Literarishe bleter · 1932-12-02 · 49 (2.12.1932) · p. Seite 784

י דיגזוזראריפיפ בלגוסיזר ו\ײ. 9* ץ***.) זייס 784 ד״ר ח. ע־\.?ד / ביענאס-אײרעס איז אדגענםינער ײדיש לןולםוד־לעפז גז\\> ז\ז\ א\ ײריטיפ ע\\ד\, \\י זזט־סי \ײ\ .אגזזזיב זײ\ו — \זיג<\א־<<\\\\לר\ונ\ בידרטר־א\\ \זאג\3\־ײ\יםעי<זפל\\ג. — רטר \ז\רט 9\\ ײריפ\\ ביג א\\ ביכ<\ר־זז\יגזפ\סיג\ר\\ג. — י. ב\ל\\\\גז זז\יגזיר\\ג \ז\\ ב רטס־רטזזגז ״ססם.60 גיבזריגז״. — ח\ר יגבילײ ב\\ רינגזער גז. ר. גיגזפר. — פרב ײריפיפ?זלסץר־גפזפלפזאססי \זי\ ב\פ\אגז־אײרפ<ז. זז טיזטעדיעאן דוד פאא. נעװיםע דעדפאלנן האבן נעהאט די ספעציעאע בײידע־־אויםשטעייוננען פון באא־טועך־&אדטדעטן. דאס זעגען נעװע; א-ויםןעטעגוגנען זלןן יעום קזנםט־װעדט. די בזתה איז;עװען א רייו ביעדקאנטיאע. טישא שװאדצם אויםשטעלוננ האט נעהאט א םער טאדאאישן דע־פאאנ, און די *יאנדעםױת םאםן אונזערע האבן אויס־ דדיקט ז״עד סיםפאטיע און איבע צום קינםטאעד און יזואטודעזוער םישא שװאדץ. ס׳איז בדאי צז באםערקן, אז די דעדםאנטע אויסשטעאוננ איז געםאכט נעװאדן אין א ״דישן ױננט־פאד״ן םון שפאניש־דעדנד״צע. ״היינריך היינע״ ה״סט דעד פאד״ן. די יידיש־רעדנדײזע האבן נישט אזעאכע פ״נע אאקאאן, װו צו םאכן אן אויםשטעאונג. אבעד עס האט זיך אויסגעוױזן, אז צװישן די ש&אניש־רעדנדיקע זענען דא א םך ײריש־דעדנד־קע און אאע האבן באצױננ צו ״דיש. און אזיפן באנ־ קעט אבבוד דעד אױםיעטעאוננ האט דער דעאענאט סון ״היינריך ה״נע״ א'ן ײדיש אױםגעםוסרט ד• יידישע שריפטשטעאעד און קואטויר־טוער, האפא• זיי אאזן או־ד הפקר די ש9אניש־דעדנד-קע •וגנט, \ואם וױא קענען ייר־ש. די צװייטע;עשעענ־ש אין דעד דיי אױ דעד חודש םאדן יידישן בוך. אדאנה דעם אנקומען פון שא־ח פון ״הואט־בוך״ און ״איט. באעטער״ — •עקב ם״ױא האט זיך אױױ דער א־ניציאט״ו םון דעם א־טיגדאטן־פאדיין אין ארנענטינע נענדינדעט א געזעאשאםטאעכעד קאם־טעט דודכצופ־דן דעם חודש פאדן ״דישן בוך. אננעהויבן האמ ױך דע־ ח־דש כי־ט א ב־בע־־אױסשטעאוננ א־ן דעם זעאבן ״היינריך ה״נע״־אאקאא. ד• אױםשטעאונ; האט;עדױעדט צען טענ א\ן האט;עהאט א נ־ויםן םאדאא־שן דעדפאאנ און א ה־פשן טאמעדיעאן. ענז האבן ױך פאדקױפט א סך ב־כער. ר• ״ד־שע פדעסע האט;עשטיצם דעם ״חודש״ און ױך ז״עד װא־עם אפנעדוםן, כאטש עס האבן נ־שם װ. שװארץ—פיעוןע רפר סרוגזפר . טיױזרץ—•פוראריס , סליאוזכופ״;עפעאט א פא־;•פט-קע באםעדהוננען װענן דע־ אפאטישע־ באצ-ונ; פון װא־שע צו בוענאס־א״דעם... ד• א״םשטעא•;; דאט;עעפנט רעד םעקדעטאד םון דעם געזעא־ ׳טאפט־עבן קאם־טעט ־. באטאשאנםק•. ב״ם שא׳םן ד■ א •םשטעאונ: האבן;עהאאטן ־עפע־אטן ד• הױע פובאיציםטן ד״ד א. זשיטנ־צק• ם. ־ענאאםק• א-ון דעד קואטוד־טועד ד״ד ־. קאװענםק׳. דעד חודש פא־ן ״ד׳שן בוך אױ נאך נ״טט פאדעגדיקט, מ׳קאן נאך נ־שט םאכן ק״ן נענױעם סך־הכא. ׳װעדאיק נאך אזא שװערן יױוא־קאםפיין, זענען ר ד• ־עזואטאטן דאך צ :־•דנשטעאנדיקע. און מיד האבן זיך איבער־ א־ן ״ר־שן קואטוד־אעבן העדשט ב״ אונז אדץ א נעװיםע אפאט־ע. דאס ב־סא ־יד־שע שואן (״בא־אבאװ״ און ״אדבעסעד־ ש״אן״) האט ד• םאבט נעשאאםן נאך אנהױב םעזאן, אלן ם־ד האבן א־צטע־ א סוד זםן אן װעאטאעבע ״ד״שע שורן (םוך זםן א־ז ביי ■ -׳־■0■>•^<^..^, ■ו..<וזזו ■ \ז. פ\\\ארז — סארהאגג צ\ רפר ״סריאסיגגגפ״ אונז אין דעצעםבער), נאד ט־ט תאסוד־תודהס, וואם זענען;•שנז אהין און נ־שט אהעד. און װער וױיםט, צ• םיד װעאן נ־שט האבן איױך אזא טדױעדיקן אנהױב־זםן. א•; א טייא פון אונזעד פדעסע האט מען אױפ־;עהױבן א שטיקא טוםא. און אפשד װעט זיך פאדט א ריד טון. א״ניקע נעשעענישן פון אונזער קואטור־אעבן זענען ברא• זיי זאאן פאדצ״בנט װעד;. פיד װעאן ניין או־טן םרד םון ד• נעשעענ־ש;. ב״ם פאדענר־קן דעם ״װא־קאםפ״ן, עטאעכע טענ פאד זאמן ד״זענס אכפא־;, האט ױך;עעפנט די ב־אדעד־און מאםקן־אױסשסע־ אונ; פון <זיפ\א פ\\\ארץ. דעד ק־נםטאעד מ״ג־א שיװאדץ א־ז א םעדק־ וױדד־קע דעדש״בונ; א•; אונזע־ תבן. ע־ א־ז א ׳טױשפ־אע־, א םא־ אעד און א קואטו־־טועד. דע־צױ;; א־ן אן אדעםעד ׳דוםישע־ קונסט־ שוא, איז עד נעװען װ״ט פון ייד־שן אעבן אלן האט ז(ך יצו דעם דעדנענטעדט עדשט א-ן אדנענט־נע. ד• ״ד־שע קואטו־ האט א־ן א-ם א געמד״ען און א־בע־נעגעבענעפ ד־נעד. עד שטעאט נ-שט א״נםא־ ז״ן םאטעד־עאע עקױטמענץ א־ן םבנה און א־בעט פאדן ״װא, פאד ״דישע שואן. עד האט א-ן ױך ד■ ה״םע א־בע פון א נד... ם. שײאדץ אױ א װױאעד שױש9־אעד, אבעד אאס מאאעד אױ עד פ־א שעפעד״שעד פא־ן מעאטעד. עד האט נעשאפן פאסקעם, דעקאראציעס אין קאםטױ־ םען צו א ד״ או־פ־דוננען און ס&עצ־עא צו ה. םעקאערם ״דעם צד־קם נם־עה״, דענען ז״ פא־ביקע אױםט״נדשוננען פון דע־ פ־עםע און זיי זענען פא־ ױך אא״ן אין א נעװיסעד םאם קונסט־װערק. ם״שא שװאדץ האט :ע־שאפן א פדעבט־ק ב-אד פון בנ-מ-ן הישאייש• און םענדעדא ד• ״דענע און האט מ־ט אט דעם ב־אד אננע־ זאגט, אז ע־ קאן װע־ן א וױבט־קעד א־אוםטדאטא־ פון דע־ ייד־שעד א־טעדאטו־. דאם א־נטעדעםאנטפטע א־ן מישא ׳עיװאדצס בי־דע־־און מאסקעס־אויםשטעאוננ אױ דע־ פאקט, װאם במעט אאע עקספאנ־דטע זאכן זענען ־עזואטאטן פון ארבעט ב־י אױפ־־־ננע; און פאדש״דענע ״ ק־נסמאעי״שע אװנטן. דאס א־ז נעװען נ־שט נא־ מישא •שװא־צס אױסשט־עאוננ, נא־ עקםפאנאטן סון דער;עמ״נזאמעד קואטוד־אדבעט ב״ אונז אאע. א.״ף דער יידי׳שעד;אס אױ םען ב״ אונז;אך ניישט צונעװוינט צו קיין אױםשטעאוננען. ד• אויםשטעאונ; פון דעם ביי אונז טראניש־ אומנעקומענעם באוזוסמן סאאעד מאד־ס טינקאזוסקי האס דא נעהאט