Literarishe bleter · 1932-12-02 · 49 (2.12.1932) · p. Seite 786

*4 זײט 786 ^^|₪₪0^^8₪8^₪0^8₪^0^^₪^. ליספראויטע בלעסיעו ײײ 49 (448.)?•10 פלענום פוז רער עענםדאלעד פאדװאלםונג פוז ײױא א־ן פז־לן, ד־ א־בעריקע — א־ן אנדערע אענד־ע־. עם זענען $:;ע־ זאמ־ט טערמ־;אלא;־ע פזן פאבן - אז־ױ 6ו!;עב־טן, װ־םנשזןפט־ רעיע טע־מ־:איא;־ע — 16;עביטן, טע־מ־:ארא;יע םזן זי8א׳־;אנען (קרעזמער,;;ב־ם, תא־טן, בארעגאר־׳בע). ד־ טע־מ־;ארא;־׳עע זאמ־ רז:;ען זוערן ס־סטעמאט־ז־רט אזן אר־־פזעשטעאט אזיף קאי־טאעך. עם זע;ען ־עז־ן דא 6400 קארמרעך אזן א־בער 7000 או־סדרוק;. אז־ף באטא:־ק, רםשר, א־ז אז־פ;עזאמאט 1200 װערמער, בעי!'־ הײם - 1300. — עם זוע־ט אזיך צז;ע;ר״ט א;עאגיאפ־שע־ א־;־ דעקם — ייד־שע;עמען פזן יג־טעט אזן שטענזקעך. 500 :עמען זע:ען שוין ם־םטעמאט־זירט. — ד• א־בעט א־ז א קאיאסארע און רער םארװארטער;עמט אזא קאא;עד־קן;עהאאט פזן 40;־אדן א חורש, אזן אט דעם;עהארט האט מען;עמוזט רעדזצ־רן צזאיב;עאט־מא;:ר איז־ף העיפט. א פ־־:ע א־אוםטראצ־ע — ב־• װערבע באד־;;ו;;ען מען ארבעט א־ן װײ!:ע. — דע־:אך קומט ד־ ב־בר־אטעק בײם יױוא (פארװ. פר׳;ך־ט־בא:םתא), א־ב־װ (פארװ. ד״ד ־עקב;אי־דאן), טעאטע־־מזז־• אז־פן;אמען פון א. ר. קאמ־נםק־ (פאירװ. פר׳ ארקע־;־צקא). ב־־ם ארב־װ ארבעטן־מ־ט א־;זש. א־דערםא;, ה׳ ־עװזעי־אװ פא־:עמט ז־ך א־;ם ארב־װ םפעצ־עי מ־ט דע־ :עיב־כטע פון רער ־־ד־יבע־ איבעטער־באװעװ:;. עם װערן א־צט דע:־כטד־דט ד־ װ־ב־ ט־קכטע דאקומע:טן און מא:וסקר־2טן (ח׳ מ. יעהרעד). דע־װייק יטז־ן :ע:ז■ ־עמםטר־רט ם־ט דעם א־נהאיט פזן ־ערן מא;זסקר־פט ב־י 800;ומערן. — א־ן דעם אי־כ־װ זע;ען דא אז־םער;עװײ;יעכע זאבן פון ג־ז־םער ה־םטאר־שע- באד־יטז;;. א־ן א־ב־װ קזמען אן;ד־־םע אזצדזת פזן ארע ז״טן. אזן זײער װעדט פאד דעד;עש־בטע פזן פארשײדעמע;עש־כטיעבע תקזפות און פע־זאגען א־ז;אד;־שט צזם אפשאצן. — דאם װעט מען ע־שט קא:ען װ־םן מ־ט דער צ״מ, זוען מען װעט אריבעד א־ן דיעם;ײעם ײװא־ב;־ן. ד־ ב־בקיאטעק פאדמא;ט א־בער 40 טויז. ב־בער, אזן פ־י דוברעט,. ם׳איז;עװים א קקײ־,ע צאא פא־ א צע;טראיע אױםטיטזצ־ע. אבער אויך אט ד־ זאמקו:: איז אזממע;קעך;עװען צו ם־םטעמט־ז־דן א־ן רער ע;׳ט;אפט און צ־ר־ב דעם;עצט־מא;ני — דער טעאטעד־מוזײ װעדט באדײ־ בע־ט מ־ט אי:טעדעםא:טע דאקזמענטן און קארעקצ־עם. א ש־פע מ־ט אויםערנעװײנרעבן;עש־בטיעבן מאטער־אי א פײנע ארדעניו;;. ם׳װערמ נעמאכט ד־ קאי־טאטעקע. דער טעאטער־מוזײ איז א־צט א ־ח־ד במ־נז. אז־פן םמך פון ד־ פא־אנענע מאטע־־אין קאן מען שז־ז שײיבן א פזיע, פזלשטענד־קע :עשיבמע פז:ם;ײעם ־יד־י״ן;דעאטע־. או־ך דע־ פעדאנא־ישעיר מוזײ א־ז ז־ך יעצט;ם פא;א:־ דעי־נעוואקסן. ד־ מאטער־אין פ־ן פא־ש־־דענע שזר־אזיסשטעיו;נען איזן אנקעטעס;׳עפינען זיך אין רשות פון דעם פעדא;א;־שן מוז״. ד־ פיעדאגאגישע םעקציע האט צזנעגרײט אן א־;טעדעסא:טן זאמי־ בוך, װעיכער א־ז שו־ן אויםג־עז׳עצט. דעד בא:ד האט א 35 דרוק־ בז־נן, אבער ׳ער װאדט אויף אן אזיםר״זו:;,;עדדוקט צו װע־ן. ז. קאצמא;אװ־טש שטערט ז־ך אפ א״ף רעד װונדעדבאדער א־בעט פזן ד־ הונדע־טער זאמי־עד א״־ ד־ ־ע־ט־ע־. זײ זע:ען װ־ מ־רבן, ז־־ דד־;;ען אדײן אומיעט־ם. זײ ב־ענגען אדו־ם אזערבע אנ־ טיקן, אזעיכע פאדבארנענע אוצ־זת, װאם וועין קייעקן או־ף יא:;ע יארן פא־ וױם;שאפטם־פאדשו:;ע;. ם׳א־ז א נדז־םער ׳־עאדן, װאס מ׳קאן :־שט פאדעפנטיעבן די אר־ע מאטעי־־ארן, װאס רינן אין ד־ א־ב־װן פזן ײװא. וױען מ׳װאיט ר־ אלע מאטער־אצן פארעםנטרענט, װאיט עפ;עװים םט־מוי־רמ ד־ זאמר־ע־ צז װ״טיע־ד־קער אדבענב ד־ ײװא־ביעטעך קאנצענםדידז אדום זיך ד־ אננעזעענםטע װ־םנשאפטקעד אזן פארשעד. ד־ ב־בעד װעדן .;־עאײענט א־ן םא־שײ־ ד־ענע יענדער. זײ װעדן גערן או־פגענומען דזרך פארשײדענע נערערטע. דער בנ־ן א־ז פארענד־קט :־שט<ײט דעם פױז, װאם מ׳האט ז־ך יבתת־אה פאדגעשטעאט. סען קיו־בט זיך א־צט יםזין אדיבעד, און ד־ טענ װ־עט מען שוין אנתיײבן אדבעטן דאי־ט. ם׳פעאט :עאט צו מאכן ד־ פאם־קע א־;עודײ,יריםטע אײנד־כטז;;, אבעד מ׳האט שוין מיעד;ישט געקאנט װזינען א־ן דעד ־עעגשאפט פון ד־ פד־עדד־קע 10 צ־מיעדן. :א־ ד־עם בא־־בט פזן אז־םפ־ר־ביזדא;עבן אפ ז״עיד־ע באדיכטן א. טש־ע־־קאזו־ע־ (ה־םטא־־ש־ע ם־עקצ־־ע) א־ן ־עקב א־עשצינםקי (עקאד;אמ־ש־םטאט־םט־ש־ע םעקציע). י דע־ יעצטע־ פרענזם פזן דע־ צ־ענט־ארעד פא־װארט•־:; פזן ״זוא א־ז פא־נ־עקומען א־ן װ־ינע ד־עם 14—16 אקטאבע־ 1030 ןז־ע ״י־ט. ברעמעד־ 1330, :זמ. 43־338). ד־ע־ א־צט־ק־ע־ פי־ענ־ם פ־ן ד־ע־ צ. פ. פזן ״װא ק־מט פא־ א־ן זוא־־ב־ע. ־עם א־ז;־עװ־ען ד־ע־ב״ א בזר.ה צ־ מאבן א פ־םזם פא־ן ײװא א־ן װארש־ע אזן ד־ע־מ־ט א״־ א״פמ־נט־ע־ן ד■ ־•ד־ש־־ע פ־־עכ־ע א־ן דער הױפט־שטאט, ז־ זאר ש־ענקיען מ־ע־ א־נט־ע־־עם אי־ן א״פמ־ע־קזאמק־־ט ר־ע־ קאיאםאי־ע־ א־ב־עט פזן ״װא. א־ן ד־ ז־צ־ננ־ען;עמ־ען אנט־־י ד־ מ־טני־ד־ע־ פ־ן ד־ע־ ־צ. פ. א־ן ־אט: ־.;־ט־ע־מא;, א. טש־ע־־קאװ־ע־, ־. ט־ם־ע־נ־באװ, ׳. ־אשזנםק־, ״עקב י־עש־צ־נבק־, :. מ־־ז־י ־. עפ־ז־ק־ן, ז. קאימאנאװ־טש, ב. קי־עצק־ן, ז. ־ײז־ע;, ד— צ. שאבאד. פזן מ. ז־יבע־פא־ב א־ז אגג־ע־ ק־מ־ע; א ב־־װ, אז צ־י־ב זײז ק־ענק, קאן ־ע־ :־שט קזמ־ען צז ד־ע־ ז־צ־;;. ד-ד ־. ש־פ־ע־ ־אט, צזר־ב ז״ן אפװ־עז־״ה־־ט א־ן װא־יב־ע, :־שט באט־־י־קט ז־ך א־ן ד־ ז־צ־גג־ען. -- ־עם ז־עג־ען אנזו־עזנד ד־ ט־־ע־ פ־ן ״זוא ׳. באדנשט־־ן, ד-ד ב־ע־נשטײ;, ־. ב־־־דא, פאיק ־״יפ־ע־־ן, ש. זו־נטיע־, א. ז־־נפ־ערד, ד״־ .־. מאהיע־, מ. שז־ א. א. א־נב;אמען פ־ן ד־ װא־שעװעד פ־־־נט פ־ן ײװא עפ:ט ד־ ז- צ־;; ־. ־אש־נםק־. ז. ־ײז־ען ד־ע־מאנט ד־;רו־םיע אב־ר־ת, ־ואם ד־ע־ ״װא האט;־עהאט. עם ז־ענען;יעשטא־בן ד־ע־ מ־טני־ד פ־ן ריע־ צ. פ.;ח־ם געדנעא, ר־ע־ מ־טנא־ד פ־:ם ע־ן־קז־אטאר־זם פ־אפ. ד־ד ם־מאנםען, ד־ע־ א־ב־ע־נ־ע;יעב־ע:־ע־ פ־״;ט פזן ײװא א. י־טזואק, א־ן ד• :־״ם־ע ד־בט־ע־ אי־־עזר שט״נבא־; א־ן מ. י. האיפ־ע־;. מ־ען בא־ ־ע־ט זײע־ אנד־ענק מ־ט איז־פש־ט״ן. ר־עם פא־ז־־ן :עמט א־ב־ע־ ־עקב יעשצ־נםק־. עט ־לז־בן ז־ך אן ־־ בא־־בטן. וז־עגן ד־ע־ אקצ־־ע א־ן א־נענט־נ־ע;־ט אפ אן א־־םפ־רר־עכן בא־ ־־בט ז. ־ײז־ען. ר־ פ־אפא;א;רע א־ז;־עװען א;עװארט־קע. ־עם ז־ענ־ען א־״־״ג־עצ־־גן ג־עװא־ן פ־י;־עז־עישאפטן א־ן װ־־טשאפטיעב־ע א־נםט״ ט־צ״עם. ר־ פ־־עםיע האט פ־י מ־טמעהאיפן. א־־ך ד־ ׳בפאנ־ש־־־־ד״צ־ע א־; שפא־״־שע. ד• ־עזזיטאטן האבן א־־ב־ע״״־עשט־גן איע ד־עי־װאי— ט־״־ע;. א״פנ־עזאמיט א 27 ט־־ז. פ־עז־עם.;־עהז־בן מ־ט ר־ע־ אק־צ־ע ד־עם ק־יט־־־א־״ז־ען פ־;ם ־יד־ש־ן ־ש״ב. ־עם האט פ־י מ־טדעהאיפן ד־ע־ באנקיעט פ־:ם א־דענט־נ־ע־ פען־קי־ב פא־ ז. ־ײזען (דיעם פארז־צע־ פ־;ם װ־ינע־ ״ד־ש־ן פען־קי־ב). :יעשאפן פא־ב־נדזנדען מ־ט דע־ ײד־ש־ע־ א־נט־עי־דעדז. ־עכ װיע־ט;ע;־״ט אן אי־;־ע;ט־;ע־;זמ־ע' , ״װא־ביעטע־״. ד־ אקצ״ע א־ז :עפ־־ט;יעװא־ן א־־ך א־ן ד־עד א־־;־ענט־נ־ע־ פ־אזו־נ־ו. :אבן בא־־בט װערט באש־יאםן א־־סצזדי־־קן א ־א־צ־קן דאנק ז. ־״ז־ען פא־ ז״ן מ־, א־ן ש״קן א באג־־םז;; אזן דא;ק ר־ פ־־־נט פ־ן ״װא א־ן א־;־ע;ט־:־ע. ז. קאימא־״אװ־טש־ דט אפ א;־ענו־יעם בא־־בט פזן ר־ע־ ט־עט״ ק־־ט פ־ן ד־ע־ או־ספ־־־ב־־־א. ארע מאי;יט אפ א בא־־בט ורעגן דיע־ א־בעט פ־;ם א. ב. הז־בט אן ז. קאימאנאװ־טש מ. װיײ־ ד־־ך. א־צט א־ז ־ע־ א־ן אמ־ע־־ק־ע, זו־עט דאכמאי ד־עיר באר־בט ז־ין טדז״ע־־ק־ע־,;־ש־ט אזא אפטימ־םט־ש־ע־, װ־ מ. װ־־נ־ײך װאאט א־ם אפדע־״־עב־. ד־ שװ־ע־־ע צ־־ט ״פט ז־ך שטא־ק אפ א־־ף ד־ע־ אדבעט פזן ״זוא א־־־ ד־ ־ע־טע־ אי־ן ממ־יא א־ן צענטע־. פא־אן פ־א שט־ע־ז־״דען, א־בע-ה״פט פ־־״א־״ם״ערע. ד־ע־־ב־עך זיעידען דא אזן דאדט דא בי־־זן, ד־עפעקטן. קאימאנאװ־ט־ב װ־ר ד־ע־צ־ירן װע־״ן ד־ צרזת, פיא;;, אב־ע־ דע־ בא־־בט פ־ן דעד אפדעטז־עדעד א־ביעט ק־מט אז־ס א י־־ב־ע־, א :־אנד־עזע־. ד־ זאמיזנדא־ב־עטן יװע־ן פא־דעז־עצט. ד־ ב־בי־אגדאפ־שיע צ־ענמ־איע (פא־װ. ־. אנ־יאװ־טש־) װ־ערמ ךי־בער פ־ן טא; צ־ טא:. ־עם ק־מ־ען אן א״ם:אבעם פזן;א־ דעד װעאט. או־ך א־ן א״• א־ז;ע;״;דעט א זאמר־ק—ז ״מאםפ־ם״, װאם ש־ט״ט א־ן קאנטאקט מ־ט ד־ע־ צע־״ט־ארע. ש־װאביע־ איז :אך מ־ט פ־־עמד־ ש־פ־אב־ק־ע א״םנאב־עם. ד־ ד־ע״יםט־אצ־ע פזן די א־ט־קיען װע־ט :־עמאבט בםד־, מ׳האיט ש־ז־ן בײ מ־טן 1932. יעם תזמ־ען פא־ בפד־ אנפ־אנן, באשטעאזננען אפצזקאפ־־ן א־ט־קיען, זואם פעין א״־וים מחב־־ם, פא־־־ע־ע־. ־עם ז־עצט פא־ װ־־ט־ע־ ד־ א־ב־עט ד־ עט־״א־״דא־ פ־ש־ע קאמ־ם־־ע (פא־װ. ח׳ ח־זת). ־עם ק־מען אן :״ע מאטע״אין. ד־ צאי :זמ־ע־ן דע־ג־־־בט ב־ז 100 ט־־ז. אזא אזצ־ האט ז־ין;רײבן;־ש־ט א־ן ד־ע־ ײד־ש־ע־ װעאמ. א;רז־םע א־ב־עט אנט־ װיקרט ד־ ט־עדמ־־״איאג״ם־ע קאמ־םיע (פאדזו. ח׳ קאהא־״אװיטש־). ־עס זעגען אזיפנעקאיבן;עװארן ב״ 500 זאמאונגען, פון זײ 90% (װײטערדיקם — אין קומענדיקן;ומעד)