Literarishe bleter · 1932-12-16 · 51 (16.12.1932) · p. Seite 821

ליסטואויפיט גלססיפר זײם 821 3י׳.■״,- וו;7.1<ט=ל־ט/1.ר־אטזה װיריאם וזאל?גטו־ — א גגוג&בלזער אגזפריןאוטר שוייבעו ד־ דעצטע פא,־ ־$,־ א־ז •עמא־ק באהאנט נעװארן אין אמעריסע דעד בעיעטד־םמ װיל־אם באדקנעד. א־צט האט ער ארוים״ענעבן א װעדק ״דיבט א־ן או־גוסט״, װאס װעדט ׳טטארק געלויבט דורך דעד אםע־־קאגער קד־ט־ק. ד־ דערצ־יקו:; איז ז־יעד ר־יך א־ן ביקדער, די קד־ט־קער •טר־יבן, אז ז־ ״א־ז א ב־יוע און פ־רבטלעכע־. םאקקגעד א־ז א דעאק־סט, ער •ט־לדערמ די טונקעלע זייטן פון י.עבן, ער בדעננמ ארו־ם טרו־עריקע, קדאנקע געשטארטן. םען נעפינט אין אים ענקעכם צו דאסטא־עװסק־. וטװל רןזוזטונז טפאפײע ״זזטװזפי\ פו\ גוסיו װילו־• עם זענען איצט דעד׳ש־נען דער דר־טעד און םעדטער ט־יי םון ז׳שוק דאםענס עפאםײע ״טעננרען פון נוטן װ־קן״. דער רדיטער באנד ־ײסט ״ק־נדע״עע •שפיקעד־־ען״ און דער פע־טעד ט־יק — ״פאד־זעד עדאם״. אווזור טוג־צלטווז וטרצײלוגג ״רי סלייוט?אוזטריטי• אין דעם דײטשן פישער־םארקאנ א־ז דערש־נען ארטור ׳שכ־צקערם רערצ״קונג ״די קק״נע קאמעד־ע״, װאס םען האט נעםונען בײם שד־םסשטעהעד צװ־שן ד־ איבערנעבקיבענע שד־פטן. רי טסיאוזיטטי? פו\ אירטרוטצוגגטו דער א־נםט־טוט פאד גײםט־קער מיסארבעמ א־ן פאדיז, װעלכער גיט ארוים זײנע ידיעות א־ן פ־נוי שפדאבן, האט יעצטנס פאל־עפנט־ קעכט א םטאט־סמ־ק פון א־בערזעצונגען א־ן ד־ אי־דאפע־שע .צי־ טע־אט,־.־;. דאס עדשטע אדט פא־נעםט א־מאק־ע, װעקבע האט א־ן דעם ערשטן קװאדטר םון ה־־נט־קן ־אד א־בעדנעזעצט נ\22 פרעםדע װערק, דעם צװײטן אדט פא־נעםט פדאנקד־־ך מ־ט א־רע 224 א- בעדגעזעצטע װערק, דעדנאך קוםמ שפאנ־ען ם־ט 142 א־בערזעצוננען, עננקאגד — 111 א־בעדזעצוננען, פארײנ־קטע שטאטן — 109 איבערזעצוננען און ד״טשקאנד — 106 איבערזעצונגען. — ביזאהעד האט דײטשקאנד אפמערםטן א־בעדנעזעצט פדעםדע װערק. איצט, װי ם־ר זעען, האבן אנדעדע אענדעד א־בעדגע־אגט שטאדת ד״טש־ לאנד. א\ גטרוזארדט וזויפוזגוא\ אויטפיטטױגג אי\ בטרלט אין בערהין א־ז נעעפנט געװארן אן אויםשטעהוננ, געװידםעט דעם לעבן און שאםן סון גערהארדט תויפטפא;, צו זײן 70־יאריקן ױביהײ. גזוגדטרוזנזסיטר גטבוירגטאג פו\ װילװטלנז גװגרסי אין הײפצינער אונ־װערםימעט האט מען געם״ערט דעם הוג־ דעדטםטן געבו״רנטאנ םון באריםטן דײמשן ם־האזאױ און פםיכאהאנ װ־ההעהם װונדט. אוין* דער םײערונג זענען אויםגעטדאטן פאדשײדענע שאדשמײער פון דײמשע און אנדערע פס־באהאגישע און םיהאזאפישע נעזעקשאםטן. וזויסי פו\ א בארױזוז\ אראביפו\ רינטטר אין קא־ר איז נעשטארבן דער באד־פטע־ אראב־שער דיכטע־ אבמעד שעםקי בעי, װאם איז נעװען פאדעבנט םאר אײנעם םון די נרעםטע אדאבישע ד־כטער. םען האט אים גערוםן ״דער אראבישעד נאכטיגאה״. גוסוזאװ װטריגג גטפוסיארב\ אין םינכען איז נעשטאדבן דער באװוםטער דײטשער שד־םט־ ש־מעהעד נוםטאװ מעריננ. עד א־ז נעבוירן אין װ־ן א־ן יאד 68א1. עד איז נעװען דער זון םון דער באריםטעד ארמ־םמין םאר־ע ט־יעד. ז־נט 1902 האט אננעהויבן צו שרײבן און זינט דאן האט עד םאדנוםען א בכבו־יקן ארט אין דער דײטשער היטעראמור. באזונדערם א־ז םערינג באקאנמ נעװאדן דורך זײן דאםאן ״דער גולם״ (א־בערגע־ זעצט א־ן פארשײדענע שפראכן, אויך א־ן יידיש — אין קלעצק־ן־ פארקאנ דודך םשה זיהבודנ). רא\ ן־פואסי אי\ א טא\־9ילנז עס זענען םארענד־קמ אין םדאנקרײך די ארבעטן אויף דעם נײעם גראנד־יעזן טאן־פ־הם ״דאן ק־שאט״ הויט דעם באר־םטן װערק פון םעדװאנטעס. די אדבעמן האבן געדויערט א קעננעדע צײט. ד־ דאקע פון דאן ק־שאט האט אויםנעםידט םיאדאר שאקיאפין, — דער באר־םטער דום־שער זינגער. — םען ניט א־בער, אז בעת דעם אראפ־ נעמען דעם ם־הם האבן זיך אדויםנערוקט צװײ באנאבטע... םיד־ פ־סיקע, — דאם זענען דאם פערד פון דאן ק־שאט און דאם אײזק שון םאנטשא פאנטשא, װאם זענען זײער פאטאנעניש. שאהיאפינם םע־ד איז דערצו זײער סוזיקאהיש, עד האמ נעשהאנן מיטן װײדה צום טאקט פון דער מוזיק. — דער םיקם װעט אינניכן באװיזן װערן. ארביװ פ\\ וזאפיא וזאלװוזאי דער אדכיװ םון םאפיא אקעקסאנדראװנא טאהםטאי, די םרוי םון קעװ טאהםטא־, װאם האט ז־ך געפונען ביזאהעד א־ן ־אסנאיא פא־ לאנ־א, איז איבערנענומען נעװאדן א־ן דעם טאקםמא־־פוזײ א־ן םאסקװע. דער אדכױו פארפאנט םיה א־נמערעסאנטע מאטער־אהן צו דעד באראקטעד־םט־ק און העבנס־געש־כטע פון העװ טאהסטא־. עם װעדט א־צט גענד״מ אן או־םגאבע ם,־ן א־רע מעםוארן. גײפ װטר? פ\\ לטװ סיאלנזסיא' דער טאקםטאי־מוזײ אין םאסקװע נרײט א־צט א זאםהוננ םון נאך נ־שט םארעםנטהעכטע װערק פון ה. נ. טאהםטא־. אין דעם זאםהבוך װעהן או־ך אדײן םאטעריאהן און צײכענונגען, װאס האבן א שײכות ם־ט טאהםמא־ם לעבן. רטר וײר פו\ דפר דינוזוגנ־?וגוװז די דײמשע ״היטעראר־שע װעקט״ פאדעםנטקעכט א סעריע אר־ טיקהען פון פארש״דענע שדײבער אונטערן נאמען ״ענדע דעד דיכטוננם־קונסט״. פארויוגזסױ פו\ טגגליפוט פורײבטר אן עננה־שע צײטוננ םארעםנטהעכט אינטזא־עםאנטע צ־םעד ווענן די םארדינסטן םון באדיםמע עננלישע שרײבער. דער נישט־האננ םארשטארבענער ראםאניםט עדנאר װאהעס האמ פארדינט ארום א םיהיאן טונט. — דער ײננער, 33־יאדיקער, ענגהישעד דראםאטורנ נאועה קאוערד האט םאד דער צ״ט םון םיר יאר נעםאכמ א קאפיטאה פון טאנסיעטע איבער 200 טו־זנט םונמ. — בערנארד שאו םארד־נט א ־אד א 50 טו־זנט םונט; א. מיהן — א 30 טויזנט םונט•, הער־ בעדט װעהם, דער םחבד שון דער ״װעהט־נעשיכטע״ און םיה אנדערע װערק — א 20 טו־זנט םונט א יאד; דזשאז נאהםװארטי םארדינט א יאר א 10—15 טויזנט סונס.