Literarishe bleter · 1932-12-16 · 51 (16.12.1932) · p. Seite 822

ליסוסרארילסס!יסמסר וװי. ו5 ץס45) 41 ו״ס 522 ׳י * טעאטער און קונסמ ןןןן אין די װןיישןוועד ײדיזוע םע*=עין ורער= געזזפילס: אין ״נאװאעצי״־טעןוםער — ״דוד גאלדער״ מים פ• ־א־אםאװן אין ״םקאדא״־סעא־ מעד — די •,װידנער מדופע״ (אנפ• מ• מזאד) סימ ז״ער פיעסע ״בונפ פון אויםבעסערונגס־ וזויז״ן אין קאסינסקי־פעאטער — פר״טיק א פיעמיע־ע — ״די •מבויטע״ מיט נעלי קעסמאן אין דע־ הויפמ־־אדע; אין ״צענמיאל״־מעאטער — ״באנדימ דזזוענמעלסאן״; אין ׳,פאװידיאן״־ טעאכעי — ״די פערם״גע בלה״ מימ נאדי קא־ יעני אין דער הויפט־ראלע• ןןןן אין ליטעדאמן־פא־״ן •גפילן װ״מער י װייסד״ן און י. קאמען אין דעד פיעםע ״װען בלום רעדם״ (ראסע)• ןןןן יאנאס טורקאװ האס אויפגעפירט אין וויל־ נע ד׳ קאמעדיע ״די װונדעדלעבע נע׳גינםע״ פון ל• װערנער• ןןןן ׳,יא׳גע קאלב״ נ״מ אלץ מיט גרויס דעד־ פאלג• די פיעםע וועט׳ מ׳גסעות׳ גע׳גפילט װערן נאך א דאנגע *״מ׳ ןןןן מזוה ליפמאן פיר- אייף אין קראקע ד״ר י• ב• ציפורם ״אויפיגטאנד״׳ וואם איז געגאנגען סימ דערפאלג אין װאר׳געװער ״װנימ״־מעאטער (דעז־גי דוד הערסאן)׳ ןןןן אין קראקע •גפילט איגט דער רעװי־טעא־ מער ״די ״די׳גע באנדע״• ןןןן ,׳אראראמ״ האמ אנגעהויבן די םעג צו •גפילן אין לאדז׳ג אין א פיאגראם ״אין פינ־ :דגעוו מאגמ •גויןו״• ןןןן א• םאמבע־ג איז נאך דעם ״קארגן״ אויפ־ געמיראםן אין ד• בערגעלםאנם ״דער טויבער״. ןןןן אין קראקעװער ייד״גן מעאטער איז סאנ־ מאג׳ דעם 12־טן ה׳ ח. פארגעקומען די יובל־ פאר־גטעלונג פון דוד •געדסאן׳ צו זיין 20־יארי• קער בינע־מעטיק״ט• ןןןן בערטא גערםטען און מיכאל מיבאלעסקא מרעטן אויף אין נױ־יארקער ראלאנד־טעאטער אין א פיעסע פון װ- םיגעל ״דער דאנק פון קינדער״• ןןןן אין נױ־יארקער נע׳טאנאד־טעאטער •גפילמ םעמועל גאלדינבורג אין א פיעםע ,׳צװ״ העד־ צעי־״ פון ח״ם טויבער• ןןןן צילי אדלער ׳גפילם איצמ אין פאײז• ןןןן די פאמיליע •גמיאכיער מרעס איצמ אויף אין פאריז• ןןןן פד״טיק׳ דעם 9־טן ה• ח׳ איז פארגע־ קומען די פדעמיערע ״אוריאל אקאסמא״ *ון ג׳ נוצקאװ מיט זיגסונט טורקאװ אין דער חויפט־ ־אלע• ןןןן •גבת איז פארגעקוסען אין קאװנע די ער־גמע אויפירונג פון ״אזעף״׳ רעז׳צוי — ל• םאקאלאװ. ןןןן אין צװ״טן קאװנער טעאטער שפילט א יטרופע סיט הילדא פלאװינא׳ אברהם איינעם און אלעקסאנדער ראזענטאל אין דער שפיץ. רעדאקטאר כחמן םײזיל נ• גײנבלאה׳ ד״ד ל. יאפע׳ ד״ד כמועיס׳ ב׳ לאנר דאן׳ י• מארק׳ ד״ר פעלרעטײן׳ ד״ר װערזעבא־ װיטזו׳ ס. מאיגאלין׳ פדוי א• סודארסקי• — :אך דער דיסקוסיע ר״אט ד• ט׳סארגי געענםפערה אויש אלע פיאגן♦ ס/װערט אויסגעקליבן א קא־ מיסיע, װאם זאל אדויבפירן *ז אקגיע פאי דער ענציקיא8עדיע אין ליטע• ןןןן אין קאװנער ראדיא איז׳ װי פאקאכט׳ דא יעדן פדײטיק א ײדי״טע ׳עעה• ד״ד יװביג׳גפײז׳ ־*עדאקטאי פון דע,־ ״ײדי״טער יכטיסע״׳ יאדײט אין זײן אויפטריט פא־שײדענע אקטועלע ײדי־ *טע פ־אגן• אין זײן לעצטע־ פי־ייטיקדיקעי יאדיא־רעדע תאט רוביניטטײן גערעדט װעגן דעי־ ענציכךאפעדיע אויף יידי״ט׳ װאס אין איר ׳טריתות נעפינט זיך ד• טיגא־ני אין קאװנע. ןןןן דע־ פ־ץ־״טרײבער־פארײן אין נױ־יארק האט א־גאניזירט אן אװנט פון ײדייטע דיסכעי־׳ װעלסע װעלן פארלײענען זײערע נײע׳ נאך גייםט־געדרוקטע לידעי• ס׳זענען אנאנסירט אין דעם אװנש א. רײזען׳ ר• אײזלאנד, י. ראלניק׳ מ• יארײיטא׳ א• לעיעלעס׳ א• כזארגארין׳ אסת־ ־טומיאט׳סע־/ נ. גי־אס׳ א• ניסענזאן• ןןןן די ״ליט• בלעטעד״ טרעטן אדײן אין דעם צענטן יארג#:ג• אין צוזאמענהאנג מיט דעם א־ײנטרעטן אין דעס ױבילײ־יאר נעמען די ״דיט• בלעטער״ פאר אן אקציע צו פארמערן די צאל איאנענטן• די פי־ײנט פון די ,׳דיט• בלע־ טער״ אויף די ערט־ער װערן געבעסן צו זאמלען אבאנעגטן• ₪ אין ריגע האט פארבראבט דער ױצגער ײדי- ץןעי דיבטער עון ארץ־ישראל י♦ ד• קא&זאן• דער *טרײבעו־פארײן ״אלף״ האט ארגאניזירט פאר אים אן אװנט• װ• לאצקי־בערטאלדי האט גע־ האלטן א רעפע־#ט אױן י• ד♦ קאמזאן האט גע־ לײענט זײנע ידושלים־לידער• ןןןן אין ק>>װ:ע דרוקט זיך א בוך פאעמעס פון *ט. בובב׳ דעם אינערזעצעי־ פון דאנטעס ״געט־ לעבע קאמעדיע״׳ אונטערן :אטען ״די רויטע מאהקװע״• ןןןן בדי צו געבן א בזעגלעבקײמ בײ דעם איצ־ טיקן קײזיס צו אב^גירן די ״ײװא־בלעסער״׳ איז דעי אבאנאמענ^פרײז אויפן נײעם יאר ב•־ ליקער געװארן: אין פוילן: א;*ככאנו 25 גילדן— 18 גילדן א יאר׳ פ#־ פרײנט פין ״װא: אנ־ *דטאט 18 גילדן — בלויז 12 גילדן מ יאר• ₪ אין לאדזש ה#ם א גרופע *גריפטעטעלער און קולטור־טוער גענומען אויןע זיך די איניצ־ יז>טיװ צו טאפן א געזעלזואפט ״פרײנט פוי ײדײםן קונסט־מעאטער״׳ װאס עטעלט זיך די אויפגאבע צו זארגן פער דער עקםיסטענץ און אנטװיקלונג פון מ קינסטלערײטן טעאטער אין לאדזט• סיאיז פןורגעקומען א ברײטערע קאנפע־ רענץ׳ ס׳האבן גערעדמ לאזאר פוקם׳ ם• בראדער־ זאן׳ מ. מז$ה, ד״ר װ• פאזלע־•;אך דער דיסקוסיע איז אויסגעקליבן געװארן א צײכװײליקע פאר־ ווןןלטונג און סיאיז בזןזזלןןםן געװ^ין צו לעגא־ ליזירן די געזעלעאפמ. ם/וערמ אײנגעארדנט זיי טעג מן #װנמ ״װעגן און אומװעגן פון ײדישן טעאמער״. ליטעדאטדד אדן קרלטדד ןןןן *טבת׳ דעם 17־טן װערט 15 יאר זינט :איז געטטא־בן אין קיעװ בעי בא־אבאװ• אין קוסענדיקן גומער געבן םיר צװײ אינטע־עסאנ־ טע ב־יװ פון פא־טטא־בעגעם צו ד״ר י• צינ־ בעיג• די יריװ האבן מיי באקומען פון ח׳טובן געלע־טן י• צינבע־ג• אין צוזאמע:ה*נג מיטן יא־צײט װעט יטבת״ דעם 17־טן פארקומען אין ג־ויסן ״נאװאטצי״־טעאטער א פײערלעבע אקא־ דדעמיע צופ אנדענק פון יער באיאבאװ• סיװעלן ^־עדן: ג• יוקסיויב׳ י. לעװ׳ *ס• זאגאן׳ מ• גרוב• סיװעלן אויפט־עטן מיט ־עציטאציעס די אי־ טיסטן מ־יב אילעסקא און ח• יוזג*ן• סיװעט אויך זינגען רעי ױגגיא־־באי־• ןןןן דער קאמיטעט פון דע־ קינדע—ביבליאטעק ־ײס צ• ב• ק• אין װילנע האט גערופן א באיא־ טזנג פון די ײדײסע יערע־ אין די זידײנדװעלט־ לעבע *דולן׳ אויף װעלבער ס׳איז *פגעגעבן געװא־ן א בא־יבט פון דער טעטיקײט פון דער קינדער־ייבליאטעק• אײניקע ציפערן פונם בא־ ריבט: ס״זענען אין די יארן 1930, 1931׳ 1932 א־ויסגעגעבן געװארן ביכער: אין 1930: ײדיט — 18-028 (3%׳54), פוילי־ט — 4%׳40; אין 1931: ײדי־ד — 19-542 (4%׳50)׳ פוי־ דײט — 17-325 (7%׳44)׳ אין 1932 (10 רד־דיס) — ״דיט 24׳13 (5%׳43)׳ פוילי׳ג— י849׳15 ייכעל (52,2%) ןןןן די טעג איז פארגעקומען אין ליטעראמן־ פ*רי׳ן אן אנדענק־אװנט פון ה• ד• נ>>מבע־ג. סיהא־ן גע־עדט: *ד- י• סטופניצקי׳ ד״ר י• גאט־ ליב, ס• װײכעיט׳ ז• רײזען׳ י• *דטערן• סיהאט געלײענט די װעדק סון ה• ד• נאמבערג י• װײס־ ייץ• ןןןן אין װידנע אױ דערשינען דער נומ• 3—4 ••שזל־בראגן״• בעדאגאניש-געזעלשאפםלעכע צ״ט־ שדיבכ. אין נוסע־ ¥'='־לען פון ג• פלודער־ סןןבעד• מ• שוי׳ ד• ליבטשטיין׳ ד״ר ה• קא־ •וןןדסקי, ב• ל״ ה• אבחןסאװיכש• — דער נומער תאלכ 10 ז״כן• — די אלע׳ וואם איננוערעםירן זיך םים פיזןנן פונם ״דישן שול־װעזן׳ ד׳ןרפן לײעגען די צײט־דריפט• ןןןן י. י. זיגגע־פ ראמאן ׳,י*שע קאלב״ װערט איצט איבערגעזעצט אין ענגלײד׳ העברעיש און פוידײד• אין ענגליש װערט דער ראמ#ן איבער־ געזעצט דורך דעם באקזינטן ײדיש־אמעריקןהישן שליפטשטעלער מאריס סעמיעלס פאר דעם בא־ וװסטן #סעריקאנעי פארלאג ״ליװעראום״־ פאבלישונג הויז• — אויף תעברעיש — דורך מ• אינדעלמ*ן און אין פויליש — דורך ד״ר מ׳ קזןנפער• — אין העברעישן װעט דאס בוך דערשײנען אין שטיבעל־פזןרלמג• — י• י• זינ־ <ער׳ װעלכער האט א פאר חדשים פארבר#כט אין נױ־י#רק קומט די טעג צוריק קײן װארשע. ןןןן שבה׳ דעם 3־טן ה• ת• איז פארגעקומען אין קאמגע א צינויפקוס פון שריפטשטעלער און געזעלשאפכלעכע טוער׳ אויף װעדגער דניאל דשא־ני האמ איבערגעגעבן גענוי װעגן דעם פ־אן פון דער ענציקלא&עדיע אייף ײדיש. נזןך דעס יעפעראמ פון ד. טשארני ה*בן גערעדט ד״ר ם• שודערסקי׳ ד״ר אםחר עליאשעװ, ד. ג^םלער׳