ײדישן פען־קלוב שלום אש׳ װעלבעי חאמ אנגענומען פון דעי פוילישער יעגירונג דעם א־דעי ״פאדאניא יעסמימומא״ דעל בילדו;גש־ק>ןפיסאדיאמ פ*>־ װײסרוס־ לאנד ה>>מ פא־מײלמ אין פא־בינדונג מיטן 15־טן יארמןןג פון דער מקםאבער־רעװאדוציע א רײ פ־עםיעם פאי די בעסמע ליבער>>־יש־ קינסמדעײשע ײעי־ק׳ וי>)ם זענען געשאפן געװ>ן־ן אין װײסרוסדאנד פא־ די 15 יא־• צװישן די שרײבער׳ װאס חאבן באקוכען די פ־עמיעס גע־ פונען םיר אויך אײניקע ײרישע דיסמער און שרײבע־: איזי נאײק׳ משה קולבאק, ז• א־סעל־ יאד וןןן דאס בילד ״שמיל־לעבן״ פון פעליקס פריד־ פאן׳ װאס איז אויסגעשבעלש אין דעם ״װינםע־־ באלאן״ אינם אינסמימומ פאר ״קוגסמ־פראפאגאנ־ דע״ אין ײאישע איז געקויפמ געװא־ן דורך דעם פא־שמײער פון מלובחשע קונםמ־זאמלונג, די־ ־עקמאר הי לוימע־באך פא־ דער רעגירונגס קונסמ־זאמדונג• ןןןן א• משעריקאװער׳ װעלבער געפינמ זיך אין ־*נדאן אין די ענינים פון דעש ײדישן װיסנ־ שאפמלעבן אינסמימומ חץמ דא־מ געחןן־מן א ־עפע־אמ ״הימלעי און דאס דײששע ײדנמום״• ןןןן זונמעג׳ דעם 8־מן ה• ח• צום 7־מן י#־צ״מ פון אסת־ רחל קאטינסק>> האם דער ײדי־כע- ץי־ טיסמן־פאיײן אין פוילן גערופן אדע ז״נע מימ־ גלידע־ צו זעש קבר פון דער ״מממע פון ײדישן מעאמע־״ אויפן װארשעײעי בית־עלםין. ןאן שבת׳ דעם 14־=ן יאנואר 3 :אבמימאג קומס פא־ אין ״נאוװ.שטשי״־םעאםער # גדויסע קינ־ דער־ױם־םוב. *ײישן מנדערן װעם אויפגעפירמ